Informații importante:
Spre deosebire de contractele futures tradiționale, contractele futures lungi oferă investitorilor posibilitatea de a deține poziții fără o dată de expirare.
Deoarece contractele futures lungi nu sunt niciodată decontate, bursele folosesc ratele de finanțare pentru a se asigura că prețurile futures și prețurile indexului se potrivesc în mod constant.
Ratele de finanțare sunt plăți regulate efectuate de utilizatori cu poziții lungi sau scurte bazate pe diferența dintre piețele contractuale pe termen lung și prețurile spot.
Geleneksel Vadeli İşlemler ve Uzun Vadeli İşlemlerin Farkları
Geleneksel vadeli işlem sözleşmelerinin önemli bir özelliği sona erme tarihidir. Sözleşmenin süresi dolduğunda uzlaşma olarak bilinen bir süreç başlar.
Geleneksel vadeli işlem sözleşmelerinde genellikle aylık veya üç aylık aralıklarla uzlaşılır. Uzlaşma sırasında sözleşme fiyatı spot fiyatına ulaşır ve tüm açık pozisyonların süresi dolar.
Uzun vadeli sözleşmeler, kripto türev borsaları tarafından yaygın olarak sunulur ve geleneksel vadeli işlemler sözleşmelerine benzer şekilde tasarlanmıştır. Fakat uzun vadeli sözleşmelerde önemli bir fark vardır.
Yatırımcıların, geleneksel vadeli işlemlerin aksine belirli bir vade tarihi olmayan pozisyonlara sahip olması mümkündür ve çeşitli vade aylarını takip etmelerine gerek yoktur. Örneğin, bir yatırımcı likidite edilmediği sürece kısa bir pozisyonu sonsuza dek tutabilir. Sonuç olarak, uzun vadeli sözleşmelerle işlem yapmak spot piyasadaki çiftlerle işlem yapmaya çok benzerdir.
Uzun vadeli işlem sözleşmelerinde hiçbir zaman geleneksel anlamda uzlaşma yapılmadığı için borsalar vadeli işlem fiyatlarının ve endeks fiyatlarının tutarlı bir şekilde örtüşmesini sağlayacak bir mekanizmaya ihtiyaç duyar. Bu mekanizmaya da Fonlama Oranı adı verilir.
Fonlama Oranı Nedir?
Fonlama Oranları, uzun vadeli sözleşme piyasaları ve spot fiyatlar arasındaki farka göre uzun veya kısa pozisyondaki kullanıcılara yapılan düzenli ödemelerdir. Bu nedenle, yatırımcılar açık pozisyonlara bağlı olarak ya ödeme yapacak ya da ödeme alacaktır.
Kripto Fonlama Oranları, her iki piyasanın da fiyatlarında kalıcı farkların olmasını engeller. Bu oran günde birkaç kez yeniden hesaplanır ve Binance Vadeli İşlemlerde hesaplama sekiz saatte bir yapılır.
Binance Vadeli İşlemlerde Fonlama Oranları (kırmızı renkle belirtilmiştir) ve bir sonraki fonlama için geri sayım (sarı renkle belirtilmiştir) aşağıdaki şekilde görünür:
Şekil 1 - Fonlama Oranının Binance Vadeli İşlemlerde görünme şekli
Kaynak: Binance Vadeli İşlemler
Fonlama Oranını Neler Belirler?
Fonlama Oranları başlıca iki ögeden oluşur: Faiz oranı ve prim.
Binance Vadeli İşlemlerde faiz oranı günlük %0,03'te (fonlama aralığı başına %0,01) sabitlenmiştir, buna tek istisna faiz oranlarının %0 olduğu BNBUSDT ve BNBBUSD gibi sözleşmelerdir. Buna ek olarak, uzun vadeli sözleşme ile gösterge fiyatı arasındaki fiyat farkına göre prim de farklılık gösterir.
Oynaklığın yüksek olduğu dönemlerde uzun vadeli sözleşme fiyatı ile gösterge fiyatı arasında fark olabilir. Bu gibi durumlarda prim, koşullara göre artar veya azalır.
İki fiyat arasındaki farkın büyük olması, primin yüksek olduğu anlamına gelir. Bunun aksine, primin düşük olması iki fiyat arasındaki farkın az olduğunu gösterir.
Fonlama Oranı pozitif olduğunda, uzun vadeli sözleşmenin fiyatı genellikle gösterge fiyatından daha yüksektir. Bu nedenle, uzun pozisyondaki yatırımcılar kısa pozisyondakilere ödeme yapar. Bunun aksine, negatif Fonlama Oranı kısa pozisyonların uzun pozisyonlara ödeme yaptığı anlamına gelir.
Fonlama Oranları eşler arasında ödenir. Dolayısıyla, Fonlama Oranı ödemeleri doğrudan kullanıcılar arasında yapıldığı için Binance bu ödemelerden bir komisyon almaz.
Fonlama Oranı Yatırımcıları Nasıl Etkiler?
Fonlama hesaplamaları kullanılan kaldıraç miktarını da dikkate aldığı için Fonlama Oranlarının bir kişinin kâr ve zararında büyük bir etkisi olabilir. Yüksek kaldıraç kullanıldığında, fonlama oranı için ödeme yapan yatırımcı kayba uğrayabilir hatta oynaklığı düşük piyasalarda bile likide edilebilir.
Diğer yandan, ödemeyi alan tarafta olmak özellikle de belirli bir aralıkta seyreden piyasalarda çok kârlı olabilir.
Bu nedenle, yatırımcılar Fonlama Oranlarını kendi faydalarına çevirecek alım satım stratejileri geliştirebilir ve oynaklığı düşük piyasalarda bile kâr edebilir.
Fonlama Oranları, en temelde yatırımcıları uzun vadeli sözleşme fiyatlarını spot piyasalarla uyumlu şekilde tutacak pozisyonlar almaya teşvik etmek için tasarlanmıştır.
Piyasa Duyarlılığı ile Korelasyon
Geçmişe baktığımızda, kripto Fonlama Oranları dayanak varlığın genel trendi ile korelasyon gösterme eğilimindedir. Bu korelasyon, Fonlama Oranlarının spot piyasaları belirlediğini değil, bunun tam tersini gösterir. Aşağıdaki grafik, 30 günlük bir dönemde Fonlama Oranları ve spot BTC fiyatları arasındaki ilişkiyi göstermektedir:
Grafik 1 - Fonlama Oranları ve BTC fiyatlarındaki değişim arasındaki korelasyon
Kaynak: Glassnodes, 26 Decembrie 2021 - 25 Ianuarie 2022 verileri.
Grafik 1'de gösterildiği gibi 2021'in sonundan bu yana BTC fiyatlarının gerilemesiyle Fonlama Oranları da düşmüştür. Yüksek Fonlama Oranları, piyasada yükselişin devam etme potansiyeline ilişkin güven olduğunun işaretidir. Yine de birçok yatırımcı fonlama ücretlerindeki artışın farkına vararak vadeli işlem fiyatlarının spot fiyatıyla aynı seviyeye gelmesini sağlamıştır.
Kripto Türev Platformlarındaki Geçmiş Fonlama Oranlarının Karşılaştırması
Şu anda, dokuz büyük borsa uzun vadeli sözleşmeler sunmaktadır. Yatırımcılar, kâr ve zararlar üzerinde önemli bir etkisi olabileceği için genellikle en düşük Fonlama Oranını sunan platformları tercih eder. Bitcoin vadeli işlemleri Fonlama Oranlarının başlıca borsalar arasındaki basit bir karşılaştırması şu şekildedir:
Grafik 2 - Büyük platformlarda 30 günlük bir dönem için geçmiş Fonlama Oranları
Kaynak: Glassnode, 26 Decembrie 2021 - 20 Ianuarie 2022 verileri.
Genel olarak, büyük borsalarda Fonlama Oranları ortalama -%0,007 oranındadır. Daha önce de bahsettiğimiz gibi bu oranlar, dayanak varlığın fiyatındaki değişimlere göre farklılık gösterir.
Glassnode'a göre, Binance Vadeli İşlemlerin geçmiş Fonlama Oranları %0,0094 ortalamayla sektör ortalamasının altındadır. Örneğin, bir kullanıcı Binance Vadeli İşlemler'de 100.000 USD'lik bir pozisyon için 9,4 USD ödeme yaparken, diğer platformlarda Fonlama Oranları %10-20 daha yüksek olabilir.
Binance Vadeli İşlemler Fonlama Oranını Nasıl Düşük Tutuyor?
Binance Vadeli İşlemlerin Fonlama Oranını düşük tutabilmesinin başlıca nedenlerinden biri spot ve vadeli işlem piyasaları arasında kolayca arbitraj yapılabilmesidir.
Kripto piyasaları hiçbir zaman uyumaz. Bu nedenle arbitraj fırsatları sürekli mevcuttur. Binance Vadeli İşlemler, kullanıcıların spot ve vadeli işlem piyasaları arasında kolayca ve hızla geçiş yapmasına imkan tanıyarak bu fırsatlardan faydalanmalarına imkan tanır.
Dolayısıyla uzun vadeli sözleşmeler ve gösterge fiyatları arasındaki verimsizlikler arbitrajla ortadan kaldırılır ve bunun sonucunda iki fiyat arasındaki fark düşer. Aşırı oynaklık Fonlama Oranlarında ara sıra ani yükselişlere neden olabilse de arbitraj yapanlar bu fırsatları hızla değerlendirecektir. Böylece, Fonlama Oranları en sonunda ortalamasına geri döner.
Arbitrajın daha kısıtlı olduğu diğer borsalarda Fonlama Oranları da daha yüksek olma eğilimindedir. Bunun nedeni, spot ve vadeli işlemler piyasaları arasındaki geçişlerin daha kısıtlı olmasıdır. Örneğin, bazı borsalar bir günde yapılabilecek transfer sayısını sınırlar.
Sonuç
Kripto Fonlama Oranları, uzun vadeli işlemler piyasasında önemli bir rol oynar. Kripto türev borsalarının çoğu, sözleşme fiyatlarının endeksle her zaman uyumlu kalmasını sağlamak için bir Fonlama Oranı mekanizması kullanır. Bu oranlar, varlık fiyatının yükselişte veya düşüşte olması bağlı olarak değişir ve piyasa güçleri tarafından belirlenir.
Buna ek olarak, kripto Fonlama Oranları borsalar arasında da farklılık gösterir. Bazı borsalarda bu oranlar sürekli olarak yüksektir. Bunun aksine, Binance Vadeli İşlemler gibi diğerleri ise Fonlama Oranı düşük tutmayı başarır. Bunun başlıca nedeni, borsalardaki alım satım platformu özelliklerinin arasındaki farklardır. Spot ve vadeli işlem piyasaları arasında kolayca geçiş yapılmasına imkan tanıyan borsalarda arbitraj yapmak daha kolaydır. Böylece, verimsizlikler hızla ortadan kaldırılır.
Daha fazla bilgi için aşağıdaki faydalı makaleleri okuyabilirsiniz:
(Destek) Uzun Vadeli Sözleşme ve Geleneksel Vadeli İşlem Sözleşmesi Arasındaki Farklar
(Destek) Binance Vadeli İşlemler SSS Kütüphanesi
(Blog) Likidasyon ve Sigorta Fonları Nasıl Çalışır ve Kripto Türevleri için Neden Önemlidir? (1. Bölüm)
(Blog) Likidasyon și Sigorta Fonduri Cum Funcționează și De Ce Este Important pentru Derivatele Cripto? (2. Bölüm)
(Academy) Cum Să Facem Tranzacții Raționale în Cripto?
