အနာဂတ်စာချုပ်များ (Futures Contracts) ဆိုသည်မှာ ရိုးရိုးရှင်းရှင်းပြောရလျှင် သတ်မှတ်ထားသော ပိုင်ဆိုင်မှုတစ်ခု (ဥပမာ၊ ဒစ်ဂျစ်တယ်ငွေကြေးများ၊ ရွှေ၊ ရေနံ သို့မဟုတ် ရှယ်ယာများ) ကို ယနေ့သတ်မှတ်ထားသော ဈေးနှုန်းဖြင့် ရောင်းရန် သို့မဟုတ် ဝယ်ရန် သဘောတူထားသည့် တရားဝင်သဘောတူညီချက်တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ပိုင်ဆိုင်မှုလွှဲပြောင်းခြင်းနှင့် ငွေပေးချေခြင်းကို အနာဂတ်ကာလရှိ သတ်မှတ်ရက်တစ်ရက်တွင် ပြုလုပ်မည်ဖြစ်သည်။
၎င်း၏ အဓိကသဘောတရားများကို အသေးစိတ်နှင့် ရိုးရှင်းစွာ ရှင်းပြထားသည်မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
၁။ အနာဂတ်စာချုပ်များ မည်သို့အလုပ်လုပ်သနည်း။ (အနီးစပ်ဆုံး ဥပမာ)
ဂျုံစိုက်ပျိုးသော လယ်သမားတစ်ဦးသည် ရိတ်သိမ်းချိန်ရောက်သည့် လအနည်းငယ်အကြာတွင် ဂျုံဈေး ကျဆင်းနိုင်သည်ဟု မျှော်လင့်နေပြီး၊ မုန့်ဖုတ်လုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးကတော့ ဈေးတက်သွားမည်ကို စိုးရိမ်နေသည်ဟု စိတ်ကူးကြည့်ပါ။
ယနေ့တွင် မုန့်ဖုတ်ဆိုင်ပိုင်ရှင်က လယ်သမားထံမှ ဂျုံသီးနှံကို ၃ လအကြာတွင် ယခု သဘောတူထားသည့် သတ်မှတ်ဈေးနှုန်းဖြင့် (ဥပမာ - တစ်တန်လျှင် ဒေါ်လာ ၁၀၀) ဝယ်ယူရန် နှစ်ဖက်သဘောတူကြသည်။ ပို့ဆောင်ရမည့်အချိန်တွင် ဈေးကွက်ပေါက်ဈေး တက်သည်ဖြစ်စေ၊ ကျသည်ဖြစ်စေ ဈေးနှုန်းမှာ ပြောင်းလဲမည်မဟုတ်ပါ။
ဤစာချုပ်သည် ဈေးနှုန်းကျဆင်းမှုမှ လယ်သမားကို ကာကွယ်ပေးပြီး၊ ဈေးနှုန်းမြင့်တက်မှုမှ မုန့်ဖုတ်ဆိုင်ပိုင်ရှင်ကို ကာကွယ်ပေးသည်။
၂။ အဓိကအမျိုးအစားများနှင့် အသုံးပြုပုံများ
ရိုးရာဈေးကွက်များတွင် (ကုန်စည်ဈေးကွက်နှင့် စတော့အိတ်ချိန်းများကဲ့သို့) - ယခင်ဥပမာအတိုင်း ထုတ်လုပ်သူများနှင့် စားသုံးသူများကို ရုတ်တရက်ဈေးနှုန်းအတက်အကျများမှ ကာကွယ်ရန် အသုံးပြုကြသည် (အန္တရာယ်စီမံခန့်ခွဲမှု သို့မဟုတ် Hedging ဟုခေါ်သည်)။
ငွေကြေးဈေးကွက်များနှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်ငွေကြေးဈေးကွက်များ (Crypto) တွင် - ယနေ့ခေတ်တွင် အနာဂတ်စာချုပ်အများစုကို ဈေးကစားခြင်းနှင့် ပိုင်ဆိုင်မှုအစစ်အမှန်ကို ပိုင်ဆိုင်ရန်မလိုဘဲ ဈေးနှုန်းအတက်အကျများမှ အမြတ်ရရှိရန် အသုံးပြုကြသည်။
၃။ အနာဂတ်စာချုပ်များဖြင့် အရောင်းအဝယ်ပြုလုပ်ရာတွင် အခြေခံသဘောတရားများ
ငွေကြေးလီဗာရေ့ချ် (Leverage) - သင့်အမှန်တကယ်ရင်းနှီးငွေထက် များစွာပိုကြီးသော တန်ဖိုးရှိ အရောင်းအဝယ်များကို ဖွင့်နိုင်စေသည့် အင်္ဂါရပ်ဖြစ်သည် (ဥပမာ၊ 10x သို့မဟုတ် 50x လီဗာရေ့ချ်ကို အသုံးပြုခြင်း)။ ဤအရာသည် အသွားနှစ်ဖက်ထက်သော ဓားတစ်လက်နှင့်တူသည်။ အမြတ်ကို အဆများစွာ တိုးစေနိုင်သော်လည်း အရှုံးကိုလည်း အဆများစွာ တိုးစေပြီး ရင်းနှီးငွေအားလုံးကို လျင်မြန်စွာ ဆုံးရှုံးသွားစေနိုင်သည်။
စာချုပ်သက်တမ်းကုန်ဆုံးရက် (Expiry Date) - အချို့စာချုပ်များတွင် သက်တမ်းကုန်ဆုံးမည့် သတ်မှတ်ရက်ရှိသည်။ ဒစ်ဂျစ်တယ်ငွေကြေးဈေးကွက်များတွင်မူ သက်တမ်းကုန်ဆုံးရက်မရှိသော “ထာဝရအနာဂတ်စာချုပ်များ” (Perpetual Futures) ဟုခေါ်သည့် စာချုပ်များလည်း ရှိသည်။ သင့်အကောင့်တွင် အရှုံးကိုကာမိရန် လိုအပ်သော အာမခံငွေ (margin) ရှိနေသရွေ့ အရောင်းအဝယ်နေရာကို အချိန်အကြာကြီး ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားနိုင်သည်။
အရှည်ဘက်အနေအထား (Long) - ဈေးနှုန်းတက်မည်ဟု ခန့်မှန်း၍ ဝယ်ယူခြင်း။
အတိုဘက်အနေအထား (Short) - ဈေးနှုန်းကျမည်ဟု ခန့်မှန်း၍ ရောင်းချခြင်း။
💡 အနှစ်ချုပ်နှင့် အကြံပြုချက်
အနာဂတ်စာချုပ်များသည် အဆင့်မြင့်ပြီး အစွမ်းထက်သော ဘဏ္ဍာရေးကိရိယာတစ်ခုဖြစ်သော်လည်း အလွန်မြင့်မားသော အန္တရာယ်များ ပါဝင်သည် (အထူးသဖြင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်ငွေကြေးကဲ့သို့ ဈေးနှုန်းအတက်အကျ ပြင်းထန်သောဈေးကွက်များတွင် လီဗာရေ့ချ်မြင့်မြင့် အသုံးပြုသည့်အခါ)။ အန္တရာယ်စီမံခန့်ခွဲမှုစည်းမျဉ်းများနှင့် အရှုံးဖြတ်မှတ် (stop-loss) သတ်မှတ်ပုံကို ကောင်းစွာမသိပါက ငွေကြေးအရှုံးကို လျင်မြန်စွာ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။
၎င်းနှင့် ချက်ချင်းရောင်းဝယ်မှု (Spot) တို့အကြား ကွာခြားချက်ကဲ့သို့သော အချက်တစ်ခုခုကို ရှင်းပြပေးရန် လိုပါသလား؟
