Autor: Elias Ahonen, Cointelegraph; Kompilator: Songxue, Golden Finance
Gdy wysiedliśmy z łodzi mieszkalnej Liberty zacumowanej przy granicy UE, napotkaliśmy dwóch chorwackich funkcjonariuszy policji, a ich radiowóz z włączonymi światłami prawie nas oślepiał w ciemnym lesie.
„Ile osób jest na łodzi?” – zapytał ktoś, prowadząc dużego psa. „Naprawdę nie pamiętam” – powiedział mój kolega z Reutersa. Na szczęście nas wypuścili.
Musieliśmy biec, korzystając z latarki telefonów komórkowych, pokonywać błotniste ścieżki, aby dotrzeć do miejsca zbiórki w dalszej części Chorwacji, mając nadzieję, że odjeżdżająca konwoju prezydenckiego nie zostawiła nas w tyle.
Byliśmy zaledwie kilka metrów od granicy z Liberlandem, nierozpoznanym mikropaństwem kryptofanów, które zajmuje obszar nad Dunajem pomiędzy Chorwacją a Serbią. Teren ma powierzchnię zaledwie 7 kilometrów kwadratowych (2,7 mil kwadratowych), mniej więcej wielkości Gibraltaru.
„Prezydent” Liberlandu Vít Jedlička wyjaśnił, że kiedy 13 kwietnia 2015 r. zatknął tam flagę, żaden z sąsiadów oficjalnie się do tego nie rościł, dlatego ta ziemia stała się „ziemią niczyją”.
Chociaż nie utworzono jeszcze żadnej stałej infrastruktury ani osady, obszar ten przyciąga dużą ludność o liberalnych poglądach. Faktycznym domem wygnańców w Liberlandzie jest wioska Ark Libertad, pobliskie pole namiotowe po serbskiej stronie.
Tutaj Magazine wziął udział w festiwalu w Liberlandii o nazwie Floating People, który obejmował szkolenie w zakresie przetrwania w dziczy i wodzie, muzykę, dwudniową konferencję dotyczącą blockchain i brawurową wycieczkę do Gornja Siga. Wjazd do niepodległego kraju będzie trudny – powiedziała Jedlicka.
„Miło jest wjeżdżać do Liberlandu i wyjeżdżać z niego bez pobicia”.
Do Liberlandu
Na zakończenie spotkania „Prezydent” stanął na podium przed gigantyczną flagą Liberlandu i wskazał na mapie granice Chorwacji i Węgier oraz najlepsze drogi do tego maleńkiego kraju.
Bezpośrednia droga do Dunaju przez Chorwację jest najszybsza, ale i najniebezpieczniejsza – straż graniczna wie o naszym zgromadzeniu i przewiduje wtargnięcie, więc może zapobiec wjazdowi podejrzanych pojazdów. Flagi, naklejki, a nawet piwo marki Liberland mają zakaz przekraczania granicy i zostaną skonfiskowane – wyjaśnił.
Na chorwackiej granicy urzędnicy są poważni, ale przyjacielscy. (Elias Ahonen)
Dostęp do strefy Schengen przez Węgry jest jeszcze pewniejszy, Węgrzy są wobec Liberlandu obojętni i dlatego mogą wjechać na chorwacką wieś i niezauważeni dotrzeć do granicy lądowej z Liberlandem.
Trasą będzie podróżować prezydencka kawalkada, a łódź przewożąca „osadników” popłynie w górę rzeki z pobliskiego serbskiego portu, aby odwrócić uwagę funkcjonariuszy straży granicznej. Motorówka holująca dętkę wybrałaby alternatywną trasę, zmierzając do wylądowania na wyspie Liberland przed przechwyceniem.
„Mogą cię aresztować, ale nie łamiesz żadnego prawa, więc mogą cię zatrzymać do czterech godzin bez postawienia zarzutów”.
Wyglądało to jak operacja wojskowa.
Zacząłem mieć wątpliwości i zostałem zwolniony z wyprawy motorówką w ślad za konwojem – nie kupiłem kostiumu kąpielowego i zatrzymano mnie na wodach międzynarodowych w bieliźnie, co wymagało więcej pracy, niż mogłem napisać.
Nie wspominając, że ostatnim razem, gdy ktoś wpłynął na wyspę motorówką, został pobity przez chorwacką policję – zatrzymany i kopnięty na ziemię – w tym przypadku policja przeprosiła i ukarała zaangażowanych funkcjonariuszy karą. Incydent odbił się szerokim echem w kraju, częściowo z powodu działań chorwackiej policji poza granicami kraju.
Podróż do Liberlandu „prezydencką konwojem” Jedlickiej sprawiała wrażenie balansowania na granicy rzeczywistości – zbyt realnej, aby mogła być prawdziwa, ale wciąż nie do końca realistyczna. (Elias Ahonen)
Nie ma solidnej podstawy prawnej dla ziemi niczyjej
Z punktu widzenia prawa międzynarodowego zasadność twierdzenia Liberlanda zależy od tego, którą teorię uznania państwa rozważamy. Zgodnie z teorią deklaratoryjną, popartą Konwencją z Montevideo o prawach i obowiązkach państw z 1933 r., podmiot jest państwem, jeśli spełnia cztery kryteria – uznane przez świat zewnętrzny lub nie – określone terytorium, miejsce stałego pobytu, ludność, rząd, i umiejętność budowania relacji z innymi krajami.
Obszar ten nie jest ani chorwacki, ani Chorwaci nie zgłaszają roszczeń – Jedlicka powiedziała, że problem został rozwiązany, gdy Chorwacja weszła do bezwizowej strefy Schengen na początku 2023 r., a jasne granice są ustalonym wymogiem wjazdu.
Ta ziemia też nie jest serbska. Jako grunt niezamieszkany i nieodebrany, dostępny za pośrednictwem międzynarodowych dróg wodnych, wydaje się, że pasuje do definicji „terra nullius”, czyli gruntu niezamieszkanego i wolnego do zamieszkania. Brakuje tylko stałej populacji, a Jedlicka stwierdziła, że to tylko kwestia czasu. Oczywiście pod warunkiem, że uda im się wejść.
Konkurujące konstytutywne teorie państwa utrzymują, że państwo istnieje tylko wtedy, gdy jest uznane przez inne państwo. Tutaj Liberland poniósł porażkę, choć Jedlicka uważała, że została ona biernie przyznana.
„Przed wyjazdem do Liberlandu sprawdzają ludziom dokumenty, a jak już dotrą do Liberlandu, już ich to nie obchodzi – więc to już się dzieje” – wyjaśniła Jedlicka, gdy jechaliśmy do granicy, uczestnicząc w uroczystości upamiętniającej „otwarcie granicy lądowej z Chorwacją.”
Kraj Web3?
Jedlicka pamięta, że po raz pierwszy usłyszała o Bitcoinie w kręgach libertariańskich, kiedy był wart mniej niż 1 dolara, i zaczęła go kupować na Mt.Gox za 32 dolary. W 2015 roku, kiedy ogłosił niepodległość Liberlandu, cena Bitcoina wynosiła 225 dolarów. Ponieważ wielu pierwszych uczestników projektu wniosło swój wkład w Bitcoin, każda runda byka rosła.
„Bitcoin jest naprawdę jedną z najbardziej podstawowych części Liberlandu – 99% naszych rezerw znajduje się w Bitcoinie”.
Przyciąganie firm działających w oparciu o technologię blockchain jest kluczową częścią strategii mikropaństwa, która przewiduje zapewnienie jurysdykcji o niskim poziomie regulacji w pobliżu Europy jedynie z „dobrowolnym podatkiem” i bezpośrednim dostępem przez Dunaj.
Kto może zostać Liberyjczykiem? Prawie każdy jest skłonny zapłacić 150 dolarów za e-rezydenturę, do której dołączony jest dokument wyglądający jak każdy inny dowód osobisty. Obywatelstwo kosztuje 5000 Liberland Merits (LLM) – nieco ponad 2000 dolarów – lub można je zdobyć, przyczyniając się do projektu.
Według „ministra sprawiedliwości” Michala Ptáčníka, chociaż Bitcoin jest walutą wybieraną przez mieszkańców Liberlandii, waluta Liberland (LLD) będzie używana do uiszczania opłat transakcyjnych na blockchainie Liberland, który jest pomyślany jako blockchain. sądownictwo, egzekwowanie kontraktów rządowych i giełda w Liberlandii.
Łańcuch jest zbudowany przy użyciu Parity Substrate Network firmy Polkadot, rozwiązania do budowania niestandardowych łańcuchów bloków przy użyciu komponentów modułowych.
Kiedy staliśmy na węgierskim przejściu granicznym i czekaliśmy na wjazd, rozmawiałem z głównym ambasadorem Polkadot Davidem Pethesem. Zauważył, że token zarządzania Liberland, LLM, ma już 19 aktywnych walidatorów, a strona wyjaśnia wymagania:
„Tylko obywatele Liberlandii mogą uruchamiać walidatory, co stanowi dodatkową warstwę zabezpieczeń przed złymi aktorami, nawet jeśli stawką jest mniej niż 50% krążącego LLD”.
Pethes, szef Polkadot w Europie Wschodniej, zauważył, że „Liberland nie znajduje się jeszcze na naszej liście, ale chciałbym, aby został oficjalnie włączony do ekosystemu Polkadot”. Uważa, że projekty są ze sobą spójne ideologicznie. „Uczestnicy ekosystemu mają bardzo podobne poglądy na temat tego, jak powinien działać pieniądz i jak należy dostarczać wartość bez centralnego punktu awarii” – powiedział.
„Istnieje wiele podobieństw między ładem korporacyjnym w Liberland i ładem korporacyjnym – blockchain jest w zasadzie rozwidleniem Polkadot” – zauważył. W planie działania uwzględniono również rejestr gruntów oparty na NFT, podobnie jak Liberverse.
Ekonomia tokenów LLM. (Liberland)
Wycieczka do Liberlandu
Kiedy dotarliśmy do granicy węgierskiej, zaczęło padać. Najwyraźniej spowodowało to awarię Internetu, co spowodowało wielogodzinne kolejki do przetworzenia. Prawie się poddaliśmy i weszliśmy kanałami dyplomatycznymi, a węgierscy urzędnicy byli niezadowoleni z uznania Jedlickiej. Przepuścili nas i przetrzymali około 20 minut do czasu załatwienia sprawy, co zrozumiałem jako „drobną karę” za złamanie konwencji dyplomatycznych.
Spacerując po węgierskiej wsi, natknęliśmy się na blokadę drogową mającą na celu łapanie nielegalnych imigrantów. Ale moglibyśmy kontynuować podróż promem do Chorwacji.
Ktoś opowiedział mi historię z poprzedniej podróży. W zeszłym roku policja ostrzegła, że wyprawa do Liberlandu będzie niebezpieczna ze względu na sezon polowań. „W oddali słyszeliśmy strzały, ale myśleli, że nie potrafimy odróżnić strzelby od pistoletu – nikt nie poluje z pistoletu” – wyjaśnił nasz kierowca, sugerując, aby policja oddała strzał, aby ich odstraszyć.
Innym razem Straż Graniczna bierze na siebie „ratowanie” osób, które według nich są uwięzione w Liberlandzie – wbrew woli uratowanych. Z technicznego punktu widzenia takie zachowanie może stanowić porwanie w świetle prawa chorwackiego i liberlandzkiego. Jedlicka zauważyła również, że mieszkańcy Liberlandu zostali aresztowani za naruszenie znaków zakazu parkowania w lesie.
„Jesteśmy na północnej granicy” – powiedziała Jedlicka, gdy skręciliśmy w ścieżkę w pobliżu Dunaju. Przybyli inni, a do brzegu przycumowana jest chorwacka łódź policyjna, gdzie funkcjonariusz z szacunkiem odbiera wszystkim paszporty i zabiera na pokład. Na miejsce popłynęła kolejna łódź policyjna, ale w ciągu 20 minut paszport został zwrócony.
Jedlica sfotografował tablicę „Wolne przejście graniczne Liberlandia-Chorwacja”. Po prawej stronie widać hangar dla łodzi. (Elias Ahonen)
Ciężarówki z zaopatrzeniem otworzyły się i wszyscy w Liberlandzie wzięli to, co mogli unieść – pudła ze sprzętem, zapasy w plecakach, żywność i napoje w lodówkach. Noszę wodę. Weszliśmy 700 metrów do lasu i skręciliśmy w stronę rzeki, gdzie zacumowana była łódź mieszkalna pod banderą Liberlandu.
Po zrobieniu zdjęcia Jedlicka podniosła znak przejścia granicznego na pobliskie drzewo i przymocowała go do niego.
Ktoś ogłosił, że nadszedł czas kontroli granicznych i ludzie ustawiają się w kolejce po podstemplowanie paszportów liberlandzkiego, amerykańskiego i szwedzkiego.
Gdy ludzie przygotowywali się do wejścia na pokład łodzi mieszkalnej Liberland, stemplowano paszporty amerykańskie i szwedzkie. (Elias Ahonen)
„Czy stanowiłoby to problem, gdybym umieścił pieczątkę w prawdziwym paszporcie?” – zapytał zdenerwowany gość.
Odpowiedź brzmi: tak, będzie, ale wtedy nie zdawaliśmy sobie sprawy, jaki ból głowy to spowoduje.
Pieczęć Liberlandu w amerykańskim paszporcie. (Elias Ahonen)
Jest tu element dramatu – drzewo i formularz paszportowy leżą na brzegu, jeszcze w Chorwacji. Prawdziwa granica znajdowała się 200 metrów dalej, a funkcjonariusze opierali się na swoich krążownikach, aby pilnować wyjścia z Europy. Podszedłem do nich.
Chociaż początkowo nie zgodzili się na przejazd, wróciłem z innymi i zapytałem ponownie. Zatrzymali nas przed wejściem, twierdząc, że w lesie są dziki i jest to zbyt niebezpieczne. Zapytałem, jak duże są, a wysoki oficer roześmiał się i podniósł rękę do piersi, sugerując, że za granicami żyją potwory.
Ale w końcu pozwolili nam wyrazić obietnicę, że wrócimy przed zmrokiem. Wyszedłem z Unii Europejskiej i strefy Schengen w mroczną dzicz. Jestem na ziemi niczyjej - Liberlandzie. To antyklimaks.
Dziennikarz z Liberlandu Elias Ahonen. Faktycznie, wygląda bardzo podobnie do Chorwacji. (Elias Ahonen)
Po 20 minutach wróciliśmy i ponownie sprawdziliśmy paszporty, aby ponownie wjechać do Chorwacji.
Na statku ludzie jedli i pili, a wśród zamieszania „Radio Liberland” nadało pierwszą audycję, a jego sygnał „pochodził z ziemi Liberlandu”.
Pod pokładem Patrick Banick, lat 26, „osadnik”, który mieszka na łodzi od dwóch miesięcy, częstuje mnie piwem. (Elias Ahonen)
„Jestem niezwykłą osobą – nie czuję się sobą, kiedy coś mnie wiąże, jak bycie w ścisłym związku, w którym mam obowiązek przebywać w określonym miejscu o określonej porze” – wyjaśnił, że Projekt przyciągnął go ze względu na jego libertariańską filozofię.
„Początkowo myślałem, że pojedziemy na tamtą ziemię, rozbijemy obóz i odmówimy wyjazdu – ale okazało się, że jest zupełnie inaczej. Wiele się nauczyłem, jak trzeba być dyplomatycznym” – wspomina postawę Jedlickiej.
Banik optymistycznie podchodzi do wizji blockchain projektu. „W moim rozumieniu tworzone przez nie inteligentne kontrakty mogą być egzekwowane jako niezmienny sąd bez potrzeby stosowania strony trzeciej i bez możliwości korupcji”. Uważa on również, że kryptowaluty mogą promować „wolność gospodarczą, która jest istotna każdy standard życia. Poprawa dotyczy jednocześnie długości życia, umiejętności czytania i pisania oraz śmiertelności noworodków”.
„Są zainteresowani wykorzystaniem inteligentnych kontraktów i blockchainu do zrewolucjonizowania zarządzania i prawa”.
Elias Ahonen (w środku) z Patrickiem i Jonasem na ich łodzi mieszkalnej Liberty. (Elias Ahonen)
Jonas, Czech, który tego dnia był na pokładzie statku, wyjaśnił: „Czynsze, usługi medyczne i jedzenie są tutaj najtańsze, mimo że jest to najgęściej zaludnione miejsce w historii”. to całkiem wygodne miejsce.
Kiedy wróciłem na pokład, zapadła cisza. Zostałem w tyle.
Chorwacka straż graniczna łamie prawo
Choć część samochodów już odjechała, udało mi się podjechać z Jedlicą, gdy nowy policjant ponownie sprawdził mój paszport. Niecałe dwa kilometry od starego posterunku ponownie zatrzymano nas do kontroli paszportowej.
Ostateczne wyzwanie pojawiło się na przejściu granicznym Batina z Chorwacją i Serbią, gdzie chorwaccy urzędnicy poskarżyli się dwóm Amerykanom i Szwedowi, których paszporty zostały ostemplowane stemplami Liberland, i odmówili ich zwrotu, chyba że zapłacą karę w wysokości 230 euro każdy.
Po raz siódmy wymagany jest paszport. (Elias Ahonen)
Jedna z chorwackich urzędników, która posiada podwójne obywatelstwo chorwackie i amerykańskie oraz liberańską pieczęć w amerykańskim paszporcie, powiedziała później, że w prywatnym pokoju chorwaccy urzędnicy zagrozili jej natychmiastową utratą obywatelstwa chorwackiego, jeśli odmówi nałożenia na nią grzywny. Jest to prawnie niemożliwe.
Przez cały czas negocjacji urzędnicy na opuszczonym punkcie granicznym trzymali wszystkie paszporty – w tym paszport fiński – przez około dwie godziny i odmówili wyjaśnienia opóźnienia.
We wczesnych godzinach porannych pojechaliśmy z powrotem do Ark Camp przez Serbię i zobaczyliśmy smutny widok: dziesiątki migrantów zmierzających pod osłoną ciemności do granicy Schengen. Obserwując, jak tak zawzięcie walczą, ryzykując wszystko, aby dostać się do Europy, nie mogę powstrzymać się od zastanowienia się, czy to, co właśnie zrobiliśmy – przy większych środkach i mniejszym ryzyku – nie kpi z ich walki. Czy Liberland naprawdę może przyciągnąć coś więcej niż tylko grupę poszukujących suwerenności entuzjastów Bitcoina?
Choć „Festiwal Pływającego Człowieka” na początku sierpnia był wówczas punktem zwrotnym, od tego momentu stosunki z sąsiednią Chorwacją zaczęły się psuć wraz z budową chat i zakładaniem małych osad na lądzie. 21 września Liberland Press doniosła o „niezapowiedzianej eksterytorialnej inwazji”, podczas której aresztowano kilku osadników, zburzono nowo wybudowane budynki, a sprzęt taki jak generatory, quady i żywność przekazano pod nadzór chorwackiej policji.
Historia Liberlanda wydaje się jeszcze daleka od zakończenia.