Mustafa Al-Bassam był doktorantem informatyki w 2019 r. na University College London, kiedy opublikował artykuł zatytułowany „LazyLedger”.
Artykuł, nieprzeznaczony dla leniwego czytelnika, dalej opisywał, w wyczerpująco skomplikowanych terminach i greckich znakach matematycznych, to, co wówczas było radykalnym przemyśleniem sposobu działania blockchainów: rozdzielenie różnych funkcji rozproszonego rejestru – zwłaszcza sposobu, w jaki użytkownicy przeszukują sieć w celu uzyskania danych – na odrębne „warstwy aplikacji”. Kluczową korzyścią byłoby zminimalizowanie całkowitych zasobów potrzebnych do uruchomienia głównego blockchaina.
Al-Bassam pełni obecnie funkcję dyrektora generalnego Celestia Labs, głównego dewelopera projektu Celestia, który wystartował w tym tygodniu jako nowa sieć „dostępności danych” i w różnych oświadczeniach ogłaszał to osiągnięcie jako początek nowej „ery modułowej” w architekturze blockchain.
Zakłada się, że podstawowym zastosowaniem Celestii będzie odciążenie łańcucha bloków Ethereum z konieczności przechowywania i przesyłania dużych ilości danych generowanych przez szybko rozwijający się ekosystem sieci „warstwy 2” znanych jako „rollupy”, w których użytkownicy mogą dokonywać tańszych i szybszych transakcji.
„Teoria zakłada, że Celestia może stać się kręgosłupem wysoce skalowalnej i interoperacyjnej sieci rollupów i, co najważniejsze, osiągnąć tę modułową wizję bez poświęcania decentralizacji lub bezpieczeństwa” – napisała Christine Kim, wiceprezes ds. badań w firmie kryptowalutowej Galaxy, w raporcie z 19 października.
Oczywiście, ponieważ to kryptowaluta, głównym tematem większości relacji prasowych (i postów w mediach społecznościowych) był głośny wtorkowy airdrop projektu, w którym złożono około 60 milionów natywnych tokenów TIA, czyli około 6% podaży, a ostateczna liczba to około 191 391 roszczeń. Kolejne 140 milionów tokenów zostanie przydzielonych przyszłym inicjatywom.
Czytaj więcej: Celestia Airdrops TIA Token, gdy sieć staje się aktywna, ogłaszając początek „ery modułowej”
Airdrop był tak wyczekiwany, że w okresie poprzedzającym rozdanie traderzy spekulowali na temat ceny, korzystając z kontraktów futures przed uruchomieniem. Według strony internetowej CoinMarketCap, token TIA został już wymieniony na wielu giełdach kryptowalut, w tym Binance, KuCoin, Kraken, Bybit i MEXC.
We wtorek późnym wieczorem serwis CoinMarketCap oszacował, że w obiegu znajduje się około 141 milionów tokenów TIA, a ich cena wynosi 2,44 dolara za sztukę, co daje kapitalizację rynkową na poziomie 344 milionów dolarów.
Airdropowane tokeny stanowią część łącznej liczby 1 miliarda wybitych tokenów, a ponieważ jest to kryptowaluta, nieco ponad połowa z nich jest przydzielana wczesnym inwestorom i początkowym współtwórcom. Wiele z nich jest na razie zablokowanych: inwestorzy zalążkowi otrzymają swoje tokeny równomiernie między październikiem 2024 r. a październikiem 2025 r., a początkowi główni współtwórcy otrzymają swoje tokeny do października 2026 r.
Airdrop TIA był jednym z największych w branży kryptowalut w ciągu ostatniego roku, ale oczywiście duży airdrop nie jest gwarancją ostatecznego sukcesu projektu.
Dwa gigantyczne projekty, Sui i Aptos, oba będące blockchainami warstwy 1, obsługiwane przez byłych pracowników Meta, mają podobieństwa do Celestii, ponieważ udostępniały tokeny deweloperom i użytkownikom testowym, ale mają problemy z przejęciem udziału w rynku od takich projektów jak Ethereum.
Aptos osiągnął kapitalizację rynkową w wysokości 2,9 mld USD po uruchomieniu swojej głównej sieci, podczas gdy Sui zadebiutował z kwotą 750 mln USD. Jednak pomimo zawyżonych wartości tokenów, łączna kwota kapitału zablokowanego na obu blockchainach nie przekroczyła 100 mln USD.
Co robi Celestia?
We wtorek X (dawniej Twitter) wypełnił się postami go-go – „wkrótce 10$”, napisał jeden z użytkowników, odnosząc się do ceny TIA. Inny użytkownik zapytał, gdzie można zrzucić tokeny z airdropu. Jesse Pollak, który nadzoruje nowy blockchain Coinbase Base layer-2 na Ethereum, złożył gratulacje.
Być może taka euforia miała na celu przysłonienie faktu, jak trudne do zrozumienia jest to przedsięwzięcie.
„Dostępność danych” to termin tak tajemniczy, że nawet Dankrad Feist, badacz Fundacji Ethereum, od którego nazwiska pochodzi równie tajemnicza koncepcja blockchain, czyli „danksharding”, powiedział niedawno, że wydaje mu się on zbyt mylący.
Sean Farrell, analityk kryptowalut w FundStat, uprościł to dla inwestorów w notatce we wtorek: Dostępność danych „umożliwia węzłom sieciowym pobieranie, przechowywanie i udostępnianie informacji o transakcjach w celu weryfikacji”.
Głównym założeniem Celestii jest pomoc w rozwiązaniu problemów ze skalowalnością i stabilnością, które nękają monolityczne blockchainy, takie jak Ethereum i Solana – częściowo poprzez stworzenie nowego miejsca do hostowania i uzyskiwania dostępu do ogromnych ilości danych generowanych przez szybko rozprzestrzeniające się ekosystemy sieci „warstwy 2” działających na podstawowych blockchainach „warstwy 1”.
Dostępność danych jest uważana za tak kluczową dla zmniejszenia obciążenia Ethereum, że oprócz Celestii nad nią pracują dwa rywalizujące projekty, Avail i EigenDA. Avail jest kierowany przez byłego współzałożyciela Polygon, Anuraga Arjuna, podczas gdy EigenDA jest projektem EigenLayer, kierowanym przez Sreerama Kannana, profesora nadzwyczajnego na University of Washington.
Dążenie do stworzenia tych nowych sieci odzwierciedla tegoroczne dążenie deweloperów do stworzenia architektury „modułowego łańcucha bloków”, która oddziela podstawowe funkcje łańcucha bloków – konsensus, rozliczenia, dostępność danych i wykonywanie – a następnie segmentuje je na warstwy zapewniające wydajność.
„To początek nowej ery” – napisała Celestia Foundation, która wspiera rozwój sieci, we wpisie na blogu we wtorek. „Era modułowa”.
Przeczytaj więcej: Czym jest problem „dostępności danych” Ethereum i dlaczego jest to ważne?
Jak działa Celestia?
Zgodnie z dokumentacją projektu Celestia, tokeny TIA stanowią „niezbędną część sposobu, w jaki deweloperzy budują pierwszą modułową sieć blockchain”.
Aby wykorzystać Celestię do zapewnienia dostępności danych, twórcy pakietów zbiorczych przesyłają do sieci rodzaj transakcji znany jako „PayForBlobs” za opłatą denominowaną w TIA.
Modułowe blockchainy są projektowane z naciskiem na używanie konkretnych kanałów w celu zapewnienia szybkości i realizacji, w przeciwieństwie do monolitycznych blockchainów, które mogą być skalowalne jedynie kosztem decentralizacji i bezpieczeństwa.
„Zamiast jednego blockchaina robiącego wszystko, modułowe blockchainy specjalizują się i optymalizują, aby wykonywać daną funkcję” – powiedział rzecznik Celestii, Ekram Ahmed, w wywiadzie dla CoinDesk.
Al-Bassam, były doktorant, który założył Celestię, był współautorem trzech książek akademickich ze słynnym założycielem Ethereum, Vitalikiem Buterinem. W przemówieniu wygłoszonym na początku tego roku Buterin zachwalał Celestię jako rozwiązanie skalujące dla rollupów Ethereum.
We wtorek oficjalne konto Celestii na X opublikowało: „To, co kiedyś uważano za szalony strzał w dziesiątkę, stało się rzeczywistością cztery lata po opublikowaniu białej księgi LazyLedger”.
Co wyróżnia Celestię na tle innych blockchainów?
„Dostępność danych odpowiada na pytanie” – odpowiedział Ahmed, podkreślając znaczenie weryfikacji danych w blockchainie. „Użytkownicy monolitycznego blockchaina zazwyczaj pobierają wszystkie dane, aby sprawdzić, czy są dostępne”.
Obecnie ten problem niekoniecznie jest na pierwszym planie myśli użytkowników Ethereum lub Solana, ale może to być spowodowane tym, że żaden z blockchainów nie skalował się do mas. Ethereum średnio wykonuje około 1 miliona transakcji dziennie, według ycharts, a Solana gromadzi ułamek tej liczby.
W zeszłym tygodniu zarządzający funduszem VanEck opracował model scenariusza, w którym Solana osiągnęłaby 100 milionów użytkowników. Jeśli blockchainy osiągną skalę do tego poziomu, projekty takie jak Celestia mają na celu zapewnienie, że dane dla każdego węzła blockchain są weryfikowane i walidowane.
„Łańcuchy modułowe rozwiązują ten problem, umożliwiając użytkownikom weryfikację bardzo dużych bloków przy użyciu technologii zwanej próbkowaniem dostępności danych” — powiedział Ahmed.
Główną funkcją Celestii jest próbkowanie dostępności danych (DAS) – sposób weryfikacji wszystkich danych dostępnych w blockchainie.
Docelowi użytkownicy obejmują osoby uruchamiające tzw. lekkie węzły – które mogą być uruchamiane na małych komputerach, które nie wymagają ogromnych mocy obliczeniowych ani pojemności pamięci masowej – które mogłyby następnie weryfikować dostępność danych bez konieczności pobierania wszystkich danych dla bloku. Te lekkie węzły przeprowadzają kilka rund losowego pobierania próbek danych z bloku, a im więcej rund jest ukończonych, tym większa pewność, że dane są dostępne.
„Gdy węzeł światła pomyślnie osiągnie ustalony poziom ufności, na przykład 99%, uzna dane bloku za dostępne” – podsumował Ahmed.
Ostatecznie, jeśli wizja Al-Bassama się urzeczywistni, codzienni użytkownicy kryptowalut będą mogli wchodzić w interakcje z Celestią, nie wiedząc o tym. A zrozumienie wszystkiego? Wydaje się o wiele mniej prawdopodobne.