Duitsland loopt voorop in de EU met het aantal uitgegeven MiCA-licenties. Het land heeft ook de meeste Bitcoin-nodes van alle Europese landen.
Grote banken zoals Deutsche Bank, DZ Bank en Commerzbank zijn allemaal de cryptomarkt ingestapt onder het nieuwe regelgevingskader.
Het officiële beeld versus de werkelijkheid
Op papier zien de cijfers er sterk uit. Maar mensen uit de sector ervaren de situatie anders. Ondanks de successtatistieken stroomt activiteit en talent naar andere Europese landen.
Het verschil tussen de officiële cijfers en wat er in de praktijk gebeurt, wijst op een structureel probleem dat de langetermijnpositie als hub in gevaar brengt.
Meer dan 30 crypto-licenties zijn toegekend, meer dan bijna ieder ander EU-land. Luxemburg keurde er slechts drie goed.
Op papier lijkt Duitsland dus duidelijk te winnen. Maar de meeste licenties zijn naar traditionele banken gegaan met beperkte diensten. Startups en crypto-native bedrijven die werken aan nieuwe digitale infrastructuur, halen hun licenties elders en bieden hun diensten via een omweg alsnog in Duitsland aan.
Duitsland voegde in Q4 2025 zestien nieuwe MiCA-gelicentieerde instellingen toe, maar dat cijfer verbergt een zorgelijke trend. De meeste daarvan zijn banken die maar één dienst bieden, zoals orderuitvoering of geld overboeken. Deze beperkte focus roept vragen op over het soort cryptomarkt die Duitsland aan het bouwen is: een markt gedomineerd door gevestigde partijen en minder door innovatie.
Abonneer op ons YouTube-kanaal om inzichten van leiders en journalisten te bekijken
Berlijn en Frankfurt verliezen terrein
Tijdens de BeInCrypto expertraad over MiCA en crypto-regulering was Matthias Steger, belastingadviseur crypto en actief betrokken bij het Duitse ministerie van Financiën over digitale assets, heel duidelijk over de situatie.
“We zijn onze grote hubs in Berlijn en Frankfurt kwijtgeraakt,” zei Steger. “En ik denk dat dat niet aan MiCA zelf ligt. Het ligt eraan hoe wij Duitsers omgaan met de MiCA-regels.”
Deze uitspraak vat het kernprobleem goed samen. Duitsland past de MiCA-regels strenger toe dan bijna elk ander EU-land. Dat zorgt ervoor dat bedrijven hun toevlucht zoeken tot steden als Wenen, Lissabon en andere landen waar het proces sneller en soepeler verloopt.
Pro-crypto praten, maar de strengste regels toepassen in de EU zorgt voor een mismatch, waardoor bedrijven vertrekken.
MiCA is sinds december 2024 volledig van kracht in de EU. Bijna alle EU-landen gaven bedrijven 18 maanden de tijd om over te stappen. Duitsland verkortte die periode naar 12 maanden, met een harde deadline op 31 december 2025 voor alle crypto-dienstverleners om een CASP-vergunning te behalen bij BaFin. Dit strakke tijdspad zorgt voor extra druk, zeker voor bedrijven die het al lastig vinden om aan de regels te voldoen.
De Oostenrijkse financiële toezichthouder profileert zich als een van de meest toegankelijke MiCA-autoriteiten in de EU. Het voordeel is duidelijk: snelle vergunningsprocedures van minder dan zes maanden, terwijl het in Duitsland veel langer duurt. In Wenen is er duidelijke regelgeving zonder de zware bureaucratie die bedrijven in Duitsland ervaren.
De resultaten zijn zichtbaar en belangrijk. Bybit opende haar Europese hoofdkantoor in Wenen na het krijgen van een MiCA-licentie van de FMA en wil meer dan 100 mensen aannemen.
KuCoin koos Oostenrijk als uitvalsbasis voor haar EU-regelgeving. Het Zwitserse digitale asset-bankbedrijf AMINA koos voor Wenen en dus niet voor Frankfurt of Berlijn, en dat is opvallend gezien de sterke bankenwereld van Duitsland.
Steger ziet de bredere verschuiving:
“In Oostenrijk is het echt goed geregeld. In Portugal ook. Sommige plekken, zoals Duitsland, zijn pro-crypto.” De bewoording is belangrijk. Duitsland wordt nog steeds als pro-crypto gezien. Maar als de praktijk iets anders laat zien, grijpen concurrenten hun kans.
Steger gaf een duidelijke aanbeveling:
“Ik zou BaFin willen vragen om het niveau te verlagen. MiCA zou het minimale niveau moeten zijn, niet het hoogste niveau zoals men in Duitsland denkt.”
Dit is de mening van veel mensen uit de sector. Duitsland heeft de infrastructuur, sterke instituties en de officiële geloofwaardigheid. Het telt de meeste Bitcoin-nodes van Europa. Het heeft goede bankrelaties en financiële expertise. Of het land ook de bedrijven vasthoudt die daarop willen bouwen, is echter nog maar de vraag.