Chỉ trong chưa đầy 36 giờ, thị trường kim loại quý toàn cầu đã trải qua một trong những cú điều chỉnh dữ dội nhất nhiều năm trở lại đây. Giá vàng lao dốc từ vùng 5.600 USD xuống quanh 4.700 USD. Bạc rơi tự do từ 121 USD về sát 77 USD. Platinum và palladium cũng không tránh khỏi số phận tương tự.

Chất xúc tác: Thông báo nhân sự từ Nhà Trắng

Nguyên nhân trực tiếp của cú sập này không đến từ dữ liệu kinh tế hay khủng hoảng địa chính trị, mà xuất phát từ một thông báo chính trị mang tính bước ngoặt. Sáng nay, Tổng thống Donald Trump chính thức công bố Kevin Warsh là ứng viên được lựa chọn cho vị trí Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), thay thế Jerome Powell khi nhiệm kỳ hiện tại kết thúc vào tháng 5 tới.

Kevin Warsh không phải cái tên xa lạ với giới tài chính. Ông nổi tiếng là một “inflation hawk” - người theo trường phái cứng rắn trong việc kiểm soát lạm phát, ưu tiên duy trì sức mạnh của đồng USD và thận trọng với việc cắt giảm lãi suất.

=> điều này hoàn toàn đi ngược lại với kỳ vọng mà thị trường đã đặt cược suốt nhiều tháng qua.

Câu chuyện lớn đã nuôi dưỡng cơn sóng kim loại quý

Trước thời điểm thông báo, phần lớn nhà giao dịch tin rằng ông Trump sẽ lựa chọn một Chủ tịch Fed theo hướng nới lỏng mạnh tay, sẵn sàng cắt giảm lãi suất quyết liệt và chấp nhận làm suy yếu đồng USD để kích thích tăng trưởng.

Trong bối cảnh đó, kim loại quý trở thành điểm đến lý tưởng. Khi niềm tin vào tiền pháp định suy yếu, vàng, bạc và các kim loại công nghiệp quý hiếm thường được xem là hàng rào phòng thủ giá trị.

Hệ quả là dòng tiền đầu cơ đổ vào thị trường kim loại quý với quy mô lớn, phần lớn trong số đó sử dụng đòn bẩy cao thông qua hợp đồng tương lai. Nhiều vị thế được xây dựng dựa hoàn toàn trên giả định rằng lãi suất sẽ giảm và USD sẽ tiếp tục suy yếu.

Khi luận điểm đảo chiều, đòn bẩy trở thành con dao hai lưỡi

Việc Kevin Warsh được đề cử đã khiến toàn bộ luận điểm đầu tư này sụp đổ chỉ trong một khoảnh khắc. Một Fed mang tư duy chống lạm phát đồng nghĩa với khả năng duy trì lãi suất cao lâu hơn và bảo vệ sức mạnh đồng USD.

Ngay lập tức, những nhà giao dịch đặt cược vào kịch bản ngược lại buộc phải thoát vị thế để hạn chế thua lỗ. Quá trình bán tháo diễn ra với tốc độ cực nhanh bởi thị trường đang bị “chất đầy” đòn bẩy.

Khi giá bắt đầu giảm mạnh, các ngân hàng và nhà tạo lập thị trường đồng loạt nâng yêu cầu ký quỹ đối với hợp đồng tương lai kim loại quý. Điều này buộc nhiều nhà đầu tư nhỏ lẻ phải bán ra một cách cưỡng bức, bất kể họ có muốn hay không.

Cứ mỗi nhịp giá giảm sâu hơn, làn sóng thanh lý lại lan rộng hơn, tạo ra một vòng xoáy bán tháo mang tính dây chuyền.

Đồng USD mạnh lên, áp lực càng gia tăng

Song song với đó, đồng USD tăng giá khi thị trường điều chỉnh lại kỳ vọng về chính sách tiền tệ. Một đồng USD mạnh khiến kim loại quý trở nên đắt đỏ hơn đối với người mua quốc tế, từ đó làm suy giảm nhu cầu.

Sự kết hợp giữa USD tăng, đòn bẩy bị xả và tâm lý hoảng loạn đã đẩy giá kim loại quý rơi nhanh hơn, mạnh hơn so với bất kỳ dự báo nào trước đó.

Không phải khủng hoảng cung - cầu

Điểm quan trọng cần nhấn mạnh là: cú sập lần này không xuất phát từ sự thay đổi trong các yếu tố nền tảng.

Trung Quốc vẫn đang duy trì các biện pháp kiểm soát xuất khẩu bạc. Nguồn cung vật chất trên thị trường vẫn ở trạng thái thắt chặt. Nhu cầu công nghiệp, đặc biệt từ lĩnh vực năng lượng và sản xuất công nghệ cao, vẫn hiện hữu.

Kim loại quý không sụp đổ vì mất giá trị nội tại, mà vì một giao dịch đầu cơ đông đúc đã bị xóa sổ khi câu chuyện chính sách tiền tệ đảo chiều quá nhanh.