Có một điều tôi nhận ra khá muộn khi nhìn vào cách các blockchain phát triển: vấn đề không hẳn nằm ở việc một hệ thống có đủ mạnh hay không mà ở việc con người có sẵn sàng thay đổi cách họ xây dựng trên đó hay không.

Nếu nhìn kỹ thì DuskVM có thể tối ưu cho logic và mô hình riêng của Dusk nhưng chính sự tối ưu đó cũng tạo ra một dạng cognitive friction: nhà phát triển phải học lại cách tư duy, công cụ và quy trình quen thuộc.

Phần thú vị nằm ở chỗ DuskEVM dường như không chỉ là một lớp mở rộng kỹ thuật. Nó giống một quyết định về hành vi. Thay vì yêu cầu con người bước hoàn toàn sang một hệ sinh thái mới thì Dusk đưa môi trường quen thuộc của Ethereum vào một blockchain được thiết kế quanh privacy.

Vấn đề không nằm ở việc EVM tốt hơn DuskVM. Hai thứ đang tối ưu cho những nhu cầu khác nhau. DuskVM có thể tối ưu cho kiến trúc nội tại của Dusk còn DuskEVM dường như tối ưu cho khả năng tiếp cận và mở rộng hệ sinh thái.

Ít nhất từ cách tôi quan sát thì đây là một trade-off đáng chú ý: giữ nguyên bản sắc kỹ thuật nhưng giảm chi phí nhận thức cho người dùng và có lẽ đó mới là phần quan trọng. Công nghệ thường không thắng chỉ vì nó tốt hơn mà nó thắng khi con người không cảm thấy mình phải học lại mọi thứ để bước vào.
#dusk $DUSK @Dusk