Việc dự đoán đúng hay sai vốn dĩ là 1 phần của đầu tư tài chính, tồn tại với thị trường ra sao lại nằm ở nghệ thuật quản lý vốn.
Quản lý vốn không chỉ là những con số cứng nhắc như quản trị rủi ro 1%, 2% hay 10% cho mỗi giao dịch/ mỗi phi vụ đầu tư , mà sâu xa hơn là biết lựa chọn một quy mô vị thế phù hợp với khả năng chịu đựng của tâm lý và hoàn cảnh tài chính của chính mình và gia đình.
Khối lượng giao dịch sẽ ảnh hưởng tới trạng thái tâm lý của người tham gia thị trường.
Khi vị thế quá lớn, từng biến động nhỏ của giá cũng đủ khiến lòng tham, nỗi sợ hãi bùng lên khi thua lỗ và khi có lợi nhuận, và sự hy vọng mù quáng níu kéo những quyết định sai lầm.
Ngược lại, khi giao dịch với một số vốn mà bản thân có thể bình thản chấp nhận dù kết quả là được hay mất, tâm trí sẽ không còn bị bản ngã thao túng.
Lúc ấy, quyết định giao dịch trở nên sáng suốt hơn vì không còn bị cảm xúc chi phối. Có thể hình dung điều này qua một ví dụ đơn giản: khi chúng mất vài nghìn VNĐ thường chỉ khiến ta mỉm cười cho qua, nhưng mất một khoản tiền quá lớn lại dễ đánh thức sự tức giận, oán trách, tiếc nuối và các phản ứng tiêu cực diễn ra trong tâm trí.
Trong đầu tư cũng vậy, nếu một khoản lỗ khiến cuộc sống bị đảo lộn hoặc khiến tâm trí luôn bất an, thì rõ ràng đó chưa phải là cách quản lý vốn phù hợp.
Mục tiêu cuối cùng của quản lý vốn không phải chỉ để bảo vệ tài khoản, mà còn để bảo vệ sự bình an trong tâm thức.
Khi không còn quá bận tâm đến việc đúng hay sai, thắng hay thua, nhà giao dịch sẽ đứng ngoài cảm xúc, không bị cảm xúc đồng hoá và dẫn dắt và chỉ tập trung vào việc thực hiện đúng kế hoạch của mình.
Đó cũng là trạng thái “giao dịch nhưng tâm không giao dịch”, giống như đứng bên bờ sông nhìn dòng nước chảy mà không bị cuốn theo dòng chảy ấy.
Tinh thần ấy gọi là vô vi trong đầu tư, nhà đầu tư vẫn hành động nhưng không bị hành động điều khiển, vẫn chấp nhận lợi nhuận và thua lỗ như một phần tất yếu của cuộc chơi mà không để chúng quyết định cả một cuộc chơi.
Khi đó, việc nắm giữ một xu hướng lớn hay kiên nhẫn với một kế hoạch đầu tư dài hạn sẽ trở nên nhẹ nhàng hơn, bởi lợi nhuận không còn là nguồn nuôi dưỡng bản ngã, còn thua lỗ cũng không còn là nguyên nhân tạo ra khổ đau.
Thị trường chỉ phản ánh sự vận động của giá, còn đau khổ hay hạnh phúc lại được tạo nên từ chính phản ứng của tâm.
Vì thế, quản lý vốn không chỉ là kỹ năng tài chính, mà còn là con đường rèn luyện nội tâm, giúp nhà đầu tư kết liễu lòng tham, vượt qua nỗi sợ hãi và tìm thấy sự tự do ngay giữa những biến động không ngừng của thị trường.
