Hồi trước tôi từng nghĩ một hệ thống càng dễ audit thì càng phải công khai càng nhiều dữ liệu.
Nhưng càng tìm hiểu về tài chính, tôi càng thấy điều đó không hẳn đúng.
Hãy tưởng tượng một auditor cần kiểm tra một giao dịch tài sản:
Người tham gia có đủ điều kiện không?
Giao dịch có tuân thủ quy định không?
Tài sản có được chuyển đúng theo rule không?
Để trả lời những câu hỏi đó, họ cần evidence.
Nhưng điều đó không có nghĩa họ cần nhìn thấy toàn bộ số dư, lịch sử giao dịch hay thông tin riêng tư của tất cả participant.
Đó là lý do tôi thấy cách tiếp cận của @Dusk thú vị.
Với regulated assets, bài toán không đơn giản là:
“Dữ liệu có được công khai hay không?”
Mà là:
“Ai cần xác minh điều gì, và họ thực sự cần nhìn thấy bao nhiêu?”
Zero-knowledge proofs có thể giúp một bên chứng minh một điều kiện là đúng mà không cần tiết lộ toàn bộ dữ liệu phía sau.
Selective disclosure lại cho phép thông tin cần thiết được chia sẻ với đúng bên khi có lý do chính đáng.
Vì vậy, tôi nghĩ:
Auditability ≠ Full Transparency
Một hệ thống tài chính tốt không nhất thiết phải biến mọi dữ liệu thành public data để chứng minh nó đáng tin cậy.
Nó cần tạo ra đủ bằng chứng để được kiểm chứng, trong khi vẫn giữ lại phần dữ liệu không cần thiết phải lộ ra.
Đó có lẽ là một trong những điều quan trọng để privacy và compliance thực sự cùng tồn tại on-chain.
#dusk $DUSK