Rosja ma jeden z najwyższych wskaźników rozwodów na świecie. Fakt, że kraj ten ma również jeden z najwyższych wskaźników adopcji kryptowalut, jeszcze bardziej komplikuje proces.
W przeciwieństwie do aktywów materialnych, takich jak samochody czy nieruchomości, podział kryptowalut podczas rozwodu rzadko jest prosty.
Prawo, które zapoczątkowało problem
Prawie pięć na 1.000 Rosjan staje w obliczu rozwodu każdego roku. Proces, który sam w sobie jest trudny, staje się jeszcze bardziej skomplikowany, gdy w grę wchodzą kryptowaluty.
Adopcja kryptowalut w całej Rosji znacznie wzrosła w ostatnich latach. Rosjanie coraz częściej zwracają się ku aktywom cyfrowym, aby zarządzać swoimi finansami, wykorzystując te zasoby do omijania kontroli kapitałowych i unikania sankcji nałożonych przez Zachód, dzięki ich transgranicznej naturze.
Te dwie silnie zbieżne rzeczywistości skłoniły ustawodawców do przemyślenia, jak kryptowaluty powinny być dzielone w postępowaniach rozwodowych.
Kwestia ta sięga zmiany legislacyjnej z 2020 roku, która uznała kryptowaluty za dobra niematerialne. Ta klasyfikacja de facto obejmowała Bitcoin i inne tokeny cyfrowe w kategorii dóbr wspólnych.
Podczas gdy większość aktywów materialnych mieści się w tej kategorii bez większych konfliktów, podział kryptowalut jest znacznie bardziej skomplikowany. Centralną przeszkodą jest kwestia dowodów, jak wyjaśnia Olga Dovgilova, managing partner kancelarii prawnej Dovgilova & Partners, w wywiadzie dla rosyjskich mediów Gazeta.Ru.
Dovgilova szczegółowo wyjaśniła różnicę na konkretnym przykładzie. Dla mieszkania szereg dokumentów papierowych potwierdza własność. W przypadku kryptowalut właściciel musi najpierw udowodnić, że aktywo naprawdę istnieje.
Sytuacja komplikuje się jeszcze bardziej, gdy tylko jeden z małżonków kontroluje kryptowaluty, a drugi nie ma nawet podstawowego dostępu ani wiedzy o haśle. Jeśli aktywa są przechowywane na zagraniczej giełdzie, międzynarodowe platformy nie mają żadnego obowiązku dzielenia się informacjami z rosyjskimi sądami.
Wrodzona anonimowość kryptowalut dodaje kolejny poziom trudności. Kiedy własność nie może być jednoznacznie zidentyfikowana, podział staje się praktycznie niemożliwy.
Projekt ustawy mający na celu wypełnienie luki prawnej
Teraz rosyjscy ustawodawcy bezpośrednio interweniują w problem za pomocą formalnej ustawy.
Deputowany Dumy Państwowej Igor Antropenko przedstawił projekt ustawy, który explicitnie zmodyfikowałby Kodeks Rodzinny, aby zaklasyfikować kryptowaluty jako wspólne dobra nabyte wspólnie.
Zgodnie z proponowanymi zmianami, każda waluta cyfrowa nabyta przez jednego z małżonków podczas małżeństwa byłaby uważana za wspólne mienie. Kryptowaluty nabyte przed małżeństwem lub otrzymane jako prezent podczas małżeństwa pozostaną wyłączną własnością jednego małżonka.
Notatka wyjaśniająca Antropenko odnosi się bezpośrednio do luki prawnej, z którą sądy miały trudności w zarządzaniu.
W miarę jak coraz więcej Rosjan korzysta z waluty cyfrowej jako narzędzia oszczędnościowego i inwestycyjnego, brak jasnych ochron w prawie rodzinnym stwarza ryzyko naruszenia praw własności jednego z małżonków, szczególnie gdy drugi ma całkowitą kontrolę nad aktywami.
Propozycja nie rozwiązałaby wszystkich wyzwań wskazanych przez Dovgilova.
Kwestie dotyczące dowodów, anonimowości i jurysdykcji zagranicznych giełd pozostają w dużej mierze nierozwiązane przez projekt ustawy. Niemniej jednak, jeśli zostanie zatwierdzony, środek ten stanowiłby znaczący krok w kierunku bardziej klarownej podstawy prawnej dla rosyjskich sądów.