Spędziłem dużo czasu, obserwując, jak blockchainy zachowują się w rzeczywistości, śledząc transakcje, gdy przemieszczają się po sieciach, oraz zagłębiając się w prace badawcze, dokumentację i rzeczywistą aktywność, aby zrozumieć, co tak naprawdę dzieje się po naciśnięciu „wyślij” w portfelu kryptograficznym. Im więcej obserwowałem i badałem, tym jaśniejsze stawało się, że weryfikacja transakcji jest cichym kręgosłupem wszystkiego w kryptowalutach. To część, której większość ludzi nigdy nie widzi, a mimo to jest powodem, dla którego cyfrowe pieniądze mogą istnieć bez banków, zezwoleń czy centralnej kontroli.
Kiedy wysyłasz kryptowalutę, tak naprawdę tworzysz podpisaną wiadomość. Obserwowałem ten proces tysiące razy: twój portfel używa kryptografii, aby udowodnić, że posiadasz środki, które próbujesz wysłać. To nie jest system nazw użytkowników i haseł ani zatwierdzanie oparte na zaufaniu, jak w tradycyjnym bankowości. To matematyka. Twój klucz prywatny generuje podpis cyfrowy, który może być weryfikowany przez każdego w sieci bez ujawniania twojej tożsamości lub narażania twojego bezpieczeństwa. Gdy ta transakcja zostanie stworzona, nie trafia do banku ani procesora płatności. Jest transmitowana do globalnej sieci niezależnych komputerów zwanych węzłami.
Zawsze lubiłem myśleć o blockchainie jako o publicznym notatniku, który nie należy do żadnej pojedynczej osoby. Każdy może go przeczytać, każdy może go sprawdzić, ale zmiana tego, co jest napisane w środku, wymaga zgody całej grupy. Gdy transakcja dociera do sieci, te węzły natychmiast zaczynają ją sprawdzać. Nie pytają, kim jesteś; sprawdzają, czy zasady zostały przestrzegane. Czy naprawdę masz monety? Czy podpis jest ważny? Czy próbujesz wydać te same środki dwa razy? Jeśli cokolwiek się nie zgadza, transakcja jest odrzucana bez litości.
Po przejściu tych kontroli transakcja nie staje się od razu trwała. Obserwowałem, jak tysiące transakcji czekają w tej strefie oczekiwania, grupując się z innymi, aż zostaną zapakowane w blok. To jest moment, w którym wchodzi konsensus, i to jest część, którą spędziłem najwięcej czasu badając, ponieważ to tam blockchainy różnią się od siebie w znaczący sposób.
W sieciach Proof of Work, takich jak Bitcoin, widziałem, jak górnicy nieustannie rywalizują o prawo dodania następnego bloku. Nie weryfikują transakcji na podstawie autorytetu czy reputacji; udowadniają, że wykonali prawdziwą pracę obliczeniową. Ogromne ilości mocy obliczeniowej są używane do rozwiązywania zagadek kryptograficznych, a pierwszy górnik, który je rozwiąże, zdobywa szansę na napisanie następnej strony w historii blockchaina. Inne węzły natychmiast weryfikują wynik. Jeśli jest ważny, blok jest akceptowany, transakcje stają się trwałe, a górnik otrzymuje nagrodę. Ten system jest kosztowny i energochłonny, ale po latach obserwacji rozumiem, dlaczego tak trudno go zaatakować. Przepisywanie historii wymagałoby przewyższenia całej skumulowanej mocy sieci, co jest praktycznie niemożliwe w skali.
Sieci Proof of Stake działają inaczej, a ja spędziłem tyle samo czasu, obserwując, jak te systemy ewoluują. Zamiast surowej mocy obliczeniowej, te sieci opierają się na zachętach ekonomicznych. Walidatorzy blokują swoje własne monety jako zabezpieczenie, sygnalizując, że mają coś do stracenia. Obserwowałem, jak walidatorzy są wybierani do proponowania i potwierdzania bloków na podstawie ich stawki i uczestnictwa. Jeśli zachowują się uczciwie, otrzymują nagrody. Jeśli próbują oszukiwać, system może ich ukarać, niszcząc część ich stawki. Ta prosta idea zmienia wszystko. Weryfikacja staje się znacznie bardziej energooszczędna, a jednocześnie nadal bezpieczna, ponieważ atakowanie sieci oznaczałoby atakowanie własnego bogactwa.
To, co naprawdę uderzyło mnie, gdy badałem głębiej, to dlaczego ten cały proces weryfikacji ma tak wielkie znaczenie. Przed blockchainami, cyfrowe pieniądze zawsze napotykały te same przeszkody. Czytałem nieskończone studia przypadków dotyczące podwójnego wydawania, gdzie te same cyfrowe środki mogły być kopiowane i ponownie wykorzystywane, oraz o zcentralizowanych systemach, w których użytkownicy nie mieli innego wyboru, jak tylko zaufać firmom i bankom, że będą działać uczciwie. Weryfikacja blockchaina cicho rozwiązuje oba problemy jednocześnie. Gdy transakcja jest potwierdzona i pochowana pod więcej bloków, staje się praktycznie niezmienna. Nie możesz jej cofnąć. Nie możesz jej potajemnie zmienić. Każdy może to zweryfikować samodzielnie.
Obserwowałem, jak potwierdzenia gromadzą się z upływem czasu, i to fascynujące. Każdy nowy blok dodany na szczycie transakcji sprawia, że jest ona bardziej bezpieczna. Na Bitcoinie widziałem, jak sprzedawcy czekają na kilka potwierdzeń, zanim uznają płatność za ostateczną. W szybszych sieciach potwierdzenia przychodzą szybciej, ale zasada pozostaje ta sama. Ostateczność nie dotyczy zaufania do firmy; chodzi o matematykę, czas i konsensus.
Po wszystkich godzinach, które spędziłem na obserwowaniu, badaniu i śledzeniu prawdziwych transakcji w różnych sieciach, jedna rzecz jest dla mnie jasna: weryfikacja transakcji jest powodem, dla którego kryptowaluty w ogóle działają. To pozwala obcym na całym świecie wymieniać wartość bez pozwolenia, bez pośredników i bez obawy przed oszustwem. Niezależnie od tego, czy sieć polega na górnikach spalających energię, czy walidatorach stakujących kapitał, cel jest ten sam — uczynić uczciwość najbardziej opłacalną strategią, a oszustwo najdroższym błędem.
Im więcej to studiuję, tym bardziej rozumiem, dlaczego ludzie ufają tym systemom. Nie dlatego, że są doskonałe, ale dlatego, że nie polegają na obietnicach. Polegają na otwartych zasadach, widocznych danych i zachętach, które każdy może zweryfikować. A gdy naprawdę zobaczysz, jak to działa, trudno jest patrzeć na pieniądze w ten sam sposób.