Thị trường tài chính luôn vận động theo hai chiều tăng và giảm. Nếu xu hướng tăng tạo ra cơ hội cho lệnh Long, thì những giai đoạn khủng hoảng lại mở ra tiềm năng lợi nhuận rất lớn cho lệnh Short trong futures.
Cú sập của hệ sinh thái Terra vào tháng 5/2022 là một ví dụ điển hình. Sự kiện này không chỉ xóa sổ hàng chục tỷ đô la vốn hóa thị trường mà còn cho thấy cách một vị thế Short được đặt đúng thời điểm có thể tạo ra mức ROI vượt trội chỉ trong vài ngày.
1. Bối cảnh sụp đổ và cơ chế death spiral:
Hệ sinh thái Terra do Terraform Labs phát triển, vận hành dựa trên mối quan hệ giữa token LUNA và stablecoin thuật toán TerraUSD (UST).

UST được thiết kế để duy trì mức 1$ thông qua cơ chế hoán đổi với LUNA. Khi UST mất peg, hệ thống buộc phải phát hành thêm LUNA để hấp thụ áp lực bán.
Quá trình này tạo thành một vòng xoáy suy giảm:
UST bị bán tháo và mất peg.
LUNA được mint thêm để hỗ trợ cân bằng hệ thống.
Nguồn cung LUNA tăng mạnh.
Giá LUNA giảm sâu do pha loãng.
Niềm tin thị trường sụp đổ.
Từ vùng giá trên 80$, LUNA rơi về gần 0$ trong thời gian rất ngắn. Đây không còn là biến động thông thường mà là sự phá vỡ cấu trúc toàn diện.
2. Cơ chế lợi nhuận của lệnh Short trong futures:
Lệnh Short trong futures cho phép nhà giao dịch bán tài sản ở mức giá hiện tại và mua lại ở mức giá thấp hơn để hưởng chênh lệch.
Về nguyên tắc cơ bản:
Giá tài sản có thể tăng không giới hạn.
Giá tài sản chỉ có thể giảm tối đa về 0$.
Lợi nhuận tuyệt đối của Short bị giới hạn bởi mức giảm về 0$.
Tuy nhiên, futures cho phép sử dụng đòn bẩy, khiến ROI trên vốn có thể tăng mạnh khi tài sản giảm sâu.

Ví dụ 1 – Short khi cấu trúc bắt đầu rạn nứt:
Giá vào lệnh: 70$.
Quy mô vị thế: 100.000$.
Đòn bẩy: 5x.
Vốn ký quỹ: 20.000$.
Khi giá giảm xuống 7$ (giảm 90%):
Lợi nhuận đạt 90.000$.
ROI trên vốn đạt 450%.
Ví dụ 2 – Short trong giai đoạn hoảng loạn:
Giá vào lệnh: 40$.
Quy mô vị thế: 200.000$.
Đòn bẩy: 10x.
Vốn ký quỹ: 20.000$.
Khi giá giảm xuống 1$ (giảm khoảng 97,5%):
Lợi nhuận gần 195.000$.
ROI xấp xỉ 975%.
Những con số này cho thấy khi một tài sản sụp đổ mang tính hệ thống, lệnh Short futures có thể tạo ra mức sinh lời vượt xa mức biến động thực tế nhờ hiệu ứng khuếch đại của đòn bẩy.
3. Thanh khoản, biến động và rủi ro thanh lý:
Trong giai đoạn cao điểm của cú sập, khối lượng giao dịch futures của LUNA tăng đột biến. Thanh khoản lớn cho phép các vị thế Short quy mô cao được mở và đóng nhanh chóng.
Tuy nhiên, lợi nhuận cao luôn đi kèm rủi ro cao. Trong quá trình giảm mạnh, LUNA xuất hiện nhiều nhịp hồi kỹ thuật 20–40% chỉ trong vài giờ. Với đòn bẩy lớn, một cú hồi ngắn hạn cũng có thể khiến vị thế bị thanh lý trước khi xu hướng giảm hoàn tất.
Do đó, lợi nhuận từ Short phụ thuộc vào:
Khả năng phân tích cấu trúc hệ thống.
Lựa chọn mức đòn bẩy phù hợp.
Quản trị vốn chặt chẽ.
Kiểm soát tâm lý trong môi trường biến động cực đoan.
4. Giới hạn lợi nhuận và ý nghĩa thị trường:
Khác với lệnh Long có tiềm năng tăng không giới hạn, lệnh Short có mức lợi nhuận tối đa khi giá tài sản giảm về 0$. Trong trường hợp của Terra (LUNA), mức giảm thực tế vượt quá 99,9%.

Về mặt toán học, nếu Short gần vùng đỉnh và giữ được vị thế đến gần mức 0$, ROI có thể đạt hàng nghìn phần trăm khi sử dụng đòn bẩy cao. Tuy nhiên, thực tế thị trường với biến động mạnh và áp lực tâm lý khiến rất ít trader có thể nắm giữ vị thế xuyên suốt toàn bộ quá trình sụp đổ.
5. Kết luận:
Cú sập của Terra là minh chứng rõ ràng cho tiềm năng lợi nhuận của lệnh Short trong futures khi một mô hình tài chính mất tính bền vững.
Lợi nhuận lớn không xuất phát từ cảm xúc mà từ khả năng nhận diện rủi ro cấu trúc và quản trị đòn bẩy hiệu quả. Trong những thời điểm thị trường sụp đổ, chính chiều giảm mới là nơi tạo ra những mức ROI ấn tượng nhất.
