Libra

Bitcoin “kết sổ” quý I tệ nhất trong 8 năm, bốc hơi 22% giá. Ảnh: Bitcoinist
ETF rút vốn, vĩ mô bóp nghẹt thị trường
Đồng tiền mã hóa lớn nhất thế giới Bitcoin (BTC) vừa khép lại quý I/2026 với kết quả đáng thất vọng nhất trong gần một thập kỷ. Giá đã lao dốc 22% chỉ trong 3 tháng, đánh dấu quý đầu năm tệ nhất kể từ 2018, trong bối cảnh dòng vốn ETF đảo chiều, bất ổn địa chính trị leo thang và tâm lý phòng thủ lan rộng trên thị trường tài chính toàn cầu.
Cụ thể, “cụ Bit” đã kết thúc quý I tại 66.619 USD, giảm mạnh so với mức 87.508 USD vào ngày 01/01/2026. Đây là mức sụt giảm theo quý lớn nhất kể từ quý I/2018, giai đoạn thị trường crypto bước vào chu kỳ mùa đông khi giá Bitcoin từng lao dốc tới 50%.
Hiệu suất giá Bitcoin theo tuần, tháng và quý. Nguồn: Coinglass (01/04/2026)
Đà suy yếu nối dài xu hướng điều chỉnh từ cuối năm ngoái. Tính chung hai quý liên tiếp, Bitcoin đã bốc hơi khoảng 41,6% thị giá, kéo toàn bộ thị trường crypto rời xa mức đỉnh mọi thời đại thiết lập vào tháng 10/2025.
Tâm lý nhà đầu tư cũng chuyển sang trạng thái phòng thủ rõ rệt, chỉ số Tham lam & Sợ hãi của thị trường crypto liên tục nằm trong vùng sợ hãi cực độ trong nhiều tuần qua.
Chỉ số Sợ hãi & Tham lam của thị trường tiền mã hóa ngày 01/04/2026. Nguồn: Alternative.me
Tuy vậy, thị trường vừa xuất hiện tín hiệu phục hồi ban đầu. Bitcoin đã đóng nến tháng xanh trên mốc 68.000 USD, chấm dứt chuỗi 5 tháng giảm liên tiếp, giai đoạn suy yếu dài nhất kể từ thị trường gấu 2018-2019.
Thống kê biến động giá theo tháng của Bitcoin. Nguồn: Coinglass (01/04/2026)
Một trong những lực cản lớn nhất đối với Bitcoin thời gian qua là sự đảo chiều của dòng vốn vào các quỹ ETF spot. Dữ liệu từ SoSoValue cho thấy các spot Bitcoin ETF đã bị rút ròng 496,5 triệu USD trong quý. Trong đó, hai tháng đầu năm chứng kiến dòng vốn rút mạnh tới 1,8 tỷ USD, trước khi được bù đắp phần nào nhờ 1,32 tỷ USD vốn đổ vào trong tháng 3.
Thống kê dòng tiền vào top ETF Bitcoin. Nguồn: Sosovalue (01/04/2026)
Theo ông Andri Fauzan Adziima, trưởng bộ phận nghiên cứu tại Bitrue, sự suy yếu của Bitcoin chủ yếu đến từ ba yếu tố là dòng vốn thoát khỏi ETF, lạm phát vẫn dai dẳng tại Mỹ và lập trường thận trọng của Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ (Fed).
Ngoài ra, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông cũng góp phần làm gia tăng biến động. Tổng thống Donald Trump mới hôm qua đã tuyên bố chiến dịch quân sự tại Iran có thể kết thúc trong 2-3 tuần tới. Ông cho biết Mỹ sẽ rút quân sớm sau khi đạt mục tiêu làm suy yếu năng lực quân sự và ngăn chặn tham vọng hạt nhân của Tehran. Đây được xem là tín hiệu rõ ràng nhất từ Washington về khả năng hạ nhiệt cuộc xung đột đã kéo dài hơn một tháng qua.
Phía Tehran cũng phát đi tín hiệu mềm mỏng hơn. Tổng thống Masoud Pezeshkian cho biết Iran sẵn sàng chấm dứt giao tranh nếu không tiếp tục bị tấn công, giới chức nước này vẫn khẳng định sẽ bảo vệ đất nước đến cùng. Những tín hiệu ngoại giao hiếm hoi từ cả hai phía đã giúp tâm lý thị trường cải thiện đáng kể, góp phần kéo chứng khoán và các tài sản rủi ro, bao gồm crypto, phục hồi trong phiên giao dịch hôm nay.
Thị trường cần chất xúc tác mới
Dù giá giảm sâu, nhiều chuyên gia cho rằng niềm tin dài hạn đối với Bitcoin vẫn chưa bị phá vỡ. Theo Min Jung, nhà nghiên cứu tại Presto Research, hiện chưa có bằng chứng nào cho thấy niềm tin vào Bitcoin ($BTC ) đã thay đổi.
Tuy nhiên, để xu hướng giảm đảo chiều trong quý II, thị trường cần một số chất xúc tác rõ ràng hơn. Ông Nick Ruck, Giám đốc nghiên cứu tại LVRG Research, nhận định điều này có thể đến từ việc dòng vốn ETF quay trở lại, tiến triển rõ ràng hơn trong khung pháp lý crypto tại Mỹ và môi trường tiền tệ nới lỏng hơn.
Biến động gần đây cũng làm dấy lên tranh luận về việc liệu Bitcoin có thực sự đóng vai trò “vàng kỹ thuật số” hay chỉ là một tài sản rủi ro tương tự cổ phiếu công nghệ. Dù từng bật tăng mạnh khi căng thẳng Trung Đông leo thang, giá Bitcoin sau đó nhanh chóng quay đầu giảm theo xu hướng chung của thị trường.
Dẫu vậy, lịch sử cho thấy tháng 4 thường là giai đoạn tích cực đối với Bitcoin, với mức tăng trung bình hơn 12% kể từ năm 2013. Sau quý mở đầu đầy biến động của năm 2026, thị trường đang chờ xem liệu chu kỳ mùa vụ này có đủ sức kích hoạt một nhịp phục hồi mới hay không.

Vụ tấn công Drift Protocol đã trở thành sự cố bảo mật crypto nghiêm trọng nhất tính đến thời điểm hiện tại của năm 2026, với hơn 270 triệu USD tài sản bị lấy cắp.
"Không phải Cá tháng Tư": Drift Protocol bị hack, thiệt hại hơn 270 triệu USD. Ảnh: Drift Protocol
Đêm khuya ngày 01/04/2026, cộng đồng tiền mã hóa trên X (Twitter) "tá hỏa" trước thông tin Drift Protocol - sàn Perp DEX hàng đầu trên Solana - đã bị tấn công và bòn rút số tiền khổng lồ lên đến hơn 270 triệu USD.

not 100% fully certain yet, but it seems drift might be getting exploited

monitor your positions https://t.co/xaHqJNDHg2— mert (@mert) April 1, 2026

The initial estimated loss of today's @DriftProtocol loss is $285m.

Here is the detailed breakdown: https://t.co/z3DjfN0NP1 pic.twitter.com/P84p2UVJZi— PeckShieldAlert (@PeckShieldAlert) April 1, 2026

Hacker đã thực hiện hàng loạt giao dịch quy mô lớn, rút đi hàng trăm triệu USD tài sản từ Drift, trong đó bao gồm 155,6 triệu USD JPL (token cung cấp thanh khoản trên Jupiter), 60,4 triệu USDC, nhiều triệu USD các dạng wrapped token của SOL cùng các stablecoin khác.
Mức độ nghiêm trọng được thể hiện qua việc con số thiệt hại chiếm đến một nửa trong tổng TVL hơn 540 triệu USD của Drift trước thời điểm xảy ra vụ tấn công.
Điều đáng nói là vụ hack đã diễn ra trong khoảng 1 giờ đồng hồ trước khi được cộng đồng để ý. Phải đến 2 giờ sau, Drift mới đưa ra thông báo trên X xác nhận có "hoạt động bất thường", kêu gọi người dùng ngừng nạp tiền và khẳng định đây "không phải trò đùa Cá tháng Tư".

We are observing unusual activity on the protocol. We are currently investigating. Please do not deposit funds into the protocol while we investigate. This is not an April Fools joke. Proceed with caution until further notice. We’ll provide additional updates from this account.— Drift (@DriftProtocol) April 1, 2026

Các phân tích ban đầu cho thấy phương thức tấn công có thể là lộ khóa admin của dự án, vốn được sử dụng để thay đổi tham số thế chấp tài sản để từ đó bòn rút tiền từ Drift.

drift, compromised private key again

another inside job? pic.twitter.com/2TfYEN2igU— Ozark (@cryptobyrde) April 1, 2026

Ở thời điểm viết bài, hacker vẫn đang ráo riết swap các tài sản đã đánh cắp sang USDC, sau đó chuyển lượng stablecoin này sang mạng Ethereum rồi swap lấy ETH để tấu tán tài sản. Kẻ xấu cũng đang nạp SOL lên Hyperliquid để mua ETH, với lượng tiền đã tẩu tán thành công là hơn 82 triệu USD.

UPDATE:
The Drift Protocol exploiter has bought 38,820 $ETH($82.66M). pic.twitter.com/sanziRN2IT— Lookonchain (@lookonchain) April 1, 2026

Hacker was still swapping millions of $SOL to $USDC and bridging out almost 3 hours after the hack lmao https://t.co/9Ukl1Bgb50 pic.twitter.com/Diwds2aQ66— Wazz (@WazzCrypto) April 1, 2026

Đến sáng ngày 02/04, hacker đã chuyển đổi thành công gần như toàn bộ tiền lấy được sang ETH, trị giá 277 triệu USD.

Update:

The @DriftProtocol exploiter has now swapped all stolen assets ($270M+) into 129,066 $ETH($273M).https://t.co/ZKbh8J7jRRhttps://t.co/PElnow6rq2 pic.twitter.com/FQTcmtBm1b— Lookonchain (@lookonchain) April 2, 2026

Giá token DRIFT đang lao dốc ở thời điểm thực hiện bài viết, trong khi đồng JUP thì chưa có phản ứng gì.
Biến động giá DRIFT trong 24h gần nhất, ảnh chụp màn hình CoinGecko vào 01:35 AM ngày 02/04/2026
Biến động giá DRIFT trong 24h gần nhất, ảnh chụp màn hình CoinGecko vào 01:35 AM ngày 02/04/2026
Với tổn thất kể trên, Drift Protocol không chỉ vượt qua Resolv để trở thành vụ tấn công crypto lớn nhất tính đến thời điểm hiện tại của năm 2026, mà còn lọt top 5 các sự cố bảo mật DeFi nghiêm trọng nhất lịch sử ngành crypto.

🚨NEW: Drift Protocol exploit for $220M makes it the largest exploit on Solana and 10th largest so far pic.twitter.com/To5inN4kRC— perry (@perry8888_) April 1, 2026

Giá trị khóa lại trên Monad vượt hơn 370 triệu USD sau 3 tháng trong bối cảnh người dùng giảm mạnh và doanh thu thấp, làm dấy lên lo ngại về “TVL ảo” trên hệ sinh thái.
Monad chạm mốc 370 triệu USD TVL trong khi giá token lao dốc sau khi ra mắt
Monad nhanh chóng vượt mốc 370 triệu USD TVL
- Layer-1 Monad đang ghi nhận tốc độ tăng trưởng TVL ấn tượng kể từ khi ra mắt vào tháng 03/2026, song các chỉ số về doanh thu và giá token lại cho thấy nhiều dấu hiệu đi xuống.
- Theo dữ liệu mới nhất từ DefiLlama, TVL trên mạng lưới Monad hiện đang đạt mức 374 triệu USD, tăng hơn 70% so với đầu tháng 02/2026.
Thống kê TVL của Monad, Nguồn: DefiLlama (02/04/2026)
- Đây là một con số đáng chú ý, khi Monad trở thành blockchain Layer-1 có tốc độ đạt 300 triệu USD TVL nhanh nhất trong những năm gần đây, chỉ mất hơn 3 tháng kể từ khi mainnet vào tháng 11/2025.
- Tuy nhiên, nếu đặt trong bức tranh tổng thể của toàn thị trường, quy mô của Monad vẫn còn khá khiêm tốn. Với tổng TVL toàn ngành vào khoảng 94 tỷ USD, Monad hiện chỉ chiếm chưa đến 0,4% thị phần, cho thấy dư địa tăng trưởng phía trước vẫn còn rất lớn.
Thống kê TVL trên toàn ngành. Nguồn: DefiLlama (Ngày 02/04/2026)
Nguy cơ TVL ảo khi thiếu người dùng thực
- Dù vậy, tốc độ tăng trưởng TVL lại chưa đi kèm với mức độ hoạt động tương xứng trên mạng lưới. Trong 30 ngày qua, khối lượng giao dịch DEX trên Monad chỉ đạt khoảng 1,4 tỷ USD, tương đương trung bình khoảng 47 triệu USD mỗi ngày, xếp thứ 14 trong số các blockchain có hoạt động DEX lớn nhất.
Thống kê volume giao dịch trên Monad. Nguồn: DefiLlama (02/04/2026)
- Bên cạnh đó, phí giao dịch mà mạng lưới thu được hiện chỉ ở mức dưới 3.000 USD mỗi ngày. Điều này đồng nghĩa với việc khoảng 355 triệu USD đang nằm trên blockchain này nhưng chỉ tạo ra doanh thu hàng năm ở mức vài trăm nghìn USD, cho thấy dòng tiền gần như không được luân chuyển mà chủ yếu bị giữ trong các giao thức.
Thống kê doanh thu của các blockchain trong 24 giờ qua. Nguồn: DefiLlama (26/03/2026)
- Trong khi đó, ở những hệ sinh thái sôi động, dòng vốn thường liên tục di chuyển giữa các nền tảng, kéo theo khối lượng giao dịch và phí giao dịch thu về tăng cao. Điển hình như Solana, với TVL khoảng 5,5 tỷ USD nhưng có thể tạo ra trung bình hơn 58.000 USD phí mỗi ngày.
- Chính vì vậy, tỷ lệ doanh thu trên TVL của Monad đang thuộc nhóm thấp nhất trong các blockchain có quy mô thanh khoản lớn, từ đó đặt ra dấu hỏi về hiệu quả sử dụng vốn cũng như mức độ hoạt động thực sự của hệ sinh thái này.
- Ngoài ra, số lượng người dùng hoạt động hàng ngày trên Monad cũng ghi nhận sự sụt giảm đáng kể, từ khoảng 150.000 người dùng ở thời điểm ra mắt xuống còn khoảng 16.300 người hiện tại, tương đương mức giảm gần 10 lần. Với con số này, Monad hiện chỉ xếp thứ 24 trong số các blockchain có lượng người dùng hoạt động hàng ngày cao nhất.
Thống kê lượng người dùng hàng ngày trên Monad. Nguồn: Token Terminal (Ngày 02/04/2026)
- Dù thu hút sự hiện diện của nhiều giao thức DeFi lớn như Uniswap, Curve hay Morpho, điều này không đồng nghĩa với việc Monad có được lượng người dùng thực sự tương xứng. 
- Trong bối cảnh doanh thu không tăng cùng tốc độ với TVL, nhiều người dần nghi ngờ rằng phần lớn thanh khoản trên mạng lưới có thể đang được thúc đẩy bởi các chương trình incentives, thay vì đến từ nhu cầu sử dụng thực tế. 
- Nếu xu hướng này tiếp diễn, Monad có nguy cơ rơi vào tình trạng quen thuộc của nhiều blockchain Layer-1 và Layer-2 khác khi dòng vốn lớn chảy vào hệ sinh thái nhưng lại không tạo ra giá trị kinh tế bền vững.
- Những lo ngại kể trên dường như đã được phản ánh phần nào vào giá token $MON . Tại thời điểm viết bài, MON đang được định giá với mức FDV khoảng 2,2 tỷ USD, giảm khoảng 50% so với đỉnh 4,7 tỷ USD ghi nhận sau khi ra mắt cách đây hơn 4 tháng.
Biến động giá Monad kể từ khi ra mắt, ảnh chụp màn hình trên CoinGecko lúc 10:00 AM ngày 02/04/2026

BTC đã có nhịp điều chỉnh về 66.000 USD trong khi dầu thô tăng mạnh sau bài phát biểu mới nhất của Tổng thống Mỹ Donald Trump về tình hình chiến sự tại Iran.
Bitcoin giảm, giá dầu tăng sau bài phát biểu của ông Trump về cuộc chiến Iran
Bitcoin giảm, dầu tăng mạnh sau phát biểu của ông Trump
- Trong bài phát biểu quan trọng về cuộc xung đột với Iran vào sáng ngày 02/04 (giờ Việt Nam), Tổng thống Donald Trump cho biết quân đội Mỹ đang rất gần với việc hoàn tất chiến dịch quân sự mang tên “Operation Epic Fury” tại Iran.

SUMMARY OF PRESIDENT TRUMP'S ADDRESS TO THE NATION:

1. The Iran War will last another "two to three weeks"

2. The US will strike Iranian power plants if no deal is reached

3. Core strategic objectives are "close to completion" in Iran

4. The US "will bring Iran back to the…— The Kobeissi Letter (@KobeissiLetter) April 2, 2026

- Tổng thống Mỹ cho biết quân đội nước này đang từng bước làm suy yếu toàn bộ năng lực quân sự của Iran, từ trong nước đến khả năng hoạt động bên ngoài.
- Theo ông, hải quân Iran đã bị phá hủy hoàn toàn, không quân bị tổn thất nặng nề, chương trình tên lửa gần như bị vô hiệu hóa, còn ngành công nghiệp quốc phòng cũng bị đánh trúng nghiêm trọng. Ông nhấn mạnh rằng phần lớn tên lửa của Iran đã bị sử dụng hết hoặc bị đánh chặn.
- Tổng thống Trump cũng cảnh báo Mỹ sẽ tiến hành các cuộc không kích "vô cùng dữ dội" vào Iran trong 2-3 tuần tới, đồng thời nói thêm rằng Washington sẽ phá hủy các nhà máy điện và cơ sở dầu mỏ của Iran nếu các yêu cầu của Washington không được đáp ứng.
- Ngay sau bài phát biểu, Iran đã tiếp tục mở các đợt tấn công mới nhằm vào Israel và một số quốc gia Vùng Vịnh. Quân đội Israel cho biết hệ thống phòng không đã đánh chặn 3 đợt tấn công tên lửa từ Iran vào rạng sáng ngày 2/4.
- Đáng chú ý, đợt tấn công thứ ba diễn ra gần như ngay sau khi Tổng thống Donald Trump kết thúc bài phát biểu về tình hình Trung Đông.
- Quân đội Israel cho biết hệ thống phòng không nước này đã đáp trả 3 đợt tấn công tên lửa của Iran vào rạng sáng nay 2/4. Truyền thông đưa tin một số người bị thương nhẹ ở khu vực Tel Aviv.
- Đợt tấn công thứ ba được báo cáo diễn ra ngay sau khi Tổng thống Donald Trump có bài phát biểu trước công chúng Mỹ về cuộc chiến ở Trung Đông.
- Thị trường tài chính nhanh chóng có những phản ứng rõ rệt. Giá dầu thô bật tăng trở lại vượt mốc 100 USD/thùng, hiện giao dịch quanh mức 103,59 USD.
Đồ thì 4h của giá dầu, ảnh chụp màn hình trên Hyperliquid lúc 12:25 PM ngày 02/04/2026
- Trong khi đó giá Bitcoin đã nhanh chóng điều chỉnh về vùng 66.000 USD, ghi nhận mức giảm 3% trong 24 giờ qua và hiện đang dao động quanh mức 66.300 USD.
Biến động giá BTC trong 24 giờ qua, ảnh chụp màn hình trên CoinGecko lúc 12:25 PM ngà 02/04/2026
Xung đột Trung Đông tiếp tục chi phối thị trường
- Trong tháng 03/2026, căng thẳng tại Trung Đông đã trở thành một trong những yếu tố vĩ mô quan trọng ảnh hưởng đến thị trường tài chính toàn cầu, từ chứng khoán, năng lượng cho đến tiền mã hóa.
- Trước đó, ông Trump cho biết chiến dịch quân sự có thể sớm kết thúc trong vài tuần. Tuy nhiên, phát biểu mới nhất với giọng điệu cứng rắn hơn đã khiến thị trường đảo chiều, phản ánh lo ngại rằng xung đột có thể kéo dài hoặc leo thang trước khi đạt được thỏa thuận.
- Dầu mỏ là loại tài sản phản ứng mạnh nhất kể từ khi xung đột bùng phát. Giá dầu đã tăng vọt sau khi Iran phong tỏa eo biển Hormuz, một trong những tuyến vận chuyển dầu quan trọng nhất thế giới.
- Việc dòng chảy dầu qua Hormuz bị ảnh hưởng đã tạo áp lực lớn lên thị trường năng lượng, đẩy giá dầu tăng cao và kéo theo tác động lan sang nhiều loại tài sản khác, trong đó có Bitcoin ($BTC ).
- Hiện tại, dù đưa ra những tuyên bố cứng rắn, ông Trump cũng cho biết các cuộc đàm phán giữa hai bên vẫn đang được tiến hành.
- Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết nước này đã nhận được đề xuất từ ​​Washington, thông qua Pakistan và các bên trung gian khác, về việc tổ chức đàm phán, nhưng chưa có liên lạc trực tiếp nào giữa Mỹ và Iran.
- Phía Mỹ yêu cầu Iran chấm dứt chương trình hạt nhân, mở lại các tuyến vận chuyển thương mại và ngừng hỗ trợ các nhóm vũ trang trong khu vực. Trong khi đó, Iran muốn có một thỏa thuận chấm dứt chiến tranh vĩnh viễn, bồi thường thiệt hại và yêu cầu Mỹ rút quân khỏi khu vực.

Thị trường đang chứng kiến một phiên giao dịch đầy biến động với sự đối lập rõ rệt giữa các nhóm tài sản. Trong khi nhóm tiền điện tử và kim loại quý đồng loạt chìm trong sắc đỏ, thì nhóm năng lượng lại ghi nhận mức tăng trưởng bùng nổ.
1. Tiền điện tử: Áp lực chốt lời mạnh mẽ
Cả hai đồng tiền chủ chốt đều đang chịu áp lực điều chỉnh:
BTCUSDT (Bitcoin): Giao dịch quanh mức 66,605.73, giảm 2.21%. Mức giảm hơn 1,500 USD cho thấy tâm lý thận trọng của nhà đầu tư sau giai đoạn tăng trưởng trước đó.ETHUSDT (Ethereum): Chịu tác động nặng nề hơn với mức giảm 3.91%, hiện ở mức 2,056.60.
2. Kim loại quý: Đà giảm lan rộng
Vàng và Bạc thường được xem là hầm trú ẩn an toàn, nhưng trong phiên này lại bị bán tháo:
XAUUSD (Vàng): Giảm 1.86%, giao dịch ở mức 4,669.80 (Lưu ý: Con số này có thể tùy thuộc vào đơn vị tính của sàn giao dịch bạn đang dùng).XAGUSD (Bạc): Ghi nhận mức giảm sâu nhất trong bảng danh mục với -4.25%, xuống còn 71.91. Điều này cho thấy dòng tiền đang rút ra khỏi các tài sản tích lũy truyền thống.
3. Năng lượng: "Điểm sáng" ngược dòng
Trái ngược hoàn toàn với xu hướng tiêu cực của các nhóm trên, dầu thô đang tăng vọt:
USOIL (Dầu WTI): Tăng mạnh 6.49%, đạt mốc 105.32.UKOIL (Dầu Brent): Dẫn đầu đà tăng với +7.16%, hiện ở mức 107.41.
NHẬN ĐỊNH CHUNG
Thị trường đang vận hành theo kịch bản "Risk-off" (né tránh rủi ro) đối với các tài sản tài chính nhưng lại lo ngại về nguồn cung năng lượng.
Nguyên nhân có thể: Sự sụt giảm của $BTC BTC và Vàng cùng lúc thường xảy ra khi đồng USD mạnh lên đột ngột hoặc có biến động lớn về lợi suất trái phiếu. Tuy nhiên, việc giá dầu tăng hơn 7% là dấu hiệu cho thấy có những bất ổn về địa chính trị hoặc gián đoạn nguồn cung nghiêm trọng, khiến lạm phát kỳ vọng tăng cao.Chiến lược: Nhà đầu tư cần đặc biệt chú ý đến nhóm năng lượng vì đây là động lực chính của thị trường hiện tại. Đối với Crypto và Kim loại quý, cần quan sát các ngưỡng hỗ trợ kỹ thuật để xác định liệu đây là một đợt điều chỉnh ngắn hạn hay bắt đầu một xu hướng giảm mới.

Ngày 26/3, Bộ Công an chính thức khởi tố và bắt tạm giam Vương Lê Vĩnh Nhân, ông chủ đứng sau toàn bộ hệ sinh thái ONUS. Tổng cộng 8 bị can bị khởi tố về tội chiếm đoạt tài sản, rửa tiền và huy động hàng tỷ USD từ hàng triệu nhà đầu tư.
Một cái app "made in Vietnam" mà nuốt được số tiền khổng lồ đến vậy, bằng thủ đoạn gì, và vì sao hàng triệu người Việt sập bẫy?

52 công ty phục vụ cho thủ đoạn gì?
Vương Lê Vĩnh Nhân, hay còn gọi là Eric Vuong, sinh năm 1984, giữ cùng lúc nhiều vị trí then chốt trong hệ sinh thái. Nhân là Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Đầu tư HVA (niêm yết trên sàn UpCom), Tổng Giám đốc Công ty CP Quản lý Tài sản Số, đồng sáng lập dự án stablecoin VNDC, và thành viên ban điều hành Vemanti Group, một công ty niêm yết trên thị trường OTC tại Mỹ.
Cơ quan điều tra phát hiện nhóm của Nhân đã lập tổng cộng 52 công ty cả trong và ngoài nước. Trên giấy tờ, mỗi công ty là pháp nhân độc lập, có đăng ký riêng, có người đại diện riêng. Thực chất tất cả đều chung một bộ máy điều hành do Nhân đứng đầu.
Sơ đồ mạng lưới công ty do Vương Lê Vĩnh Nhân kiểm soát khắp 3 quốc gia.
Nguồn: Tổng hợp từ báo chí – 5phutcrypto.io
Theo 5 Phút Crypto tìm hiểu, hệ sinh thái các công ty của Nhân phục vụ cho 3 mục đích trong chuỗi thủ đoạn:
Thứ nhất, tạo lớp vỏ uy tín quốc tế để dụ nhà đầu tư. Ở tầng trên cùng là Vemanti Group tại Mỹ, niêm yết trên thị trường OTC, sở hữu 100% cổ phần của Xplor Technology tại Singapore. Trong đó, Vemanti từng tuyên bố có kế hoạch lên NASDAQ. Với NĐT Việt Nam, những thông tin này tạo ra ấn tượng rằng ONUS là sản phẩm của một tập đoàn tài chính quốc tế, có niêm yết tại Mỹ, có pháp nhân Singapore. Nhưng bản thân Vemanti cũng thừa nhận “không có quyền truy cập trực tiếp vào hệ thống nền tảng”. Vemanti là cái bảng hiệu quốc tế, nhưng người vận hành thực sự ngồi ở Việt Nam.
Thứ hai, tách rời quyền sở hữu danh nghĩa và quyền vận hành thực tế. Toàn bộ hoạt động của sàn ONUS do ONUS Labs Technology tại Việt Nam thực hiện, công ty do Trần Quang Chiến đứng tên sáng lập. Tên Nhân không xuất hiện trực tiếp trong cơ cấu cổ đông của ONUS Labs. Tương tự, HVA là công ty niêm yết đại chúng do Nhân làm Chủ tịch, nhưng HVA đầu tư vào ONUSChain và HanaGold dưới dạng “đầu tư tài chính“, tạo khoảng cách pháp lý giữa Nhân và hoạt động của sàn.
Thứ ba, dòng tiền đi qua nhiều tầng pháp nhân sẽ khó truy vết hơn. Tiền từ NĐT Việt nạp vào ONUS, chuyển đổi qua VNDC, rồi chảy qua hệ thống các công ty ở nhiều quốc gia khác nhau. Cơ quan điều tra Việt Nam muốn truy vết phải phối hợp với cả Singapore và Mỹ. Đây là lý do mà 1 trong 8 bị can bị khởi tố riêng về tội “rửa tiền”.
Chi tiết cụ thể về vai trò từng công ty trong 52 công ty, cũng như dòng tiền chảy qua các tầng ra sao, chưa được cơ quan điều tra công bố. Những phân tích trên của 5 Phút Crypto dựa trên cấu trúc pháp nhân đã được báo chí ghi nhận, nhưng kết luận cuối cùng phải chờ kết quả điều tra.
Bên cạnh cấu trúc chính, HVA Group còn đầu tư 25 tỷ vào ONUSChain và khoảng 40 tỷ vào HanaGold. HanaGold là nền tảng “vàng kỹ thuật số” do Ngô Thị Thảo làm giám đốc, phát hành đồng HNG gắn với vàng. Trên lý thuyết là công ty độc lập, nhưng thực tế theo thỏa thuận chiến lược ký năm 2024 thì HanaGold là một phần trong hệ sinh thái tài chính số của HVA. Vì vậy, Ngô Thị Thảo cũng nằm trong danh sách bị can bị bắt cùng Nhân.
Các đối tượng vụ ONUS từ trái qua là Ngô Thị Thảo, Trần Quang Chiến, Vương Lê Vĩnh Nhân
– Ảnh Báo Công an.
Tất cả tạo thành một hệ sinh thái khép kín mà 5phutcrypto.io sẽ làm rõ ở phần sau khi khi Nhân tự tạo coin, tự mở sàn giao dịch, tự phát hành stablecoin, rồi dùng mạng lưới công ty quốc tế để bao bọc mọi thứ bằng lớp vỏ hợp pháp.
ONUS lừa đảo bằng cách can thiệp giá cả
ONUS niêm yết hơn 600 loại tiền mã hoá, bao gồm các đồng lớn như BTC, ETH, SOL và hàng trăm altcoin khác. Rõ ràng Nhân không thể tự in ra Bitcoin hay Ethereum vì những đồng này đều có giá trị thật trên thị trường toàn cầu, và việc niêm yết chúng trên ONUS tạo ra cảm giác đây là một sàn giao dịch hợp pháp, chuyên nghiệp, không khác gì Binance hay OKX.
Nhưng điểm mấu chốt nằm ở VNDC, stablecoin do chính ONUS phát hành, neo giá 1:1 với VND. Phần lớn các sản phẩm sinh lời trên sàn như staking, gửi tiết kiệm, cho vay đều xoay quanh VNDC và các đồng coin nội bộ. VNDC là xương sống của cả hệ sinh thái, một đồng stablecoin mà nguồn cung hoàn toàn do nhóm điều hành kiểm soát.
Theo lời khai của Trần Quang Chiến, kỹ thuật viên quản trị sàn, hệ thống được thiết kế để nhóm điều hành có thể can thiệp trực tiếp vào giá. Họ tạo ra các giao dịch ảo, dựng cung cầu giả trên sàn, và điều chỉnh giá coin theo ý muốn. Lỗ hay lãi, do người giật dây quyết định.
Nghĩa là những gì hiển thị trên app ONUS như biểu đồ nến xanh đỏ hay khối lượng giao dịch 200-300 triệu USD mỗi ngày, thấy mọi thứ trông giống hệt một sàn giao dịch thật. Nhưng giá lên hay giá xuống không do thị trường quyết định, mà do Nhân và đội ngũ bấm nút.
Còn 3 đồng coin do nhóm Nhân tự tạo ra, gồm VNDC, ONUS và HNG, thì hoàn toàn nằm trong quyền kiểm soát của họ để có thể tạo ra nguồn cung, điều khiển giá và quảng bá bằng thông tin sai sự thật để kéo người mua vào. Ba đồng coin này mới là “mỏ vàng” thực sự của nhóm lừa đảo, còn hơn 600 coin lớn kia chỉ là tấm bình phong để ONUS trông giống một sàn giao dịch nghiêm túc.
Trần Quang Chiến đứng sau thao túng giá coin trên ONUS
Song song với việc thao túng giá, nhóm này quảng bá ONUS có 7 triệu người dùng toàn cầu, đạt 4 giấy phép hoạt động quốc tế, năng lực xử lý 300.000 giao dịch mỗi giây. Những con số rất hoành tráng, nhưng đến hiện tại vẫn chưa rõ là bao nhiêu phần trăm trong đó là thật.
Cái bẫy dành cho người mới và người già
Theo 5 Phút Crypto, ONUS không nhắm vào dân crypto lâu năm. Đối tượng chính của họ là người mới, người chưa biết gì về crypto, thậm chí cả các cụ ông, cụ bà được người thân hoặc đại lý dụ vào chơi.
Mà với những người này, làm sao nhận ra được dấu hiệu bất thường? Một sàn tự phát hành stablecoin, bắt mọi giao dịch phải đi qua đồng coin của mình, staking pool hứa lãi suất farming lên tới hơn 100%/năm, gửi tiết kiệm không kỳ hạn 12%/năm, cho vay với lãi suất 24%/năm. Ngay cả người chơi lâu năm mà không để ý kỹ cũng chưa chắc nhận ra, huống chi người mới.
Họ chỉ thấy một ứng dụng có mặt trên cả App Store lẫn Google Play, 7 triệu người dùng. Hàng xóm khoe lãi, đồng nghiệp rủ chơi, group Facebook và Telegram tràn ngập hình ảnh trade thắng lớn từ mạng lưới đại lý.
ONUS quảng cáo có hơn 7 triệu người dùng
ONUS còn có hệ thống hoa hồng giới thiệu để thu hút người dùng. Đặc biệt, với nhóm người lớn tuổi, chỉ cần con cháu hoặc hàng xóm giới thiệu, thêm vài hình ảnh lãi vài triệu mỗi ngày, là đủ để họ tin tưởng rót tiền vào.
Lớp vỏ bên ngoài của ONUS cũng che mắt rất tốt. Công ty đăng ký ở Singapore và có giấy phép Lithuania cấp ngày 25/4/2022. Vemanti niêm yết trên thị trường OTC Mỹ, từng tuyên bố sẽ lên NASDAQ.
Nhưng thực tế, giấy phép Lithuania là giấy phép đăng ký hoạt động tiền mã hoá tại Lithuania, không có nghĩa là sàn được giám sát hay bảo vệ bởi cơ quan quản lý nào. Còn cổ phiếu VMNT giao dịch trên thị trường OTC, một thị trường mà tiêu chuẩn niêm yết thấp hơn nhiều so với NASDAQ hay NYSE.
Tiền kẹt trên ONUS, phải làm gì và tránh gì?
Cơ quan công an đang kêu gọi người dùng có tiền kẹt trên ONUS liên hệ tới Bộ Công an tại số 10 Trần Kim Xuyến, phường Yên Hoà, quận Cầu Giấy, Hà Nội. Chi tiết bạn có thể xem tại báo Công an Nhân dân.
Về phía HVA, công ty này thông báo rằng 80% tài sản đang nằm tại các công ty chứng khoán và quỹ, 20% còn lại bị phong toả tại hệ thống đối tác, và việc rút tiền không thể thực hiện do thiếu thiết bị OTP và nhân sự phê duyệt. Thông tin này chưa được cơ quan điều tra xác nhận, nên anh em hãy chờ thêm thông tin từ phía cơ quan công an nhé!
Và hãy đặc biệt cảnh giác với bẫy lừa đảo nở rộ ngay sau khi ONUS sập, hàng loạt group giả mạo mọc lên trên Telegram và Zalo, tự xưng là nhóm hỗ trợ, yêu cầu nạn nhân chuyển phí để được “lấy lại tiền”. Có nhóm còn giả danh công an, viện kiểm sát, yêu cầu cung cấp OTP hay mật khẩu.
Nhu cầu cấp thiết về khung pháp lý crypto
Vụ ONUS sẽ được xử lý theo pháp luật, sớm hay muộn cơ quan chức năng sẽ đưa ra bản án. Nhưng có một vấn đề lớn hơn mà vụ này phơi bày.
Thời điểm ONUS hoạt động, Việt Nam gần như chưa có khung pháp lý nào cho tiền mã hoá. Không có quy định rõ ràng, không có cơ quan giám sát chuyên trách, đầu tư tiền ảo không được pháp luật thừa nhận hay bảo hộ.
ONUS không phải vụ đầu tiên. Trước đó đã có BitConnect, iFan, và nhiều sàn khác từng quét sạch tiền của hàng nghìn nhà đầu tư Việt. Mô hình lặp đi lặp lại luôn giống nhau. Tạo ra một hệ sinh thái trông thật hoành tráng, dùng cấu trúc công ty phức tạp để che đậy bản chất, hứa lợi nhuận phi thực tế, rồi khi bể thì nhà đầu tư vẫn luôn là bên chịu thiệt nhất.
Nhưng bây giờ mọi thứ đang thay đổi. Chính phủ đã bắt đầu xây dựng khung pháp lý cho tài sản số, và đó là tín hiệu tốt. Bởi vì chỉ khi có luật chơi rõ ràng, những mô hình như ONUS mới khó lòng tồn tại được lâu đến vậy.
Nội dung trong bài viết chỉ mang tính chất cung cấp thông tin và chia sẻ quan điểm cá nhân, không phải là lời khuyên đầu tư. Bạn nên tự tìm hiểu kỹ trước khi đưa ra bất kỳ quyết định tài chính nào.