Ripple, SEC davasında kısmi bir zafer elde ederek, XRP'nin borsalarda satıldığında menkul kıymet olarak kabul edilemeyeceğini kanıtladı. Bu, Ripple için büyük bir başarıydı. 2020'den beri devam eden dava sonucu ile XRP'nin fırlaması ile yatırımcı coşkusuna yol yaşandı.
Peki bu Ripple nedir ve XRP'nin diğer altcoinlerden farkı nedir? Bu yazıda, Ripple'ın nasıl çalıştığını, XRP yatırımcılarının neler beklemesi gerektiğini ve bu varlığa neden ihtiyaç duyulduğunu analiz edeceğiz.
Ripple Nedir?
Ripple, RippleNet ödeme sisteminin ve XRP kripto para biriminin arkasındaki Amerikan teknoloji şirketidir. Şirket, dağıtılmış defter teknolojisine (DLT) dayalı SWIFT'e daha iyi bir alternatif veya tamamlayıcı oluşturmak amacıyla Chris Larsen, Arthur Britto ve Jed McCaleb tarafından 2012 yılında kuruldu.
Diğer birçok geliştirici gibi, McAleb ve Britto da Bitcoin'den ilham aldılar, ancak başlangıçta geleneksel finansal sistemle rekabet etmeyecek, onunla etkileşime girecek bir ürün yaratmaya çalıştılar. Şu anda şirketin web sitesi 3 ana faaliyet alanının varlığını gösteriyor:
Uluslararası ödemeler için çözümler;
Kripto piyasası için likidite merkezi;
CBDC (Merkez Bankası Dijital Para Birimi) için altyapı.
Bir yerleşim altyapısı sağlayıcısı olarak Ripple, Ripple'ın CBDC çözümlerini kullanan Karadağ ve Butan gibi ülkelerle birlikte düzinelerce farklı yetki alanındaki yüzlerce banka ve şirketle ortaklık kurdu. Bundan dolayı da ripple fiyat bu şirketin yaptığı projelere biraz bağlıdır.
Ripple'ın Tarihi
2004: Kanadalı programcı Ryan Fouger, RipplePay adlı halka açık bir eşler arası anlaşma ağı başlattı. DLT veya kripto para birimi ile ilgisi yok.
2012: Jed Macaleb ve Chris Larsen, Fuger projesini yeniden canlandırıyor. Bitcoin'in lansmanından ilham alarak, dağıtılmış defter XRP Ledger'a (ilk adı Ripple Consensus Ledger) dayalı yeni bir ödeme ağı kuruyorlar. Geliştirici şirketin adı OpenCoin idi.
Ağın kullanıma sunulmasıyla birlikte, 100 milyar XRP, XRP Defterinde ödemeler için yerel bir para birimi olarak önceden çıkarıldı. Forbes'a göre Ripple şu anda bu miktarın yaklaşık %6'sına doğrudan sahip.
2013: OpenCoin, adını Ripple Labs olarak değiştirir ve bankacılık sektörüne açılmaya başlar. Şirketin ilk ortağı Münih'teki Fidor Bank'tır. 2018 yılına kadar dünyanın çeşitli bölgelerinde yüzlerce ortak Ripple altyapısını kullandı: Earthport ve American Express'ten Suudi Ulusal Bankası bunlar arasında.
Eylül 2018: Ripple, arzı sınırlamak ve piyasa katılımcıları için öngörülebilirliği sağlamak için emanet hesabındaki 55 milyar XRP'yi kapattı ve xRapid çözümünü başlattı.
Aralık 2020: SEC, Ripple'a ve üst yönetimine dava açarak şirketi yasa dışı menkul kıymetler satmak ve XRP piyasasını manipüle etmekle suçladı. Çoğu ABD borsası, varlığı kademeli olarak listelerinden çıkarttılar yani delist ettiler.
Eylül 2021: Butan, bir CBDC başlatmak için Ripple'ın altyapısını kullanan ilk ülke oldu.
Kasım 2021: Şirket , kurumsal ve piyasa yapıcılara yönelik bir kripto para birimi değişimi likidite çözümü olan Ripple Liquidity Hub'ı duyurdu.
Ekim 2022: Peersyst Technology, XPR Ledger için ilk EVM uyumlu yan zincirin test edildiğini duyurdu. Mart 2023'te tam bir lansman gerçekleşti .
Mayıs 2023: Şirket bir CBDC platformu başlatıyor ve 20 ülkedeki hükümetlerle görüşmeler yapıyor. Karadağ , Ripple ile CBDC konusunda ortak çalışma yaptığını duyurdu.
Temmuz 2023: Ripple, SEC'e karşı açılan davayı kısmen kazandı. Borsalar yoluyla perakende yatırımcılara yapılan XRP satışları artık menkul kıymet arzı olarak kabul edilmiyor. Coinbase, Gemini ve diğer borsalar, XRP'yi tekrardan listelerine geri ekledi ve ticarete açtı.
Ripple Ağı
RippleNET ödeme ağı, ilk olarak 2011 yılında Jed McAleb ve Arthur Britto tarafından tanıtılan dağıtılmış defter XRP Ledger üzerine inşa edilmiştir.
XRP Ledger, 35 güvenilir düğüm listesine (Unique Node List (UNL)) dayanarak işlemleri doğrulamak için madencileri kullanmaz. UNL'den gelen düğümler, kayıt defterinin durumunu değiştirmek ve her 3-5 saniyede bir güncellemek için bir anlaşmaya varır. Olağan bloklar, PoW veya PoS yoktur, ancak yoğun kaynak kullanan çözümlerin reddedilmesi nedeniyle ağ 1.500 TPS'ye kadar işleyebilir.
Resmi olarak, bir dizi gereksinimi karşılayan herhangi bir düğüm bir doğrulayıcı olabilir ( şu anda 117 tane var). XRP Ledger, ancak UNL, Ripple, XRP Ledger Foundation ve Ripple ile ilişkili Coil organizasyonunun önerileri dikkate alınarak oluşturulmuştur. Bu nedenle kripto para topluluğu, XRP Defterini Ripple'dan etkilenen merkezi bir ağ olarak eleştiriyor.
Bununla birlikte, XRP Defteri, herkesin erişebileceği bir ağda doğrulanabilir karşılıklı anlaşmalara izin verir ve ana Ripple ürünleri bu kayıt defteri temelinde oluşturulur:
On-Demand Liquidity (ODL) : Daha önce xRapid olarak bilinen, XRP'yi aracı varlık olarak kullanan daha istikrarlı ödeme için bir likidite merkezidir. Artık sınır ötesi ödemeler için kapsamlı bir çözüm modülüdür.
Japonya ve Amerika Birleşik Devletleri'ndeki bankalar ODL kullanarak kendi aralarında anlaşmaya varırsa ve her biri ödemeyi yerel para biriminde işlerse, ödeme anında ABD bankasından gönderilen dolarlar XRP'ye dönüştürülür ve ardından XRP, Japonya'daki bankanın aldığı yen'e dönüştürülür.
ODL çözümüne çeşitli likidite kaynakları (ağ geçitleri) bağlanır ve kullanıcılara yerleşimler için gerekli itibari para veya kripto para birimleri sağlanır.
xCurrent : 2015'te tanıtılan Interledger Protokolü'nü (ILP) temel alan yazılımdır. Karşı tarafların hesapları farklı banka veya platformlarda olsa bile karşılıklı mutabakat yapmalarına olanak tanır:
xVia : Ripple ağının kullanıcıları arasındaki anlaşmalar için ödeme arayüzü.
2019'daki son iki ürün, bankaların, ödeme operatörlerinin ve sağlayıcıların ODL ve XRP Ledger ağını kullanarak mutabakatları yazılımlarına entegre etmelerine olanak tanıyan RippleNet markası altında tek bir çözümde birleştirildi. Aynı zamanda RippleNet, tüm ağ kullanıcıları için tek bir işlem standardı oluşturan RTXP protokolünü kullanır.
CBDC altyapısı, merkez bankalarına dijital para birimi yönetimi için eksiksiz bir modül seti sağlayan XRP Defterine dayalı daha gelişmiş çözümler içerir.
Bu terimleri yeniden tanımlayalım:
Ripple: XRP Ledger geliştirme şirketi. Başlangıçta OneCoin olarak biliniyordu, 2013'te RippleLabs olarak yeniden adlandırıldı ve 2015'te sadece Ripple olarak değiştirildi. XRP Defterine dayalı çözümler sunar ve ağdaki doğrulayıcıların seçimini etkiler.
XRP Ledger: Ripple'ın kurucuları tarafından geliştirilen merkezi olmayan bir yerleşim ağı. XRP Ledger, bir blockchain değil, merkezi olmayan bir defterdir.
RippleNet: Ripple ortakları arasında standartlaştırılmış ödemeleri entegre etmek için bir çözüm. Bankalara ve uluslararası ticarete odaklanan kapsamlı ödeme ağı.
ODL: XRP'yi aracı para birimi olarak kullanan ağ kullanıcılarına likidite sağlamaya yönelik bir çözüm. Uluslararası ödemeler altyapısının bir parçası.
Bu listede XRP için ayrı bir madde yok çünkü tokenin Ripple ekosistemindeki rolü oldukça spesifik ve aşağıda tartışacağımız kripto para birimlerinin klasik amacından farklı.
XRP Ledger Avantajları ve Dezavantajları
Avantajlar
Yüksek Bant Genişliği: XRP Ledger'ın talep edilen verimi 1500 TPS'ye kadardır ve bir işlemin sonuçlandırılması 3-5 saniye sürer. Özellikle birinci nesil ağlar arasında piyasadaki en iyi göstergelerden biridir.
Düşük komisyonlar: XRP Ledger'daki işlemlerin maliyeti 0,001 ila 0,0002 XRP arasında değişir ve bu, çoğu popüler blockchain ağından çok daha düşük bir mertebedir.
Geleneksel finans entegrasyonu: XRP Defteri, bankalar, piyasa yapıcılar ve bazı hükümetler tarafından sınır ötesi ödemeler, CBDC yönetimi ve diğer amaçlar için kullanılır. Ağ bazında gelişmiş bir uluslararası finansal altyapı oluşturulmuştur.
Herhangi bir varlıktan bağımsızlık: XRP belirteci, XRP Defterinde başlatılır, ancak Bitcoin için BTC kadar kritik değildir. Mevcut tüm XRP'ler yok edilse bile, XRP Ledger doğrulayıcıları çalışmaya devam edebilecek ve diğer varlıkları kullanan işlemlerin kayıtlarını tutabilecektir.
Dezavantajları
Merkezileştirme: XRP Ledger, 100'den fazla doğrulayıcı düğüme sahiptir ve bunlardan UNL listesinden yalnızca 35 düğüm işlem işlemeye dahil olur. Buna genel olarak nispeten az sayıda düğüm ve merkezi olmayan bir yönetim mekanizmasının olmamasını ekleyebiliriz.
Ripple ve kurucularına bağımlılık: Az sayıda düğüm dışında, Ripple ve ilgili kuruluşların doğrulayıcıları etkileyebileceği dikkate alınmalıdır. Bu, 2015 yılında Ripple'ın talebi üzerine olası bir satışı önlemek için Jed McCaleb'in hesabındaki 96 milyon XRP'yi donduran Bitstamp düğümü örneğiyle gösterildi.
Kripto pazarıyla düşük düzeyde entegrasyon: XRP Ledger, benzersiz bir dağıtılmış defter teknolojisi kullanır. Bu, blok zincirleri ve diğer varlıklarla etkileşimi zorlaştırır, zincirler arası tek çözüm EVM uyumlu bir yan zincirdir.
XRP Nedir?
Pek çok kriptocu, XRP'yi XRP Defterinin yerel para birimi olarak görüyor, tıpkı BTC'nin Bitcoin veya ETH'nin Ethereum için olduğu gibi. Ancak Ripple, XRP ve XRP Ledger arasındaki ilişki daha karmaşık:
Ripple, XRP defterini bağımsız bir ağ olarak konumlandırır ve kayıt defterinin çalışması, Ripple'ın kendisine veya XRP'ye bağlı değildir. En azından teoride.
XRP Ledger ağının kendisi XRP'ye özgüdür. Aynı şekilde işlemlerin ve varlıkların kayıtlarını tutar, ANCAK XRP, XRP Ledger mimarisinde yerleşik değildir. Aşağıda bununla ilgili daha fazla bilgi vereceğiz.
XRP, aynı ODL veya Likidite Merkezi gibi bazı Ripple ürünlerinde kullanılır.
Uygulamada durum çelişkili: Ripple bir yandan kendisini XRP Ledger ve XRP'nin yaratıcısı olarak konumlandırırken, diğer yandan bu ürünlerin otonom çalıştığını ve şirkete bağlı olmadığını iddia ediyor. Aynı zamanda, Ripple'ın hala toplam xrpcoin arzının %6'sını kontrol ettiğini ve bir emanet hesabına erişimi olduğunu biliyoruz. Ek olarak, UNL XRP Defteri aslında Ripple veya ilgili kuruluşların sansürü dikkate alınarak oluşturulmuştur ve UNL'den doğrulayıcıların bir kısmını şirketin kendisi yönetmektedir.
XRP kullanım durumları şu şekilde özetlenebilir:
Likidite sağlama: XRP, sınır ötesi ödemeleri ve farklı fiat para birimlerinin istikrarlı bir şekilde dönüştürülmesini sağlamak için bir bağlantı görevi görür. Dünyanın dört bir yanındaki Ripple likidite sağlayıcıları, XRP'yi ortak bir borsa varlığı olarak kullanıyor.
İşlemler: XRP, dijital ortamda değer aktarımı için bir araç görevi görebilir. Yani ağın merkezileşmesini ve teknolojinin özelliklerini göz ardı edersek o zaman XRP kripto para birimlerinden biri olarak algılanabilir.
Komisyon ödemesi: XRP Ledger ağındaki tüm işlemler (başka bir para biriminde yapılsa bile) XRP ile ödenir. Ancak aynı zamanda, ağ doğrulayıcıları XRP şeklinde bir ödül almazlar - alınan komisyon basitçe yakılır. Bu nedenle Ripple, XRP Defterinin çalışması için XRP'nin gerekli olmadığını iddia ediyor - aslında, doğrulayıcılar bu varlığa hiç bağlı değil.
XRP Ledger’de ki XRP'nin rolü, Ethereum için ERC-20 tokenlerinin rolüne daha çok benzer, ETH rolüne değil.
Ayrıca SEC, Ripple aleyhindeki iddianamesinde, XRP'nin piyasaya sürülmesindeki asıl amacın şirket ve kurucuları için para kazanmak olduğunu savundu. Ripple'a çalışma ve geliştirme için gereken kaynakları (veya kaynakların bir kısmını) sağlayan şey, elindeki XRP'nin hararetli bir piyasada satışından elde edilen gelirdi.
Ripple Madenciliği
XRP, klasik bir blok zinciri üzerine inşa edilmemiştir ve PoW algoritmasını kullanmaz, bu nedenle bu madeni paranın madenciliği teknik olarak imkansızdır. 100 milyar tokenın tamamı ön madencilik yoluyla çıkarıldı ve Ripple emanet hesabında kısmen bloke edildi.
XRP tokenleri yalnızca bir kripto para birimi borsasında veya benzer bir platformda satın alarak alabilirsiniz. Ayrıca Ripple'ın yerel bir cüzdanı olmadığını da göz önünde bulundurmalısınız, bu nedenle XRP'yi depolamak için bir takas hesabına veya Trust Wallet gibi çok para birimli bir cüzdana ihtiyacınız olacaktır.
Ripple'ı Satın Almalı Mıyım?
Diğer kripto para birimleri gibi, XRP de fiyatı birçok faktöre bağlı olan değişken ve spekülatif bir varlıktır. Artık xrpusd fiyatı birçok faktörden etkilebilir. Karar verirken dikkate alınması gereken ana noktalar şunlardır:
Düzenleyicilerin konumu: özellikle, SEC ve Ripple davasındaki nihai karar ve diğer ülkelerdeki genel kabul. Bankalar ve hükümetler altyapıyı ödemeler veya CBDC için kullanmaya hazır olsalar bile, bu XRP'yi yasallaştırmaya hazır oldukları anlamına gelmez.
En çok sahipleri kurucuları: Ripple'ın kendisi ve kurucuları, XRP'nin en büyük sahipleri olmaya devam ediyor. Emanet hesabı ve kurucu satış sözleşmeleri dump riskini azaltmak için tasarlanmıştır ancak Ripple ve ilgili kuruluşların/kişilerin XRP fiyatı üzerindeki etkisi hala yüksektir.
Ripple Geliştirme: XRP Defterini kullanan herhangi bir işlem, XRP ile ödenir. Ancak işlemlerin çoğu, Ripple ürünlerini kullanan kuruluşlar tarafından gerçekleştiriliyor. Bu nedenle, XRP'ye olan talebi ve buna bağlı olarak fiyatını büyük ölçüde belirleyen şirkettir.
Ayrıca, XRP'yi yalnızca bir yatırım olarak değil, aynı zamanda bir ödeme veya değer depolama aracı olarak düşünüyorsanız, o zaman oldukça merkezileştirilmiş ağı unutmayın. Jed McCaleb'in fonları dondurma örneği, düzenleyiciler veya Ripple'ın kendisi tarafından istenmesi halinde herhangi bir XRP sahibini neler bekleyebileceğini gösteriyor. Bundan dolayı sık sık xrp yorum yazılarına göz atınız.
Sonuç
XRP, piyasadaki en iyi kripto para birimlerinden biri olarak konumlandırılmıştır, ancak aynı zamanda diğer birçok kripto paradan önemli ölçüde farklıdır. Bu varlığın temel özellikleri:
Tam ön madencilik ve doğrulayıcılar için teşvik yok.
Düzenleyiciler tarafından karışık algıya sahip.
Blockchain olmayan ve merkezi olmayan XRP Ledger ağı üzerinde çalışır.
Ripple'dan resmi bağımsızlık, ancak pratikte Ripple ekosistemi ve ürünlerine derin entegrasyonla mümkün.
Yatırımcılar genellikle XRP'yi altcoinlerden biri olarak algılar, $LTC veya ETH'ye benzer, ancak tutma ve değiştirme, diğer çoğu kripto para birimi için tipik olmayan riskler ve fırsatlarla ilişkilidir.
XRP'ye yatırım yaparken, bu varlığın Ripple ile bağlantısını ve düzenleyicilerin şirketin kendisine ve XRP'ye karşı tutumunu dikkatlice incelemelisiniz.