$ZAMA là token tiện ích và quản trị thuộc Zama, giao thức mã hóa đồng hình toàn phần tiên phong xây dựng hạ tầng bảo mật dữ liệu cho hợp đồng thông minh trên nền tảng Ethereum.

Project Background
Token đóng vai trò là lớp bảo mật cross-chain cho phép tính toán trực tiếp trên dữ liệu mã hóa mà không cần giải mã, phục vụ các mảng DeFi bảo mật, danh tính số và bảo mật AI. Dự án được đồng sáng lập vào năm 2020 bởi Tiến sĩ Rand Hindi và nhà mật mã học nổi tiếng Tiến sĩ Pascal Paillier. Zama chính thức phát hành token trên mạng Ethereum vào đầu năm 2026 sau khi hoàn thành đợt đấu giá công khai thu hút 118 triệu USD.

Token Usage
Người nắm giữ token có thể ủy quyền staking cho các node xác thực để nhận chia sẻ từ quỹ thưởng lạm phát mạng lưới hàng năm. Token được dùng để thanh toán phí dịch vụ tính toán off-chain, giải mã dữ liệu và phí cầu nối bảo mật cross-chain. Người dùng ủy thác token có quyền tác động gián tiếp lên hệ thống quản trị Aragon DAO của giao thức thông qua việc lựa chọn các node vận hành.

Tokenomics
Tổng cung hiện tại ghi nhận hơn 11,313,374,436 ZAMA với khoảng 2,547,724,632 ZAMA đang lưu hành tự do trên thị trường. Giao thức áp dụng mô hình burn-and-mint, toàn bộ phí dịch vụ trả bằng ZAMA sẽ bị đốt hoàn toàn khỏi nguồn cung. Tỷ lệ phát hành lạm phát ban đầu được thiết lập ở mức 5% mỗi năm nhằm tài trợ phần thưởng staking cho các node vận hành hạ tầng.

Development Roadmap
Triển khai Confidential Vaults (Tháng 9/2026) - Nền tảng mở rộng thêm 16 kho bảo mật mới nâng tổng giá trị tài sản được bảo vệ lên xấp xỉ 78 triệu USD. Tích hợp mạng lưới mở rộng