၁။ ပထမဆုံး စီးပွားဖြစ် ဘစ်ကွိုင်ငွေပေးချေမှုမှာ ပီဇာအတွက် ဖြစ်သည်
၂၀၁၀ ခုနှစ် မေလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ဖလော်ရီဒါပြည်နယ်မှ အမျိုးသားတစ်ဦးသည် ပီဇာနှစ်ချပ်အတွက် ဘစ်ကွိုင် ၁၀,၀၀၀ (BTC) ပေးချေခဲ့သည်။ ယင်းကို စီးပွားရေးရည်ရွယ်ချက်အတွက် ပြုလုပ်ခဲ့သော ပထမဆုံး ဘစ်ကွိုင်ငွေပေးချေမှုအဖြစ် ယေဘုယျအားဖြင့် အသိအမှတ်ပြုထားသည်။
ထိုအချိန်က ဘစ်ကွိုင် ၁၀,၀၀၀ တန်ဖိုးမှာ ဒေါ်လာ ၄၀ ခန့်ရှိပြီး၊ ဘစ်ကွိုင်တစ်ခု၏တန်ဖိုးမှာ တစ်ဆင့်၏တစ်ဝက်ထက် အနည်းငယ်လျော့နည်းသည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ထိုအရေအတွက်အတိုင်း ဘစ်ကွိုင်များကို ပိုင်ဆိုင်ထားပါက ဘစ်ကွိုင်သန်းကြွယ်သူဌေးတစ်ဦး ဖြစ်နေမည်။ ဘစ်ကွိုင် ၁၀,၀၀၀ ၏ ဈေးကွက်တန်ဖိုးမှာ ဒေါ်လာ ၁၉၀ သန်းကျော်ရှိသည်။
၂။ လက်ရှိတွင် ဒစ်ဂျစ်တယ်ငွေကြေး အမျိုးအစားပေါင်း ၁၈.၀၀၀ ကျော်ရှိသည်
၂၀၂၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလအထိ ဒစ်ဂျစ်တယ်ငွေကြေး ၁၂,၀၀၀ ကျော် ရှိနေပါတယ်။ Exchange တစ်ခုမှာ အဲဒီအရာအားလုံးကို ဝယ်ယူလို့မရပေမယ့် ၎င်းတို့ဟာ ရှိနေကြပြီး တချို့ကို သီးခြား wallet တွေ လိုအပ်ပါတယ်။ အဲဒီထဲမှာ USD coin (USDC)၊ XRP (XRP)၊ solana (SOL)၊ Binance USD (BUSD) နဲ့ အခြား altcoin အများအပြား ပါဝင်ပါတယ်။
Coin နဲ့ token တွေ အများကြီးရှိနေတာက cryptocurrency အသစ်တစ်ခု ဖန်တီးပြီး ဖြန့်ချိဖို့ အတော်လေးလွယ်ကူတာကြောင့်ပါ။ ဒါပေမယ့် ၂၀၂၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလအထိ ထိပ်တန်း virtual currency ၂၀ ခုဟာ crypto ဈေးကွက်တန်ဖိုးရဲ့ ၈၇% ခန့်ကို ကိုယ်စားပြုပါတယ်။
၃။ Bitcoin စုစုပေါင်းပမာဏကို ကန့်သတ်ထားပါတယ်
Bitcoin နဲ့ပတ်သက်တဲ့ စိတ်ဝင်စားစရာအချက်တစ်ခုက bitcoin ကွန်ရက်ရဲ့ protocol ကို စတင်သတ်မှတ်ချိန်မှာ coin ပေါင်း ၂၁ သန်းအထိသာ ရှိမယ်လို့ ကန့်သတ်ထားတာပါ။ ရလဒ်အနေနဲ့ တစ်ချိန်ချိန်မှာ cryptocurrency miner တွေက bitcoin အသစ်တွေ ထပ်မံဖန်တီးနိုင်တော့မှာ မဟုတ်ပါဘူး။
Bitcoin blockchain ပေါ်က ငွေလွှဲလုပ်ငန်းတွေကို အပြီးသတ်ဖို့ ကူညီတဲ့အခါ proof of work လို့ခေါ်တဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်ကတစ်ဆင့် ကွန်ပျူတာစွမ်းအားကို အသုံးပြုပြီး bitcoin mining လုပ်တယ်လို့ ဆိုကြပါတယ်။ Bitcoin mining လုပ်ခြင်းအတွက် ဒစ်ဂျစ်တယ်ငွေကြေးကိုယ်တိုင်ကို ဆုကြေးအဖြစ် ရရှိနိုင်ပါတယ်။
ဆုကြေးငွေဟာ block ၂၁၀,၀၀၀ တိုင်းမှာ ထက်ဝက်လျော့သွားပြီး၊ အဲဒီလိုဖြစ်တာက လေးနှစ်တစ်ကြိမ်ခန့် ဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလအထိ လည်ပတ်နေတဲ့ bitcoin စုစုပေါင်းပမာဏဟာ ၁၉.၁၅ သန်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် တူးဖော်ဖို့ ကျန်နေသေးတဲ့ bitcoin အနည်းငယ်ရှိနေပြီး၊ အဲဒါက mining လုပ်ငန်းဟာ လူကြိုက်များနေဆဲဖြစ်တဲ့ အကြောင်းရင်းတစ်ခုပါ။
၄။ လူတစ်ယောက်က သူ့ရဲ့ ဒစ်ဂျစ်တယ်ပိုက်ဆံအိတ်ကို ပြန်ရဖို့ အမှိုက်ပုံကို တူးဖော်ချင်နေပါတယ်
၂၀၁၃ ခုနှစ်မှာ ယူကေ၊ ဝေးလ်စ်မှာ နေထိုင်တဲ့ James Howells ဟာ bitcoin ၇,၅၀၀ ပါတဲ့ hard drive တစ်ခုကို လွှင့်ပစ်ခဲ့ပါတယ်။ မကြာသေးခင်နှစ်တွေမှာ Bitcoin တန်ဖိုး ဘယ်လောက်တက်လာခဲ့သလဲဆိုတာ သိလိုက်တဲ့အခါ သူဟာ အဲဒီ hard drive ကို လိုက်ရှာခဲ့ပါတယ်။ အခုတော့ အဲဒီ drive ကို ရှာဖို့ အမှိုက်ပုံကို တူးဖော်ခွင့်ပေးရန် သူ့ဒေသကောင်စီကို ကြိုးစားတောင်းဆိုနေပါတယ်။ မြို့က သူ့ကို အမှိုက်တွေထဲ ရှာဖွေခွင့်ပေးမယ်ဆိုရင် ရရှိလာတဲ့ငွေထဲက အချို့ကို ပေးမယ်လို့ သူက ကမ်းလှမ်းထားပါတယ်။
၅။ Cryptocurrency အချို့ကို coin အဖြစ်သာမက အခြားနည်းလမ်းတွေနဲ့လည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်
Cryptocurrency အချို့မှာ coin အဖြစ် အသုံးပြုတာထက် ပိုတဲ့ အသုံးဝင်မှုတွေ ရှိပါတယ်။ Ethereum blockchain နည်းပညာကို ငွေပေးချေမှုတွေ လုပ်ဆောင်တာနဲ့ ငွေကြေးပို့တာတို့အတွက်သာမက အခြားနည်းလမ်းတွေနဲ့ပါ အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
Ethereum ရဲ့ မူရင်း coin ဖြစ်တဲ့ ether ကို ငွေလွှဲလုပ်ငန်းတွေအတွက် အသုံးပြုနိုင်ပေမယ့် အခြေခံနည်းပညာဟာ ငွေလဲလှယ်ရာမှာသာ အသုံးပြုတာ မဟုတ်ပါဘူး။ Ethereum ကို smart contract တွေ လုပ်ဆောင်ဖို့လည်း အသုံးပြုနိုင်ပြီး ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက် စီမံခန့်ခွဲမှုအတွက်လည်း သုံးနိုင်ပါတယ်။ အခြား cryptocurrency တချို့ကလည်း ethereum ကွန်ရက်ပေါ်မှာ ကိုယ်ပိုင် coin တွေ ဖန်တီးကြပါတယ်။
၆။ Ethereum အခကြေးငွေတွေကို gas လို့ ခေါ်ပါတယ်
ငွေလွှဲလုပ်ငန်းတွေကို အပြီးသတ်ဖို့ ethereum blockchain ကို အသုံးပြုတဲ့အခါ gas အတွက် ပေးချေရပါတယ်။ ethereum ကွန်ရက်မှာ gas ဆိုတာ ငွေလွှဲလုပ်ငန်းကို အပြီးသတ်ဖို့ အသုံးပြုရတဲ့ တွက်ချက်မှုစွမ်းအားကို ကိုယ်စားပြုပါတယ်။
အက်ပ်တွေ ဒါမှမဟုတ် ငွေလွှဲလုပ်ငန်းတွေအတွက် ကွန်ရက်ကို အသုံးပြုတာ၊ အခြား coin တစ်ခုကို ether အဖြစ် ပြောင်းလဲတာတောင် gas အတွက် ပေးချေရမယ်လို့ ဆိုလိုပါတယ်။ ငွေလွှဲလုပ်ငန်းအမျိုးအစားနဲ့ blockchain ပေါ်က အသွားအလာအပေါ် မူတည်ပြီး gas အခကြေးငွေဟာ တချို့အခြေအနေတွေမှာ အတော်လေးမြင့်နိုင်ပါတယ်။
၇။ CryptoKitties ဟာ ပထမဆုံး blockchain ဂိမ်းတွေထဲက တစ်ခုပါ
ပထမဆုံး blockchain ဂိမ်းတွေထဲက တစ်ခုဖြစ်တဲ့ CryptoKitties ဟာ တစ်မူထူးခြားတဲ့ ဒစ်ဂျစ်တယ်ကြောင်တွေကို မျိုးပွားစေတဲ့ နည်းလမ်းတစ်ခုကို ပေးပါတယ်။ CryptoKitties ဟာ ငွေကြေးမဟုတ်ဘဲ အစားထိုးလဲလှယ်၍မရသော token (NFT) လောကရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
ကြောင်တစ်ကောင်စီဟာ ထူးခြားပြီး ပွားယူလို့မရပါဘူး။ တစ်ကောင်စီမှာ အနုပညာလက်ရာတွေနဲ့ ဆင်တူတဲ့ ကိုယ်ပိုင်တန်ဖိုးရှိပါတယ်။ CryptoKitties ဟာ Ethereum blockchain ပေါ်မှာ တည်ဆောက်ထားတဲ့ ပရောဂျက်တစ်ခုရဲ့ ဥပမာဖြစ်ပါတယ်။
၈။ ဈေးအကြီးဆုံး CryptoKitty ကို ether ၆၀၀ နဲ့ ရောင်းချခဲ့ပါတယ်
၂၀၁၈ ခုနှစ်တုန်းက တစ်ယောက်ယောက်ဟာ CryptoKitty Dragon တစ်ကောင်အတွက် ether (ETH) ၆၀၀ ပေးခဲ့ပါတယ်။ ရောင်းချချိန်မှာ ether ၆၀၀ ဟာ ဒေါ်လာ ၁၇၀,၀၀၀ ခန့် တန်ဖိုးရှိခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၂ ရက်အထိ ether တစ်ခုရဲ့တန်ဖိုးဟာ ဒေါ်လာ ၁,၂၉၀ ဖြစ်တာကြောင့် ether ၆၀၀ ဟာ ဒေါ်လာ ၇၇၀,၀၀၀ ကျော်နဲ့ ညီမျှပါတယ်။ တကယ်ကို ဈေးကြီးတဲ့ ဒစ်ဂျစ်တယ်ကြောင်တစ်ကောင်ပါပဲ။
၉။ NFT တွေဟာ ငွေကြေးမဟုတ်ပါဘူး
NFT တွေဟာ ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှာ လူကြိုက်များလာပြီး ဒစ်ဂျစ်တယ်ပိုင်ဆိုင်မှုတွေလို့ သတ်မှတ်ကြပေမယ့် cryptocurrency မဟုတ်ပါဘူး။ ငွေလဲလှယ်ရာမှာ အသုံးပြုတဲ့ ကြားခံပစ္စည်းအဖြစ် မသုံးတဲ့ token တွေဖြစ်ပါတယ်။ NFT တွေကို အပိုင်းပိုင်းခွဲလို့လည်း မရသလို ပွားယူလို့လည်း မရပါဘူး။
NFT တွေကို အနုပညာလက်ရာ ဒါမှမဟုတ် စုဆောင်းပစ္စည်းတွေလို အစားထိုးရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအဖြစ် အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ တကယ်တော့ တချို့လူတွေက အဲဒီလိုပဲ မြင်ကြပါတယ် — တန်ဖိုးတက်လာနိုင်တဲ့ ဒစ်ဂျစ်တယ်စုဆောင်းပစ္စည်းတွေနဲ့ အနုပညာလက်ရာတွေအဖြစ်ပါ။ NBA TopShot က ကမ်းလှမ်းတဲ့ NFT တွေလို ဒစ်ဂျစ်တယ်အားကစားကတ်တွေကို ရောင်းဝယ်ဖလှယ်သလို လုပ်ဆောင်တဲ့ NFT တွေလည်း ရှိပါတယ်။
၁၀။ Dogecoin ကို ဟာသအနေနဲ့ စတင်ခဲ့ပါတယ်
၂၀၂၁ ခုနှစ်မှာ အလွန်လူကြိုက်များခဲ့တဲ့ cryptocurrency တွေထဲက တစ်ခုက dogecoin (DOGE) ဖြစ်ပါတယ်။ Elon Musk ရဲ့ ထောက်ခံမှုအပါအဝင် အကြောင်းရင်းတချို့ကြောင့် သူ့ရဲ့ဈေးကွက်တန်ဖိုးဟာ မြင့်တက်လာခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီ cryptocurrency ကို ဟာသအနေနဲ့ စတင်ခဲ့တာပါ။
အဲဒီအချိန်တုန်းက စတင်မိတ်ဆက်နေတဲ့ coin တွေ အများကြီးရှိနေခဲ့တာပါ။ ဒါကြောင့် dogecoin ကို ဖန်တီးသူတွေဟာ အံ့အားသင့်နေတဲ့ပုံစံရှိတဲ့ Shiba Inu ခွေးပုံကို အခြေခံပြီး cryptocurrency ကို တီထွင်ခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ်မှာ dogecoin ကို မိတ်ဆက်ခဲ့ချိန်က ဒီပုံဟာ လူကြိုက်များတဲ့ meme တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။
၁၁။ Bitcoin ကို ဖန်တီးသူ (သို့မဟုတ် ဖန်တီးသူများ) ဟာ အမည်မဖော်လိုသူများအဖြစ် ရှိနေဆဲပါ
Bitcoin ကို Satoshi Nakamoto ဆိုတဲ့ ကလောင်အမည်သုံးသူက ဖန်တီးခဲ့တယ်လို့ အများက ယူဆကြပါတယ်။ အဲဒီအမည်ဟာ တကယ့်လူတစ်ယောက်နဲ့ ဆက်စပ်မှုမရှိပါဘူး။ ဒါပေမယ့် protocol အကြောင်း ရေးသားထားတဲ့ စာတမ်းကို cryptography mailing list ကတစ်ဆင့် ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး တကယ့်စာရေးသူဟာ ယနေ့ထိ အမည်မဖော်ထုတ်ရသေးပါဘူး။
Satoshi Nakamoto ဘယ်သူလဲဆိုတာနဲ့ပတ်သက်ပြီး ခန့်မှန်းပြောဆိုမှုတွေ အများကြီးရှိပေမယ့် သူဘယ်သူလဲဆိုတာ ဘယ်သူမှ မသိပါဘူး။ သူဟာ လူတစ်ယောက်တည်းလား၊ လူအုပ်စုတစ်စုလားဆိုတာတောင် ဘယ်သူမှ မသိကြပါဘူး။
၁၂။ Cryptocurrency ဈေးနှုန်းတွေမှာ Elon Musk ရဲ့ သြဇာလွှမ်းမိုးမှု ကြီးမားပါတယ်
၂၀၂၁ ခုနှစ်မှာ cryptocurrency ဈေးနှုန်းတွေ အကြီးအကျယ် အတက်အကျဖြစ်စေခဲ့သူတစ်ယောက်က Elon Musk ပါ။ သူက cryptocurrency အကြောင်း တွစ်တာတင်တာ ဒါမှမဟုတ် ပြောဆိုတာတွေ လုပ်တဲ့အခါ ဈေးကွက်က နားထောင်ပါတယ်။ အနည်းဆုံးတော့ သူ့ကို အားပေးထောက်ခံသူတွေက နားထောင်ကြတာပါ။
Tesla ကားဝယ်ယူမှုတွေအတွက် ဘယ် coin တွေကို လက်ခံမလဲဆိုတာ ထုတ်ပြောတာနဲ့ Saturday Night Live မှာ မှတ်ချက်ပေးတာတွေကြောင့် Musk ဟာ bitcoin၊ dogecoin နဲ့ cryptocurrency ဈေးကွက်တစ်ခုလုံးရဲ့ ဈေးနှုန်းအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိခဲ့ပါတယ်။
Musk ရဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေရှိပေမယ့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူအများအပြားဟာ Tesla ကုမ္ပဏီကိုယ်တိုင်မှာ ဘယ်လိုရင်းနှီးမြှုပ်နှံရမလဲဆိုတာကို သုတေသနလုပ်နေကြဆဲပါ။
၁၃။ နိုင်ငံအချို့မှာ cryptocurrency ကို ပိတ်ပင်ထားပါတယ်
နိုင်ငံတိုင်းမှာ cryptocurrency အသုံးပြုခွင့် မရှိပါဘူး။ တူရကီလို နိုင်ငံအချို့မှာ cryptocurrency နဲ့ ငွေပေးချေမှုကို ခွင့်မပြုသလို နိုင်ဂျီးရီးယားလို နိုင်ငံအချို့မှာ cryptocurrency exchange တွေကို ပိတ်ပင်ထားပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အရေးအကြီးဆုံး ပိတ်ပင်မှုတွေထဲက တစ်ခုကတော့ ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှာ cryptocurrency ငွေလွှဲလုပ်ငန်းတွေနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ ဝန်ဆောင်မှုတွေ ပေးအပ်ခြင်းကို ဘဏ္ဍာရေးအဖွဲ့အစည်းတွေ မလုပ်ရအောင် တရုတ်နိုင်ငံက ပိတ်ပင်ခဲ့တာပါ။
နိုင်ငံတွေက ဝန်ဆောင်မှုပေးသူတွေထံ ဝင်ရောက်အသုံးပြုမှုကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီး exchange တွေကို ပိတ်သိမ်းနိုင်ပေမယ့် cryptocurrency အသုံးပြုမှုကို လုံးဝပိတ်ပင်ဖို့က လက်တွေ့မှာ မဖြစ်နိုင်သလောက်ပါပဲ။ ဒါပေမယ့် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံးစီးပွားရေးနိုင်ငံတွေထဲက တစ်နိုင်ငံက cryptocurrency တွေကို ဆန့်ကျင်လာတဲ့အခါ အနာဂတ်မှာ အခြေအနေတွေ ဘယ်လိုပြောင်းလဲမလဲဆိုတာ ပြောဖို့ခက်ပါတယ်။
၁၄။ တရုတ်နိုင်ငံဟာ ယခင်က cryptocurrency mining ရဲ့ ၆၅% ခန့်ကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါတယ်
၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလမှာ တရုတ်နိုင်ငံက mining အတွက် သူတို့ရဲ့ပစ္စည်းကိရိယာတွေကို အသုံးပြုတဲ့ ဆက်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီတွေနဲ့ အခြားသူတွေကို အရေးယူမယ်လို့ အဆိုပြုခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လရောက်တဲ့အခါ တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ ဖြိုခွင်းမှုက အလွန်ထိရောက်ခဲ့တာကြောင့် ကမ္ဘာ့ hash rate ထဲမှာ အဲဒီနိုင်ငံရဲ့ ဝေစုဟာ သုညအထိ ကျဆင်းသွားခဲ့ပါတယ်။
သုတေသီတွေက VPN (virtual private network) အသုံးပြုမှုနောက်ကွယ်မှာ ဖုံးကွယ်ပြီး တိတ်တဆိတ် mining လုပ်တာတွေ ရှိနေဆဲဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ယုံကြည်ကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ လျင်မြန်တဲ့ အရေးယူမှုနဲ့ တရုတ်နိုင်ငံအတွင်း cryptocurrency mining လုပ်ငန်းတွေ ရုတ်တရက် ရပ်တန့်သွားတာက ကြီးမားတဲ့နိုင်ငံတွေက ချမှတ်တဲ့ မူဝါဒဆုံးဖြတ်ချက်တွေအပေါ် cryptocurrency ဈေးကွက်ရဲ့ အားနည်းချက်ကို ဖော်ပြနေပါတယ်။
၁၅။ Cryptocurrency ဈေးနှုန်းတွေဟာ အလွန်အမင်း မတည်ငြိမ်ပါဘူး
Cryptocurrency ဈေးနှုန်းတွေဟာ အတက်အကျ ကြီးမားစွာဖြစ်တတ်ပါတယ်။ Coin တစ်ခုဟာ တစ်ညတည်းနဲ့ သူ့တန်ဖိုးရဲ့ ၃၀% မှ ၅၀% အထိ ဆုံးရှုံးသွားပြီး ရက်အနည်းငယ်အကြာမှာ အမြတ်အများကြီး ပြန်ရတာမျိုးဟာ မထူးဆန်းပါဘူး။ ဒါဟာ ပိုင်ဆိုင်မှုအမျိုးအစားအသစ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး လူတွေက coin အမျိုးမျိုးရဲ့ တန်ဖိုးကို ဘယ်လိုသတ်မှတ်ရမလဲဆိုတာ ကြိုးစားတွက်ချက်နေကြပါတယ်။
ထို့အပြင် cryptocurrency တွေနဲ့ပတ်သက်တဲ့ သတင်းဖော်ပြမှုတွေ အများကြီးရှိတာကြောင့် အဲဒီအရာတွေဟာ ခေတ်စားမှုနဲ့လည်း ဆက်စပ်နေပါတယ်။ ရလဒ်အနေနဲ့ လူကြိုက်မများတော့တဲ့အရာတစ်ခုဟာ တန်ဖိုးမြန်မြန်ကျသွားနိုင်ပြီး ပြန်လည်ရယူလို့မရတဲ့ ဆုံးရှုံးမှုတွေနဲ့ သင်ကျန်ရစ်နိုင်ပါတယ်။
၁၆။ Crypto ကနေ ရတဲ့အမြတ်အပေါ် အခွန်ပေးဆောင်ရဆဲပါ
သင်ဟာ cryptocurrency တွေမှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံပြီး အမြတ်ရလာတယ်ဆိုရင် အရင်းအနှီးအမြတ်ခွန် ပေးဆောင်ရပါမယ်။ သင့်ရဲ့ cryptocurrency တွေကို ဘယ်လိုစီမံခန့်ခွဲသလဲ၊ ဘယ်လိုရရှိခဲ့သလဲဆိုတာပေါ်မူတည်ပြီး ရေရှည် သို့မဟုတ် ကာလတို ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအမြတ်အဖြစ်ဖြစ်စေ၊ ဝင်ငွေအဖြစ်ဖြစ်စေ အခွန်ပေးဆောင်ရနိုင်ပါတယ်။
ဥပမာ၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ်တုန်းက ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်အတွက် bitcoin တစ်ခု ရခဲ့ရင် အဲဒါကို ဝင်ငွေအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့မှာပါ။ ဒါပေမယ့် ဒီနေ့မှာတော့ ၂၀၁၆-၂၀၁၇ ခုနှစ်တုန်းက ဝယ်ခဲ့တဲ့ ethereum ကို ရောင်းလိုက်ရင် ရလာတဲ့အမြတ်ဟာ ရေရှည်အရင်းအနှီးအမြတ် ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။ ဧပြီလတုန်းက dogecoin နဲ့ စမ်းသပ်ကြည့်ခဲ့ပြီး အဲဒီကနေ ကာလတိုအရင်းအနှီးအမြတ် ရခဲ့ပါတယ်။ အဲဒါတွေအားလုံးအပေါ် အခွန်ကောက်ခံပါတယ်။