Bitcoin jest najbardziej dochodowym aktywem w całej historii ludzkości. W listopadzie 2021 r. była warta 69 000 dolarów, jednak krytycy uważają, że kryptowaluta tak naprawdę nie ma żadnej wartości, Bitcoin nie jest niczym poparty i pewnego dnia jego cena spadnie do zera. Sprawdziliśmy, na ile jest to możliwe, a także sprawdziliśmy, co dokładnie kryje się za wzrostem ceny pierwszej kryptowaluty i jak duże jest prawdopodobieństwo, że sterowniki te wyczerpią swoje siły. Spoiler: Bitcoin jest z nami, jeśli nie na zawsze, to na pewno przez bardzo długi czas.
Kryptosceptycy uważają, że Bitcoin może stracić na wartości
Bitcoin istnieje już od ponad 14 lat. W tym czasie jej cena wzrosła od niemal zera do 69 000 dolarów w szczytowym momencie, w monetę zainwestowali inwestorzy instytucjonalni i duże firmy, w wielu krajach została ona zalegalizowana na poziomie stanowym, a liczba portfeli w sieci Bitcoin już przekracza 70 milionów. Wokół monety wartej setki miliardów dolarów zbudowano złożoną infrastrukturę, w którą zaangażowane są dziesiątki tysięcy ludzi.
Mimo to krytycy Bitcoina uważają, że pewnego dnia cena monety powróci do zera. Podobne wypowiedzi towarzyszyły pierwszej kryptowalutie od 14 lat. Wśród głównych argumentów krytyków: Bitcoin jest piramidą, nie jest niczym poparty, a popyt na niego ma charakter wyłącznie spekulacyjny.
Te i inne argumenty były wielokrotnie wyrażane przez krytyków Bitcoina, takich jak legendarny inwestor Warren Buffett, Bill Gates, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii Joseph Stiglitz, były zwolennik Bitcoin Cash Calvin Ayre, prezes Euro Pacific Capital Corporation Peter Schiff, miliarder Mark Cuban i dyrektor generalny banku Rozliczenia międzynarodowe (BIS) Agustín Karsten i wielu innych.
Geniusz inwestycyjny i dyrektor generalny Berkshire Hathaway Warren Buffett oświadczył, że jego zdaniem wszystkie kryptowaluty, w tym Bitcoin, są bezwartościowe. „Kryptowaluty w zasadzie nie mają żadnej wartości i niczego nie produkują” – powiedział Prorok z Omaha.
W grudniu 2020 r. znany doradca inwestycyjny i „car aktywów” Dennis Hartman stwierdził, że Bitcoin jest „całkowicie nielogiczny” i przewidział, że ten cyfrowy zasób nie będzie długo konkurował ze złotem. Hartman podzielił się także obawami, że wartość BTC może pewnego dnia spaść do zera, jeśli banki centralne podejmą działania i zrezygnują z monopolu na politykę pieniężną. Chociaż życzył dobrze inwestorom Bitcoin, powiedział, że wolałby posiadać metale szlachetne, takie jak złoto, zamiast Bitcoina.
Naukowcy szacują prawdopodobieństwo całkowitego upadku Bitcoina
Postanowiliśmy rozważyć argumenty kryptokrytyków i dowiedzieć się, co myślą naukowcy na temat prawdopodobieństwa całkowitego upadku Bitcoina. I tak w 2018 roku dwóch ekonomistów z Yale University, Yukun Liu i Oleg Tsyvinsky, opublikowali badanie „Ryzyka i zwroty z kryptowalut”, które obejmowało analizę prawdopodobieństwa, że cena BTC spadnie do zera w ciągu jednego dnia.
Korzystając z historycznych stóp zwrotu Bitcoina, autorzy badania odkryli, że prawdopodobieństwo nieokreślonej katastrofy, która doprowadzi Bitcoin do zera, waha się od 0% do 1,3%, a według stanu na marzec 2021 r. wynosiło około 0,4%. Dla porównania, dla euro prawdopodobieństwo takiego załamania wyniosłoby 0,009%.
Wnioski Liu i Tsyvinsky'ego mogą być przerażające, ale trzeba zrozumieć, że zostały wyciągnięte, gdy Bitcoin był wart około 7 000 dolarów, a wielu ekspertów poważnie zapewniało, że rynek kryptowalut nigdy nie zobaczy poprzednich maksimów wynoszących 20 000 dolarów za BTC. Teraz, gdy cena Bitcoina przekroczyła już 60 000 dolarów, a w aktywa zainwestowali inwestorzy instytucjonalni i duże firmy, cena nawet 100 000 dolarów nie wydaje się już zbyt niewiarygodna. Dlatego prawdopodobieństwo, że BTC spadnie do zera, szczególnie w ciągu jednego dnia, dąży do 0%.
Na czym właściwie opiera się Bitcoin?
Innym częstym argumentem przemawiającym za tym, że Bitcoin może spaść do 0 dolarów, jest brak wewnętrznej wartości. Zasób w rzeczywistości nie jest niczym poparty i jest prezentowany w formie kodu.
Zazwyczaj zwolennicy kryptowalut sprzeciwiają się temu, twierdząc, że Bitcoin jest wspierany energią wydatkowaną na jego produkcję. Ale to nie jest prawdą. Energia zużyta podczas wydobycia wytwarza jedynie Bitcoin – monety nie można wymienić na energię. Zużyta energia odzwierciedla koszt monety, ale to nie znaczy, że jest ona cokolwiek warta. Wydobycie piasku z dna oceanu będzie bardzo kosztowne, ale nie gwarantuje, że znajdzie się na niego nabywca.
Nie oznacza to jednak, że Bitcoin jest bezwartościowy. Tak, nie jest on zabezpieczony aktywami fizycznymi. Ale waluty fiducjarne również tego nie mają. Na przykład dolar amerykański jest wspierany przez amerykański PKB, jego dług publiczny, a także zobowiązanie Systemu Rezerwy Federalnej (Fed, analogicznie do Banku Centralnego) w celu zapewnienia przewidywalnej, rozsądnej wartości waluty.
Brak zabezpieczenia nie oznacza, że Bitcoin nie ma wartości. Nie tylko istnieje, ale jest także wyjątkowy. Wartość Bitcoina polega na tym, że ten unikalny system płatności dał ludziom możliwość swobodnego dokonywania przelewów w dowolnym miejscu na świecie i dał pełną kontrolę nad swoimi zasobami cyfrowymi. Technologie wbudowane w sieć blockchain Bitcoin sprawiają, że jest to środowisko pozbawione zaufania, w którym użytkownicy nie muszą ufać stronom trzecim, takim jak banki, w celu przeprowadzania bezpiecznych transakcji. To sprawia, że Bitcoin jest czymś więcej niż tylko kodem.
Wartość Bitcoina zależy również od liczby użytkowników. Można to opisać za pomocą prawa Metcalfe’a, które stwierdza, że użyteczność sieci jest proporcjonalna do liczby jej użytkowników.
Czy Bitcoin może stracić na wartości?
Spadek ceny Bitcoina do zera jest bardzo mało prawdopodobny. Aby tak się stało, trzeba to praktycznie zmieść z powierzchni ziemi: zakazać wszelkich operacji z Bitcoinem na całym świecie, wyłączyć wszystkich górników, baseny i farmy wydobywcze, a także znaleźć i zniszczyć wszystkie urządzenia przechowujące historię blockchainu Bitcoin. Jest to jedna z największych sieci komputerowych na świecie. Dlatego prawie niemożliwe jest jego zniszczenie.
Uważamy, że Bitcoin już dawno ma za sobą etap, w którym jego cena może spaść do zera. Mogło się to zdarzyć jedynie w pierwszych latach istnienia monety, kiedy wiedzieli o niej głównie maniacy komputerów. Teraz ten składnik aktywów stał się ważną częścią nowego świata finansów.
Teraz Bitcoin to coś więcej niż tylko kryptowaluta. To ogromny, wielomiliardowy sektor finansowy z rozwiniętą infrastrukturą, który wspierają duże firmy, giełdy i platformy wymiany kryptowalut, gigantyczne farmy wydobywcze i wielomiliardowa publiczność użytkowników na całym świecie. Aby całkowicie zdeprecjonować, Bitcoin musi przestać być dla kogokolwiek przydatny. Teraz wydaje się to niemożliwe. Co więcej, w nadchodzących dziesięcioleciach, a prawdopodobnie kilku stuleciach, popyt na Bitcoin będzie kontynuowany.
Tę opinię podziela także Evgeniy Marchenko, dyrektor E.M.FINANCE, który uważa, że całkowita deprecjacja Bitcoina wydaje się bardzo mało prawdopodobna: „Monetę chroni przed upadkiem nie tylko rosnąca popularność, ale także coraz większe dostosowywanie ram prawnych do rozliczeń przy użyciu BTC. Bitcoin jest dość młodym aktywem, więc nie da się mówić o jego nieskończonym znaczeniu. Na świecie po prostu nie ma wystarczającej liczby statystyk, aby móc prognozować długoterminowe. Jest jednak prawdopodobne, że im więcej krajów i inwestorów instytucjonalnych weźmie pod uwagę ten składnik aktywów, tym więcej czynników napędzających będzie on pozyskiwał.”
W jakich warunkach cena Bitcoina może spaść?
Chociaż jest mało prawdopodobne, aby Bitcoin kiedykolwiek całkowicie stracił na wartości, istnieje kilka zagrożeń, które mogą znacznie obniżyć wartość monety.
Całkowity zakaz Bitcoina. Załóżmy, że władze na całym świecie całkowicie zakazały transakcji przy użyciu Bitcoina. Załóżmy, że władze zamknęły także wszystkie duże baseny wydobywcze i centra danych: wydobycie można prowadzić wyłącznie pod ziemią lub na domowym laptopie. W takim przypadku rynek kryptowalut oczywiście się załamie, a wartość BTC spadnie. W tym przypadku możemy zobaczyć bardzo tani Bitcoin.
Eksperci UBS Global Wealth Management uważają, że głównym zagrożeniem dla Bitcoina są organy regulacyjne. Ceny kryptowalut mogą w najbliższej przyszłości ponownie wzrosnąć ze względu na dynamikę rynku, przyjęcie przez instytucje i ograniczoną podaż. Jednak w dłuższej perspektywie rynkowi kryptowalut zagraża interwencja regulacyjna. Władze potrafią stworzyć nieznośne warunki współpracy wojskowo-technicznej i tak rygorystycznie regulować rynek, że praca na nim staje się po prostu niemożliwa.
Jednak taki rozwój sytuacji wydaje się bardzo mało prawdopodobny. Po pierwsze, w ciągu ostatnich kilku lat Bitcoin nie tylko nie został zakazany, ale wręcz przeciwnie, został zalegalizowany na szczeblu państwowym. Po drugie, nie sposób sobie wyobrazić tak jednomyślnej zgody wszystkich krajów. W końcu jeśli niektóre stany zakażą Bitcoina, inne będą go wspierać – dla nich będzie to szansa na stanie się wyjątkową jurysdykcją wspierającą cyfrowe innowacje. Gdy tylko Stany Zjednoczone zakażą Bitcoina, jesteśmy niemal pewni, że Chiny lub Wenezuela oficjalnie go wesprą – tylko po to, by zdenerwować Amerykanów.
Zastąpienie Bitcoina inną monetą. Blockchain Bitcoina jest już przestarzały technicznie – jest powolny, energochłonny i nie nadaje się do masowego użytku. Wydaje się zatem, że jeśli pojawi się inny, bardziej zaawansowany blockchain, wartość Bitcoina zniknie.
Ale na rynku są już tysiące blockchainów i prawie wszystkie z nich przewyższają Bitcoina szybkością i skalowaniem – nie ma to jednak wpływu na cenę monety. Wartość Bitcoina polega na tym, że był pierwszą kryptowalutą i dzięki swoim właściwościom stał się swego rodzaju kryptostandardem. Co więcej, sukces altcoinów ma pozytywny wpływ nie tylko na cały rynek kryptowalut, ale także na sam Bitcoin. Przykładowo karty płatnicze jako środek wymiany są o wiele doskonalsze od złota, ale czy przez to metal szlachetny traci na wartości? Wręcz przeciwnie, ze względu na swoją rzadkość staje się coraz bardziej poszukiwany.
Masowa utrata zaufania. Cena Bitcoina opiera się również na wierze w technologie wbudowane w jego sieć. Czy moneta tej wiary może zostać zgubiona? Na przykład, co jeśli Bitcoin można zhakować za pomocą komputera kwantowego? A może w algorytmie monety występuje błąd, który może pozwolić na anulowanie transakcji lub sfałszowanie monet? Kurs waluty prawdopodobnie ulegnie wyraźnemu pogorszeniu. Ale przez 14 lat najlepsi matematycy sprawdzali kod Bitcoina. A gdyby był w tym błąd, to już zostałby znaleziony.
Dlaczego Bitcoin nigdy nie straci na wartości
Bez względu na to, jakie spadki i zimy kryptowaluty doświadczą Bitcoin, na pewno nie spadnie do zera. Co więcej, w dłuższej perspektywie najprawdopodobniej będzie tylko drożej. Istnieją podstawowe powody tej pewności:
Edycja limitowana. Bitcoin ma na celu wzrost ceny. Nigdy nie będzie więcej niż 21 milionów Bitcoinów. Obecnie wydobyto 19,271 mln BTC, z czego kilka milionów przepadło bezpowrotnie. Jednak nawet po wydobyciu ostatniego Bitcoina istnieje duże prawdopodobieństwo, że popyt na ten aktyw będzie się utrzymywał, co oznacza, że jego cena wzrośnie;
Górnictwo. Wydobywanie nowych monet jest działalnością bardzo energochłonną. Chociaż wydobycie nie zapewnia Bitcoina, wiąże się to z pewnymi kosztami. Im droższe jest wydobycie jednego bitcoina, tym wyższa cena, po której górnicy będą skłonni go sprzedać;
Decentralizacja. Jest to wyjątkowa właściwość i zaleta Bitcoina. Kryptowaluta nie jest przez nikogo emitowana, a jej sieć blockchain jest odporna na hakerów;
Rozwinięta infrastruktura. Ostatnio w wielu krajach rozwiniętych Bitcoin uzyskał już status aktywa prawnego, to znaczy nikt nie zamierza go zakazać. Wręcz przeciwnie, w tych krajach stale przyjmuje się nowe przepisy wprowadzające je do dziedziny prawa. Tysiące firm, które zbudowały infrastrukturę wartą miliardy dolarów, współpracuje z Bitcoinem. Jest to pełnoprawny sektor gospodarki, którego uczestnicy są zainteresowani utrzymaniem ceny współpracy wojskowo-technicznej i jej wzrostem;
Duzi gracze. Upadek Bitcoina nie jest korzystny dla dużych graczy, tzw. wielorybów Bitcoin, którzy zainwestowali w BTC dziesiątki miliardów dolarów;
Rosnąca akceptacja. Bitcoin w coraz większym stopniu wkracza do realnej gospodarki, a miliony ludzi korzystają z niego każdego dnia. Usługi płatnicze uruchamiają możliwość płacenia nie tylko Bitcoinem, ale także innymi popularnymi kryptowalutami, udostępniając je setkom milionów użytkowników na całym świecie. Nawet Mastercard planuje zintegrować kryptowaluty ze swoją infrastrukturą płatniczą, tak jak Visa pracuje nad integracją kryptowalut jako środka płatniczego;
Wartość kolekcjonerska. Nawet jeśli Bitcoin przestanie być popularną monetą, jesteśmy pewni, że będzie miał wartość dla kolekcjonerów i jako artefakt historyczny;
Alistair Milne kupi to wszystko. Ostatecznie na ratunek przyjdzie przedsiębiorca i inwestor Bitcoin Alistair Milne, który w lipcu 2020 roku złożył na giełdzie kryptowalut Bitfinex zlecenie zakupu 18,52 mln BTC, gdyby moneta spadła do 0,01 dolara. W ten sposób Milne obiecał, że Bitcoin nigdy całkowicie nie straci na wartości.
Podsumowując
Powtórzmy: możliwość całkowitej deprecjacji Bitcoina minęła wiele lat temu. Już kilkukrotnie doświadczył poważnych załamań, ale nie zakłóciło to ogólnego trendu wzrostowego.
Co więcej, teraz wszystkie istotne podstawowe wskaźniki monety są lepsze niż kiedykolwiek – Bitcoin jest silniejszy niż kiedykolwiek i będzie się nadal umacniał wraz ze wzrostem rynku kryptowalut, liczby użytkowników i infrastruktury. Jest teraz znacznie większa szansa, że Bitcoin będzie kosztował więcej niż milion dolarów, niż że spadnie do co najmniej tysiąca.