WASZYNGTON (Reuters) - Stany Zjednoczone szybko zbliżają się do terminu, w którym Kongres musi przyjąć porozumienie, osiągnięte w weekend przez prezydenta Demokratów Joe Bidena i czołowego kongresmena Republikanów Kevina McCarthy'ego, w sprawie zawieszenia rządowego pułapu zadłużenia wynoszącego 31,4 bln dolarów lub ryzyka katastrofalnej niewypłacalności.
KIEDY ZOSTAŁ OSIĄGNIĘTY PUŁAP ZADŁUŻENIA?
Waszyngton regularnie ustala limit federalnych pożyczek. Obecnie pułap ten wynosi mniej więcej 120% rocznej produkcji gospodarczej kraju. Dług osiągnął ten pułap w styczniu, a Departament Skarbu utrzymał zobowiązania w granicach limitu, zawieszając inwestycje w niektórych federalnych funduszach emerytalnych, jednocześnie kontynuując pożyczanie od inwestorów.
Ministerstwo Finansów ostrzegło w piątek, że limit może wyczerpać się już 5 czerwca, czyli kilka dni później niż prognozowano 1 czerwca.
Ponieważ Skarb Państwa pożycza blisko 20 centów na każdego wydanego dolara, Waszyngton w tym momencie zacząłby zaniedbywać płatności należne pożyczkodawcom, obywatelom lub obu stronom.
CZY PUŁAP ZADŁUŻENIA PRZYDA SIĘ DO CZEGOŚ?
Niewiele krajów na świecie ma przepisy o maksymalnym pułapie zadłużenia, a okresowe znoszenie limitu zadłużenia w stanie Waszyngton pozwala mu jedynie na pokrycie wydatków, które Kongres już zatwierdził.
Sekretarz Skarbu Janet Yellen i inni eksperci ds. polityki zaapelowali do Waszyngtonu o zniesienie tego limitu, ponieważ jest on równoznaczny z biurokratycznym piętnem na decyzjach już podjętych.
Niektórzy analitycy zaproponowali, że Skarb Państwa może ominąć kryzys, wybijając wielobilionową platynową monetę i umieszczając ją na rachunku rządowym, co jest powszechnie postrzegane jako ekstrawagancki chwyt marketingowy. Inni twierdzą, że sam pułap zadłużenia narusza Konstytucję Stanów Zjednoczonych. Ale gdyby administracja Bidena powołała się na ten argument, który dotyczy 14. poprawki, nastąpiłoby prawne wyzwanie.
REKLAMA
Biały Dom odrzucił oba pomysły jako nierealne na tym etapie.
CO SIĘ DZIEJE, GDY WASZYNGTON NIE BĘDZIE MÓGŁ POŻYCZYĆ PIENIĘDZY?
Globalne rynki finansowe odczułyby skutki kryzysu, gdyż inwestorzy zaczęliby wątpić w wartość amerykańskich obligacji, które są uważane za jedne z najbezpieczniejszych inwestycji i stanowią podstawę światowego systemu finansowego.
Gospodarka USA niemal na pewno wpadłaby w recesję, gdyby rząd został zmuszony do zaniechania płatności takich rzeczy jak pensje żołnierzy czy świadczenia z ubezpieczenia społecznego dla osób starszych. Ekonomiści spodziewają się, że miliony Amerykanów straciłyby pracę. Agencje ratingowe ostrzegają, że mogą obniżyć rating kredytowy USA — jak miało to miejsce w poprzednim starciu w 2011 r. — a inwestorzy unikają niektórych amerykańskich papierów dłużnych, których termin płatności przypada w nadchodzących tygodniach, ponieważ starają się uniknąć wykupu obligacji, gdy ryzyko niewypłacalności długu jest najwyższe.
JAK SIĘ TU ZNALEŹLIŚMY?
Republikanie, którzy mają w Izbie Reprezentantów większość 222-213, pod koniec kwietnia przyjęli ustawę, która podnosi limit zadłużenia, ale także wprowadza radykalne cięcia wydatków w ciągu najbliższej dekady.
Ustawa nie ma szans na zatwierdzenie w kontrolowanym przez Demokratów Senacie USA. McCarthy i Biden w weekend uzgodnili wstępne porozumienie w sprawie zawieszenia limitu pożyczek na dwa lata i ograniczenia wydatków, ale napotykają sprzeciwy najbardziej stronniczych prawodawców z każdej partii.
CZY NIE SŁYSZELIŚMY TEJ PIOSENKI JUŻ KIEDYŚ?
Tego rodzaju balansowanie na granicy ryzyka jest elementem amerykańskiej polityki od dziesięcioleci, ale znacznie się nasiliło, gdy od 2010 r. do władzy doszli jastrzębie fiskalne z Partii Republikańskiej.
W starciu w 2011 r. republikanie w Izbie Reprezentantów skutecznie wykorzystali pułap zadłużenia, aby wymusić na demokratycznym prezydencie Baracku Obamie ostre ograniczenie wydatków uznaniowych.
Limity wydatków obowiązywały przez większą część dekady, jednak wydarzenie to zaniepokoiło inwestorów i doprowadziło do historycznego obniżenia ratingu kredytowego USA.