Czy możesz w to uwierzyć? Minął rok 2026, a większość blockchainów nadal bawi się w „chowanego”.
Ciężko pracowałeś, aby stworzyć NFT, w zeszłym miesiącu, gdy otworzyłem, nadal był tylko małpa, a dziś, gdy otworzyłem, został tylko znak zapytania. Idziesz zapytać zespół projektu, a on mówi: „Obrazek jest na IPFS, może brama padła, odśwież to kilka razy.”
Odśwież to kilka razy. Słyszę to od dziesięciu lat.
Więc kiedy inżynierowie Vanar Chain podczas wydarzenia w Dubaju, przed kilkuset osobami, brutalnie odłączyli kabel internetowy, a na dużym ekranie dzieło sztuki cyfrowej nadal płynnie się obracało - obok mnie jeden facet po prostu przeklnął. To nie była złość, to było złamanie.
„Czy to jest prawdziwe?”
Zespół, który doprowadził do awarii IPFS, postanowił przewrócić stół.
Wiele osób nie wie, że ekipa Vanar została oszukana, co skłoniło ich do działania na własną rękę.
W 2017 roku nazywali się Virtua, z radością tworząc cyfrowe kolekcjonerskie przedmioty, podpisali z (Ojcem Chrzestnym), podpisali z (Godzillą kontra King Kong), a także zatrudnili byłego dyrektora Disneya, wydawało się, że mają świetlaną przyszłość. A co z tego wyszło? Na współpracującym łańcuchu przechowywano tylko wartości hash, wszystkie dokumenty wyrzucono do zewnętrznego magazynu. Dziś Amazon Cloud ma problemy, jutro węzeł IPFS znika, pojutrze partner zmienia link, a kolekcja nagle staje się białym ekranem.
To tak, jakbyś wydał kilka tysięcy złotych na markową torbę, a potem sklep mówi: „Torba jest w magazynie, ale klucz do magazynu jest w rękach sąsiada Wang, który ma dziś wolne”.
Gdyby to była inna osoba, mogłoby być łatwiej. W końcu wszyscy tak robią, „przechowując hashe na łańcuchu, a dokumenty na zewnątrz” stało się niepisaną zasadą branżową, a nawet zostało opakowane jako zaleta „lekkości”. Ale dyrektor generalny Vanar, Jawad Ashraf, to twardy weteran z 35-letnim doświadczeniem w branży gier, który doskonale to rozumie - gracze nie wybaczą ci, że masz trudności z wyborem technologii, gdy coś się zepsuje, po prostu jest zepsute.
Na koniec 2023 roku uruchomiono główną sieć Vanar Chain. W kwietniu 2025 roku Neutron został wprowadzony.
Nazwa brzmi bardzo futurystycznie, ale w istocie jest bardzo prosta: włożenie samego dokumentu do blockchaina, bez polegania na jakichkolwiek zewnętrznych bramach. To nie jest przechowywanie „certyfikatu”, który dowodzi, że masz dom, ale przeniesienie całego domu na łańcuch.
500:1, jak Neutron robi „magiczne sztuczki”?
Wiem, co myślisz: daj spokój, ile MB ma obrazek, a ile waży blok w blockchainie? Czy to nie będzie drogie, trzymając wszystko na łańcuchu?
To jest to, co czyni Neutron bezwzględnym - nie jest to wpychanie, lecz „kompresja do tego stopnia, że nawet matka by nie rozpoznała, a następnie na łańcuchu, gdzie można to z powrotem dekompresować”.
Zasady techniczne mówiąc prosto: AI kompresuje raz, logika kompresuje jeszcze raz.
Pierwsza runda to kompresja fizyczna, usunięcie zbędnych pikseli i powtarzających się strumieni audio; druga runda to kompresja semantyczna, AI identyfikuje „o, to jest umowa pożyczkowa, kluczowe dane to kwota, data, podpisy obu stron”, bezpośrednio przekształcając niekluczowy opis tekstowy w kod.
A co z tego wynikło? Dziesiątki MB 4K zwiastuna wideo zostały skompresowane do dziesiątek KB tekstowego ciągu. Koszt umieszczenia na łańcuchu spadł z dziesiątek dolarów do kilku centów. A ten ciąg, który nazywają „Neutron Seed”, może być bezpośrednio odczytywany i weryfikowany przez inteligentne kontrakty, nie trzeba biegać do Amazona, aby zapytać, czy ich serwery są w porządku.
Gdy w 2026 roku spojrzysz na ekosystem Vanar, odkryjesz, że wartość tej podstawowej zdolności jest poważnie niedoszacowana. To nie tylko „lepsze rozwiązanie technologiczne”, to przekształcenie blockchaina z „książki rachunkowej” w „pamięć operacyjną”.
Książka rachunkowa rejestruje tylko, kto komu zapłacił, pamięć operacyjna przechowuje stan działania całego programu.
Bez tego AI Agent zawsze będzie kulał - mózg działa szybko na łańcuchu, ale gdy potrzebuje sprawdzić informacje, wciąż musi biegać do zdecentralizowanej bazy danych.
Te dokumenty, które „muszą zawsze istnieć”
Po uruchomieniu Neutrona na Vanarze zaczęły pojawiać się dziwne przypadki użycia.
Ktoś przechował testament - nie cyfrowy kolekcjonerski przedmiot, ale prawdziwy dokument prawny PDF, z dołączonym hashem aktu notarialnego. Powiedział, że nie ufa bankowym sejfom, bank może zbankrutować, sejf może być wyłamywany, ale tak długo, jak węzły weryfikacyjne Vanar będą działać, jego syn za dziesięć lat nadal będzie mógł uzyskać ten dokument.
Jest projekt zajmujący się RWA (aktywami z rzeczywistego świata), który przeniósł cały dokument rejestracyjny własności apartamentu w Los Angeles na Neutron. Wcześniej mogli tylko wydać token, który reprezentował „część własności tego budynku”, teraz wszystkie elektroniczne umowy podpisane przez najemców, zapisy płatności czynszu, nawet roczne przeglądy konserwacji windy, są na łańcuchu.
Są też bardziej futurystyczne rzeczy: AI Agent zaczyna używać Neutrona do długoterminowej pamięci.
Kiedyś, gdy trenowałeś robota transakcyjnego, to, czego nauczył się dzisiaj, jutro zapominało po awarii prądu. Teraz programiści bezpośrednio zapisują strategie iteracji na łańcuchu, przed wykonaniem zadania pobierają dane historyczne do wnioskowania. Ten Agent nie jest już „nowym, czystym użytkownikiem po każdym restarcie”, ale ma ciągłą ścieżkę rozwoju, jak człowiek.
He Yi wspomniał o Vanar podczas jednego z wystąpień na początku roku, powiedział coś interesującego: „Inne L1 budują autostrady, ale wciąż jeżdżą po nich wozy. Vanar nie naprawia dróg, oni budują pojazdy.”
To, co mówi, to w rzeczywistości: wyścig TPS osiągnął już sufit, a co z 100 000 transakcji na sekundę? Użytkownicy tego nie odczują. Użytkownicy odczuwają to: czy to, co kupiłem, nadal istnieje po dziesięciu latach?
Na koniec
Neutron to nie jest żaden nowy, ekscytujący brand. Nie współpracował z Nvidią, nie zapraszał gwiazd do promowania, nawet wzrost tokena nie jest napędzany przez niego.
Ale rozwiązał problem, który dręczył Web3 przez dziesięć lat - „słoń w pokoju” - wszyscy mówią o decentralizacji, ale faktycznie przechowują dane w kilku centrach danych chmurowych. Gdy AWS się zawali, pół metawersum też zgaśnie.
80 inżynierów Vanar, rozproszonych w Dubaju, Londynie i Lahaur, spędziło prawie trzy lata na wyciąganiu tego słonia z pokoju.
Następnym razem, gdy ktoś będzie się chwalić, że jego łańcuch ma „sekundową ostateczność, opłaty gazowe tak niskie jak 0,0001 dolara”, zapytaj go:
„Czy moje NFT, które kupiłem trzy lata temu, nadal istnieje?”
Nie każdy łańcuch odważy się przyjąć te słowa.
Ale Vanar może. A co więcej, nie tylko może odpowiedzieć „jest”, ale także wydobyć dokument, pokazać ci go na żywo, odłączyć kabel sieciowy i sprawić, że będziesz widział, jak świeci.
