Lần này mình không nghịch ví, mình ngồi đọc phần @Dusk_Foundation nói về danh tính — và đó là chỗ mình thấy khó chịu theo nghĩa tốt.
Vì đây là mâu thuẫn cả ngành né tránh: chứng khoán bắt buộc phải biết ai đang nắm giữ. Không phải để làm phiền, mà vì luật ràng buộc như vậy — hạn chế chuyển nhượng, nhà đầu tư đủ điều kiện, giới hạn theo quốc gia. Một sổ cái ẩn danh hoàn toàn không thể phát hành cổ phần hợp pháp. Nhưng sổ cái công khai hoàn toàn cũng không ai dùng, vì không doanh nghiệp nào muốn đối thủ đọc được cơ cấu sở hữu của mình.
Điều làm mình dừng lại… giải pháp không phải chọn một trong hai, mà là tách “chứng minh” khỏi “tiết lộ”. Chứng minh mình đủ điều kiện mà không nói mình là ai. Về mặt toán học thì được. Về mặt vận hành lại đẻ ra vấn đề mới — vẫn phải có ai đó cấp cái chứng nhận ban đầu.
Một chuyện nhỏ: mình từng nghĩ zero-knowledge nghĩa là không cần tin ai cả. Đọc kỹ mới thấy nó chỉ thu hẹp phạm vi phải tin. Bạn vẫn tin bên đã xác thực bạn lúc đầu. Hừm… chỉ là không phải tin thêm ai nữa sau đó.
Nghĩa là kiến trúc này không xoá trung gian, nó đẩy trung gian ra khỏi đường đi của từng giao dịch. Một cải tiến thật, chỉ là khiêm tốn hơn cách nó thường được kể.
Và mình nghĩ $DUSK nên được đánh giá ở đó — không phải ở chuyện bỏ được trung gian hay không, mà ở chuyện có bao nhiêu bên chịu đứng ra cấp chứng nhận đầu tiên.
#dusk $BTC $ETH
Vì đây là mâu thuẫn cả ngành né tránh: chứng khoán bắt buộc phải biết ai đang nắm giữ. Không phải để làm phiền, mà vì luật ràng buộc như vậy — hạn chế chuyển nhượng, nhà đầu tư đủ điều kiện, giới hạn theo quốc gia. Một sổ cái ẩn danh hoàn toàn không thể phát hành cổ phần hợp pháp. Nhưng sổ cái công khai hoàn toàn cũng không ai dùng, vì không doanh nghiệp nào muốn đối thủ đọc được cơ cấu sở hữu của mình.
Điều làm mình dừng lại… giải pháp không phải chọn một trong hai, mà là tách “chứng minh” khỏi “tiết lộ”. Chứng minh mình đủ điều kiện mà không nói mình là ai. Về mặt toán học thì được. Về mặt vận hành lại đẻ ra vấn đề mới — vẫn phải có ai đó cấp cái chứng nhận ban đầu.
Một chuyện nhỏ: mình từng nghĩ zero-knowledge nghĩa là không cần tin ai cả. Đọc kỹ mới thấy nó chỉ thu hẹp phạm vi phải tin. Bạn vẫn tin bên đã xác thực bạn lúc đầu. Hừm… chỉ là không phải tin thêm ai nữa sau đó.
Nghĩa là kiến trúc này không xoá trung gian, nó đẩy trung gian ra khỏi đường đi của từng giao dịch. Một cải tiến thật, chỉ là khiêm tốn hơn cách nó thường được kể.
Và mình nghĩ $DUSK nên được đánh giá ở đó — không phải ở chuyện bỏ được trung gian hay không, mà ở chuyện có bao nhiêu bên chịu đứng ra cấp chứng nhận đầu tiên.
#dusk $BTC $ETH