W zeszłym tygodniu giełda kryptowalut FTX spektakularnie upadła, gdy zniknęło zaufanie do jej aktywów wartych miliardy dolarów.
W gwałtownych następstwach niektórzy krytycy krytykują samo istnienie scentralizowanych giełd, takich jak giełda Sama Bankman-Frieda, twierdząc, że nie są one wiarygodnymi zarządcami aktywów klientów.
Ale ten wybuch ożywił dyskusję na temat potencjalnego rozwiązania, czegoś zwanego „dowodem rezerw” (PoR), sposobu pokazania – bez wątpienia lub bez wątpienia – dokładnie, ile tokenów znajduje się na dowolnej giełdzie stosującej tę technikę. Jeżeli w FTX istniałby dowód posiadania rezerw, teoretycznie mógłby uniemożliwić przenoszenie pieniędzy klientów tam, gdzie nie powinny (do firmy handlowej Alameda Research należącej do Bankman-Fried).
Binance, największa na świecie giełda kryptowalut pod względem wolumenu, udostępniła już salda swojego portfela i twierdzi, że planuje przeprowadzić migawkę potwierdzającą rezerwy „w ciągu najbliższych kilku tygodni”. Inne giełdy, które podjęły podobne zobowiązania, to Gate.io, KuCoin, Poloniex, Bitget, Huobi, OKX, Deribit i Bybit.
Dowód rezerw jest techniką audytu stosowaną w celu potwierdzenia dostępnych aktywów. Emitenci monet Stablecoin, tacy jak Paxos, używają go, aby udowodnić, że mają wystarczające aktywa zabezpieczające swoje tokeny, podczas gdy giełdy takie jak BitMEX używają go do udowodnienia, że depozyty klientów odpowiadają przechowywanym aktywom.
„Ten problem byłby całkiem możliwy do rozwiązania, gdyby bilans był bardziej przejrzysty. Zasilamy już wiele stablecoinów i wiele złotych monet oraz wiele instytucji finansowych, gdzie potwierdzamy ich bilanse poprzez dowód posiadania rezerw” – powiedział Siergiej Nazarow w wywiadzie dla CoinDesk. Nazarov jest współzałożycielem sieci Oracle Chainlink, która oferuje produkt oparty na potwierdzeniu rezerw.
Jak działa dowód rezerw?
Podmiot może udowodnić swoje rezerwy aktywów na kilka sposobów, od tradycyjnych audytów stron trzecich przeprowadzanych przez firmy takie jak Armanino po „dowody drzewa Merkle” (weryfikacja kryptograficzna za pośrednictwem struktur danych zwanych drzewami Merkle).
Istnieją również metody stosowane przez firmy zajmujące się analizą blockchain. Na przykład Chainlink dzieli implementację dowodu rezerwacji na dwie kategorie: poza łańcuchem i w łańcuchu.
Alternatywa poza łańcuchem polega na tym, że zewnętrzny dostawca, taki jak Chainlink, otrzymuje dostęp do API (interfejsu programowania aplikacji) od giełdy, jej depozytariusza lub audytora w celu niezależnej weryfikacji zasobów giełdy.
Trasa w łańcuchu obejmuje inteligentną umowę potwierdzającą rezerwy w jednej sieci (zwykle Ethereum), która odbiera strumienie danych (blok po bloku) z sieci Oracle Chainlink na temat sald portfela w łańcuchu dostawcy w innej sieci (np. Bitcoin).
Tak czy inaczej, w rezultacie użytkownicy mogą zweryfikować, czy firma rzeczywiście posiada aktywa, które twierdzi, że posiada.
Eksperci branżowi się wypowiadają
Eric Richmond jest prawnikiem korporacyjnym i papierami wartościowymi, który stał się przedsiębiorcą kryptograficznym. W 2019 roku założył i prowadził Tetra Trust, pierwszego licencjonowanego depozytariusza aktywów cyfrowych w Kanadzie. Obecnie jest dyrektorem operacyjnym w Coinsquare, jednej z największych kanadyjskich giełd kryptowalut.
Coinsquare jest zarejestrowanym dealerem inwestycyjnym podlegającym Kanadyjskiej Organizacji Regulacyjnej Przemysłu Inwestycyjnego (IIROC), samoregulującej grupie ponad 170 dealerów, podobnej do Urzędu Regulacji Przemysłu Finansowego (Finra) w USA. Richmond uważa, że dowód posiadania rezerw jest krokiem we właściwym kierunku, lepszym rozwiązaniem może być regulacja.
„Mamy obowiązek sporządzać codzienne raporty, aby porównać zobowiązania naszych klientów z aktywami przechowywanymi w chłodniach” – wyjaśnił Richmond. „Każdego dnia zapewniamy indywidualne warunki przechowywania w chłodniach, co jest naszym wymogiem w ramach rejestracji IIROC.”
Chłodnia oznacza przechowywanie zasobów w trybie offline, bez połączenia z Internetem.
Inni eksperci, tacy jak Nic Carter, uważają, że dowód istnienia rezerw to „ostatnia nadzieja branży, jeśli chodzi o podjęcie silnego zobowiązania w zakresie samoregulacji”. Carter jest komplementariuszem w Castle Island Ventures, firmie inwestującej w kryptowalutową infrastrukturę finansową.
„Pan wie, że musimy pokazać organom regulacyjnym, że jesteśmy zdolni do samoregulacji, zwłaszcza po tym, jak FTX zachwiało zaufaniem w ten sposób” – Carter powiedział CoinDesk.
„PoR hamowałby sytuacje takie jak Quadriga, FTX czy Gox. Jeśli jakakolwiek giełda teraz odmówi takiej transakcji, powinienem się spodziewać, że ludzie będą wobec niej niezwykle sceptyczni” – powiedział.
Po upadku QuadrigaCX, największej wówczas kanadyjskiej giełdy kryptowalut w 2019 r., później ujawniono, że jej zmarły założyciel i dyrektor generalny, Gerald Cotten, sprzeniewierzył i niewłaściwie wykorzystał fundusze klientów, pozostawiając wierzycielom jedynie ułamek wartości, do którego mogli dochodzić. Podczas implozji giełdy bitcoinów Mt.Gox z siedzibą w Tokio w 2014 r. złe praktyki w zakresie bezpieczeństwa i wątpliwa działalność funduszu doprowadziły do masowego włamania. Wierzyciele nadal walczą o odzyskanie części utraconych środków. Upadek tych platform, podobnie jak upadek FTX, zmusił branżę do rozważenia znaczących usprawnień w zarządzaniu funduszami i powiernictwem.
Peter Eberle, prezes i dyrektor ds. inwestycji Castle Funds, firmy inwestycyjnej skupionej na kryptowalutach, powtórzył uwagi Cartera.
„Wierzę, że wymusi to na giełdach większą przejrzystość. Będą musiały udowodnić, że nie mieszają funduszy i nie pożyczają aktywów klientów. Będą musiały zdobyć zaufanie klientów, że faktycznie posiadają aktywa, o których mówią robią” – powiedział Eberle CoinDesk. „Audytowane sprawozdania finansowe stanowiące dowód posiadania rezerw będą w przyszłości standardem. To coś, co zawsze powinno tak mieć miejsce, ale tak się nie stało”.
Johnny Lyu, dyrektor generalny KuCoin, jednej z największych światowych giełd kryptowalut, również zgadza się, że branża potrzebuje większej przejrzystości. Mówi, że jego organizacja już zaczęła dostarczać atesty.
„To kwestia samoregulacji w całej branży. Jeśli chodzi o kolejne kroki, przyjrzymy się naszym wewnętrznym danym, a następnie dowiemy się, jakiego rodzaju dane mogą naprawdę uspokoić naszych użytkowników. Następnie będziemy współpracować ze stronami trzecimi, aby w razie potrzeby ujawnić dane” – powiedział Lyu w wywiadzie dla CoinDesk. „Jak dotąd ujawniliśmy już informacje o większych i bardziej wpływowych tokenach, w tym o Ethereum i BTC.”