ຜູ້ລົງທຶນລາຍຍ່ອຍເສຍເງິນມີ 2 ຄວາມຄິດທີ່ພົບໄດ້ບໍ່ຍາກ ແຕ່ຕະຫຼາດແມ່ນເຄື່ອນໄປຕາມເວລາ ແລະບໍ່ໄດ້ໃຫ້ເຈົ້າຄວບຄຸມມັນຕາມແຜນ
ອັນທີ່ໜຶ່ງ ເກີນໄປທີ່ຈະ “ພະຍາຍາມໃຫ້ຖືກຕ້ອງຢ່າງແນ່ນອນ” ເວລາເຂົ້າຕະຫຼາດຕ້ອງຕີຂຶ້ນໃສ່ຈຸດທີ່ເຈົ້າແຕ້ມໄວ້ເອງ, ການຂາຍກຳໄລ/ຕັດຂາດກໍຕ້ອງກົດໃຫ້ຢູ່ໃນຊ່ອງຂອງຄາດຫວັງ. ພອງການຂຶ້ນລົງຂອງຕະຫຼາດຂອງມັນພຽງແຕ່ອອກໄປໜ້ອຍໜຶ່ງ ເຈົ້າກໍຈະເລີກຕາມບໍ່ທັນ, ປ່ຽນການຄາດຄະເນໃຫ້ເປັນການວັດແບບລະອຽດຊັບ: ບາງມື້ຂໍ້ມູນ Non-Farm, ຮູບແບບຂອງກັນທາງ K line ເສັ້ນໜຶ່ງ, ຫຼື ຈຸດຂະໜາດເລກຖ້ວນ ທຸກຢ່າງຕ້ອງ “ຕົງກັບຄາດຫວັງ” ເຖິງຈະຖືວ່າເປັນໄປໄດ້. ບັນຫາແມ່ນ ຕະຫຼາດບໍ່ເຄີຍຫຼິ້ນຕາມບົດຂອງເຈົ້າ. ຍິ່ງເຈົ້າຮຽກຮ້ອງໃຫ້ແນ່ນອນ ຍິ່ງງ່າຍທີ່ຈະຖືກຕີໜ້າແບບຊ້ຳໆໃນສຽງລົບກວນ ສຸດທ້າຍບໍ່ແມ່ນຕາຍເພາະທິດທາງຜິດພາດແຕ່ຢ່າງດຽວ, ແຕ່ຕາຍໃນຫຼາຍຄັ້ງ “ໃກ້ແຕ່ບໍ່ພໍ”
ອັນທີສອງ ເອີ້ນວ່າ “ຖືບໍ່ໄດ້ ແລະກໍເອົາໃຈໃສ່ຂອບແລະຜິດຂອງມັນເກີນໄປ” ຕອນຕຳແໜ່ງຍັງມີກຳໄລລອຍໆກໍຢາກຈັບມອບຄວາມຖືກຕ້ອງ ຕອນເກີດຂາດທຶນກໍຮີບເພື່ອຢືນຢັນວ່າຕົວເຈົ້າບໍ່ໄດ້ເບິ່ງຜິດ ສຸດທ້າຍກໍເພີ່ມຕຳແໜ່ງ, ກະຈາຍຄວາມສ່ຽງ (摊平), ຫຼື ຈົບໄປດ້ວຍການປິດກົງເພື່ອໄປເຂົ້າອີກຮອບດ້ວຍ “ທີ່ຖືກກວ່າ”. ພວກເຂົາຈ້ອງມອງວ່າການຄັ້ງນີ້ຊະນະຫຼືຂາດ, ແຕ່ພວກເຂົາບໍ່ຄ່ອຍຖາມວ່າ: ອັນໃດຄືກັນທີ່ກຳນົດລາຄາແທ້ໆ? ອັດຕາດອກເບ້ຍ, ສະພາບຄວາມສ່ອງໄຫຼ (流动性), ຄວາມຊອບສ່ຽງ, ໂຄງສ້າງຈັບຈອງຂອງຕົວຮຸ້ນ/ຊັບສິນ (筹码结构), ຄວາມແຮງຂອງເລື່ອງເລ່າ (叙事强弱)—ນີ້ຄືຕົວຂັບຊ້າໆທີ່ຢູ່ຫຼັງລອຍຂຶ້ນລົງ. ບັນທຶກການຄ້າເປັນການແຂ່ງຂອບແລະຜິດແບບການໂຕ້ຖຽງ: ຄວາມສຸກຈາກກຳມື້ນຊະນະໃນໄລຍະໜຶ່ງ ແຕ່ເປັນຫຍັງກໍໄປສ້າງບັນຫາ—ຖືບໍ່ໄດ້ກັບທ່າທາງ ແລະກໍບໍ່ສາມາດຮັບການລົດຖອຍ (回撤) ໄດ້.
ຄົນທັງ 2 ກຸ່ມນີ້ມີຈຸດຮ່ວມກັນຄື: ພວກເຂົາເຂົ້າໃຈ “ຖືກຕ້ອງ” ເປັນ “ຕົກໃສ່ແນ່ນອນ”. ແຕ່ໃນການລົງທຶນ, ສິ່ງທີ່ມີຄ່າຫຼາຍກວ່າ ມັກແມ່ນ “ຖືກແບບບໍ່ແນ່ນອນ”: ທິດທາງຄ່ອນຂ້າງຖືກ, ອັດຕາໂອກາດ (odds) ພໍແລ້ວ, ແລະຕຳແໜ່ງ/ການຂາດທຶນບໍ່ເກີນຂອບໃນລະດັບທີ່ເຈົ້າສາມາດນອນຫຼັບໄດ້.
“ບໍ່ແນ່ນອນ” ບໍ່ແມ່ນ ອ່ອນສະລອຍຄຳເວົ້າ/ຫລີກເວົ້າ, ແຕ່ແມ່ນການຍອມຮັບວ່າ ໂລກນີ້ບໍ່ສາມາດຈຳລອງໄດ້ຢ່າງຄົບຖ້ວນ—ເຈົ້າສາມາດຈັບໄດ້ພຽງຂໍ້ຂັດແຍ້ງຫຼັກໆ. ຕົວຢ່າງ ການເຫັນວ່າ “ຄວາມສ່ອງໄຫຼກຳລັງຫົດລົງ, ຊັບສິນທີ່ມີຄວາມສ່ຽງຖືກກົດດັນ” ເຈົ້າບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງຄຳນວນວ່າມື້ອື່ນຈະລົງຈັກຈຸດ, ແລະບໍ່ຈຳເປັນທີ່ຈະເຂົ້າຈຸດຕ່ຳສຸດແບບພໍຕົງຢ່າງແນ່ນອນ. ຄວາມຜິດແບບແນ່ນອນຍິ່ງອັນຕະລາຍ: ໂມເດລສວຍງາມ ຈຸດຢືນຂອງລາຄາກໍສວຍງາມ ແຕ່ເສັ້ນທາງເຫດ-ຜົນຕ່າງຫວັງມັນຕັ້ງຢູ່ໃນເຫດຜົນທີ່ຜິດ—ເຈົ້າກໍປະຕິບັດຢ່າງຈິງຈັງຍິ່ງມັນ ກໍເສຍເງິນໄດ້ຢ່າງສະອາດຂຶ້ນ.
ດັ່ງນັ້ນ ເທົ່າກັບຖາມວ່າ “ການຄັ້ງນີ້ຂອງຂ້ອຍຖືກບໍ່” ກໍບໍ່ເທົ່າໃດກັບກ່ອນຖາມ 3 ຄຳ ທີ່ຫຍໍ້ ແຕ່ໃຊ້ງານຈິງກວ່າ:
- ຕົວຫຼັກທີ່ກຳນົດລາຄາໄດ້ປ່ຽນໄປບໍ່?
- ຕຳແໜ່ງຂອງຂ້ອຍອະນຸຍາດໃຫ້ຂ້ອຍຜິດໄດ້ໃນຊ່ວງໜຶ່ງບໍ?
- ຖ້າທິດທາງຄ່ອນຂ້າງຖືກ ຂ້ອຍສາມາດຖືມັນໄດ້ບໍ?
ຖ້າເຈົ້າຕອບທັງ 3 ຂໍ້ໄດ້ ເຈົ້າກໍໄດ້ຢູ່ຝ່າຍ “ຖືກແບບບໍ່ແນ່ນອນ” ແລ້ວ
ເງິນຂາດຂອງສ່ວນຫຼາຍຜູ້ລົງທຶນລາຍຍ່ອຍ ພໍດີເປັນການເສຍເພາະໃຊ້ “ຄວາມຜິດແບບແນ່ນອນ” ໄປສູ້ກັບໂລກທີ່ມັນເອງກໍບໍ່ແນ່ນອນຢູ່ແລ້ວ
ອັນທີ່ໜຶ່ງ ເກີນໄປທີ່ຈະ “ພະຍາຍາມໃຫ້ຖືກຕ້ອງຢ່າງແນ່ນອນ” ເວລາເຂົ້າຕະຫຼາດຕ້ອງຕີຂຶ້ນໃສ່ຈຸດທີ່ເຈົ້າແຕ້ມໄວ້ເອງ, ການຂາຍກຳໄລ/ຕັດຂາດກໍຕ້ອງກົດໃຫ້ຢູ່ໃນຊ່ອງຂອງຄາດຫວັງ. ພອງການຂຶ້ນລົງຂອງຕະຫຼາດຂອງມັນພຽງແຕ່ອອກໄປໜ້ອຍໜຶ່ງ ເຈົ້າກໍຈະເລີກຕາມບໍ່ທັນ, ປ່ຽນການຄາດຄະເນໃຫ້ເປັນການວັດແບບລະອຽດຊັບ: ບາງມື້ຂໍ້ມູນ Non-Farm, ຮູບແບບຂອງກັນທາງ K line ເສັ້ນໜຶ່ງ, ຫຼື ຈຸດຂະໜາດເລກຖ້ວນ ທຸກຢ່າງຕ້ອງ “ຕົງກັບຄາດຫວັງ” ເຖິງຈະຖືວ່າເປັນໄປໄດ້. ບັນຫາແມ່ນ ຕະຫຼາດບໍ່ເຄີຍຫຼິ້ນຕາມບົດຂອງເຈົ້າ. ຍິ່ງເຈົ້າຮຽກຮ້ອງໃຫ້ແນ່ນອນ ຍິ່ງງ່າຍທີ່ຈະຖືກຕີໜ້າແບບຊ້ຳໆໃນສຽງລົບກວນ ສຸດທ້າຍບໍ່ແມ່ນຕາຍເພາະທິດທາງຜິດພາດແຕ່ຢ່າງດຽວ, ແຕ່ຕາຍໃນຫຼາຍຄັ້ງ “ໃກ້ແຕ່ບໍ່ພໍ”
ອັນທີສອງ ເອີ້ນວ່າ “ຖືບໍ່ໄດ້ ແລະກໍເອົາໃຈໃສ່ຂອບແລະຜິດຂອງມັນເກີນໄປ” ຕອນຕຳແໜ່ງຍັງມີກຳໄລລອຍໆກໍຢາກຈັບມອບຄວາມຖືກຕ້ອງ ຕອນເກີດຂາດທຶນກໍຮີບເພື່ອຢືນຢັນວ່າຕົວເຈົ້າບໍ່ໄດ້ເບິ່ງຜິດ ສຸດທ້າຍກໍເພີ່ມຕຳແໜ່ງ, ກະຈາຍຄວາມສ່ຽງ (摊平), ຫຼື ຈົບໄປດ້ວຍການປິດກົງເພື່ອໄປເຂົ້າອີກຮອບດ້ວຍ “ທີ່ຖືກກວ່າ”. ພວກເຂົາຈ້ອງມອງວ່າການຄັ້ງນີ້ຊະນະຫຼືຂາດ, ແຕ່ພວກເຂົາບໍ່ຄ່ອຍຖາມວ່າ: ອັນໃດຄືກັນທີ່ກຳນົດລາຄາແທ້ໆ? ອັດຕາດອກເບ້ຍ, ສະພາບຄວາມສ່ອງໄຫຼ (流动性), ຄວາມຊອບສ່ຽງ, ໂຄງສ້າງຈັບຈອງຂອງຕົວຮຸ້ນ/ຊັບສິນ (筹码结构), ຄວາມແຮງຂອງເລື່ອງເລ່າ (叙事强弱)—ນີ້ຄືຕົວຂັບຊ້າໆທີ່ຢູ່ຫຼັງລອຍຂຶ້ນລົງ. ບັນທຶກການຄ້າເປັນການແຂ່ງຂອບແລະຜິດແບບການໂຕ້ຖຽງ: ຄວາມສຸກຈາກກຳມື້ນຊະນະໃນໄລຍະໜຶ່ງ ແຕ່ເປັນຫຍັງກໍໄປສ້າງບັນຫາ—ຖືບໍ່ໄດ້ກັບທ່າທາງ ແລະກໍບໍ່ສາມາດຮັບການລົດຖອຍ (回撤) ໄດ້.
ຄົນທັງ 2 ກຸ່ມນີ້ມີຈຸດຮ່ວມກັນຄື: ພວກເຂົາເຂົ້າໃຈ “ຖືກຕ້ອງ” ເປັນ “ຕົກໃສ່ແນ່ນອນ”. ແຕ່ໃນການລົງທຶນ, ສິ່ງທີ່ມີຄ່າຫຼາຍກວ່າ ມັກແມ່ນ “ຖືກແບບບໍ່ແນ່ນອນ”: ທິດທາງຄ່ອນຂ້າງຖືກ, ອັດຕາໂອກາດ (odds) ພໍແລ້ວ, ແລະຕຳແໜ່ງ/ການຂາດທຶນບໍ່ເກີນຂອບໃນລະດັບທີ່ເຈົ້າສາມາດນອນຫຼັບໄດ້.
“ບໍ່ແນ່ນອນ” ບໍ່ແມ່ນ ອ່ອນສະລອຍຄຳເວົ້າ/ຫລີກເວົ້າ, ແຕ່ແມ່ນການຍອມຮັບວ່າ ໂລກນີ້ບໍ່ສາມາດຈຳລອງໄດ້ຢ່າງຄົບຖ້ວນ—ເຈົ້າສາມາດຈັບໄດ້ພຽງຂໍ້ຂັດແຍ້ງຫຼັກໆ. ຕົວຢ່າງ ການເຫັນວ່າ “ຄວາມສ່ອງໄຫຼກຳລັງຫົດລົງ, ຊັບສິນທີ່ມີຄວາມສ່ຽງຖືກກົດດັນ” ເຈົ້າບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງຄຳນວນວ່າມື້ອື່ນຈະລົງຈັກຈຸດ, ແລະບໍ່ຈຳເປັນທີ່ຈະເຂົ້າຈຸດຕ່ຳສຸດແບບພໍຕົງຢ່າງແນ່ນອນ. ຄວາມຜິດແບບແນ່ນອນຍິ່ງອັນຕະລາຍ: ໂມເດລສວຍງາມ ຈຸດຢືນຂອງລາຄາກໍສວຍງາມ ແຕ່ເສັ້ນທາງເຫດ-ຜົນຕ່າງຫວັງມັນຕັ້ງຢູ່ໃນເຫດຜົນທີ່ຜິດ—ເຈົ້າກໍປະຕິບັດຢ່າງຈິງຈັງຍິ່ງມັນ ກໍເສຍເງິນໄດ້ຢ່າງສະອາດຂຶ້ນ.
ດັ່ງນັ້ນ ເທົ່າກັບຖາມວ່າ “ການຄັ້ງນີ້ຂອງຂ້ອຍຖືກບໍ່” ກໍບໍ່ເທົ່າໃດກັບກ່ອນຖາມ 3 ຄຳ ທີ່ຫຍໍ້ ແຕ່ໃຊ້ງານຈິງກວ່າ:
- ຕົວຫຼັກທີ່ກຳນົດລາຄາໄດ້ປ່ຽນໄປບໍ່?
- ຕຳແໜ່ງຂອງຂ້ອຍອະນຸຍາດໃຫ້ຂ້ອຍຜິດໄດ້ໃນຊ່ວງໜຶ່ງບໍ?
- ຖ້າທິດທາງຄ່ອນຂ້າງຖືກ ຂ້ອຍສາມາດຖືມັນໄດ້ບໍ?
ຖ້າເຈົ້າຕອບທັງ 3 ຂໍ້ໄດ້ ເຈົ້າກໍໄດ້ຢູ່ຝ່າຍ “ຖືກແບບບໍ່ແນ່ນອນ” ແລ້ວ
ເງິນຂາດຂອງສ່ວນຫຼາຍຜູ້ລົງທຶນລາຍຍ່ອຍ ພໍດີເປັນການເສຍເພາະໃຊ້ “ຄວາມຜິດແບບແນ່ນອນ” ໄປສູ້ກັບໂລກທີ່ມັນເອງກໍບໍ່ແນ່ນອນຢູ່ແລ້ວ