Suốt hơn một năm nay, mỗi lần ETF Bitcoin công bố dòng tiền vào là dân trong ngành lại đọc nó như một phiếu tín nhiệm cho $BTC. Nhìn con số dương là mừng, nhìn con số âm là lo.
Nhưng càng theo dõi kỹ mình càng thấy phần lớn dòng tiền đó không hẳn là niềm tin dài hạn vào coin. Phần lớn là tiền chạy theo chênh lệch giá.
Hồi tháng 10 và 11 năm ngoái, ETF $BTC bị rút gần 4 tỷ đô chỉ trong vài tuần. Lúc đó không ít người đọc thành tín hiệu nhà đầu tư tháo chạy khỏi Bitcoin.
Nhưng sau đó giới phân tích lật lại số liệu và chỉ ra đây thực chất là một đợt xả basis trade, tức đóng vị thế chênh lệch giá. Không phải bán tháo vì hoảng loạn hay mất niềm tin.
Đến tháng 9 năm nay câu chuyện vẫn chưa xong. Tổng các ETF $BTC cộng lại vẫn thiếu khoảng 1 tỷ đô mới hoà vốn, nếu tính theo giá mua trung bình của toàn bộ dòng tiền đổ vào từ lúc ra mắt.
Nghĩa là một phần không nhỏ số tiền vẫn được gọi là "mua BTC" qua kênh ETF. Thật ra chưa hề sinh lời cho người bỏ vốn gốc.
Cơ chế đứng sau chuyện này khá đơn giản. Quỹ phòng hộ mua chứng chỉ ETF giao ngay, đồng thời short hợp đồng tương lai cùng lượng.
Họ ăn phần chênh lệch giữa giá tương lai và giá giao ngay, gọi là basis, hoặc ăn phí funding trên hợp đồng phái sinh. Vị thế này gần như trung lập với giá.
Họ không quan tâm $BTC tăng hay giảm, chỉ cần chênh lệch đủ hấp dẫn để bù chi phí vốn. Đây chính là chỗ mình nghĩ nhiều anh em đọc sai tín hiệu.
Một dòng vào ETF tăng vọt không có nghĩa "cá voi đang gom hàng dài hạn". Nó có thể chỉ là quỹ đang mở thêm một mẻ arbitrage.
Ngược lại một dòng rút lớn cũng chưa chắc là downtrend đang tới. Có thể chỉ là một mẻ basis trade khác đang đóng lại để chốt lời hoặc cắt vì chênh lệch không còn đáng làm.
Nếu basis và funding vẫn duy trì dương đều, dòng tiền có thể tiếp tục chảy vào ETF dù giá $BTC đi ngang cả tháng trời. Khiến biểu đồ AUM và biểu đồ giá tách nhau ra rõ rệt.
Đây là kịch bản khiến luận điểm của mình sai: nếu dòng vào ETF vẫn dương bền vững mà không đi kèm dấu hiệu basis thu hẹp, có thể phần lớn tiền đó đúng là niềm tin dài hạn thật. Không phải arbitrage.
Thứ đáng theo dõi không phải là con số AUM ETF tăng hay giảm mỗi ngày. Mà là khoảng cách giữa giá hợp đồng tương lai trên CME và giá giao ngay.
Basis co lại gần 0 thường là lúc quỹ bắt đầu đóng lệnh. Đó cũng là lúc dòng outflow dễ xuất hiện nhất, bất kể giá $BTC đang làm gì.
Câu hỏi mình tự đặt ra cho đợt outflow ETF kế tiếp: nó có xảy ra đúng lúc basis đã co hẹp từ trước không. Nếu có, đó là bằng chứng ủng hộ câu chuyện basis trade.
Còn nếu outflow tới bất ngờ, không đi kèm basis thu hẹp, mà giá $BTC vẫn đang ổn, thì rất có thể lần đó mới là tiền rút vì mất niềm tin thật.
Không phải lời khuyên đầu tư. DYOR.