CÁCH ĐỂ TRÁNH BỊ LỪA ĐẢO TRÊN CYPTO

Nếu đang đọc bài viết này, bạn chắc đang quan tâm đến hoặc ít nhất là đã nghe nói về tiền điện tử. Bạn sẽ quyết định tham gia tiền điện tử dựa trên lợi nhuận tiềm năng cũng như các ứng dụng cuộc sống hàng ngày của chúng. Nhưng bạn cần phải đề phòng khả năng bị lừa đảo khi cố gắng đầu tư vào tiền điện tử. Những trò lừa đảo này có thể dẫn đến mất tiền hoặc bị trộm danh tính.

Có rất nhiều trò lừa đảo tiền điện tử khác nhau có thể khiến mọi người trở thành nạn nhân mỗi ngày. Tuy nhiên, tin tốt là nếu bạn thực hiện các biện pháp phòng ngừa cần thiết, không có lý do gì để bạn trở thành con mồi cho những kẻ lừa đảo. Trong bài viết này, chúng ta sẽ xem xét những nhược điểm của crypto và khám phá một số cách tốt nhất để dễ dàng phát hiện - và tránh những trò lừa đảo. 

Các Trò Lừa Đảo Crypto Phổ Biến Nhất

Hãy cùng bắt đầu bằng cách xác định những trò lừa đảo chính.

Tiền Điện Tử Giả

Một trò lừa đảo dễ nhận biết là tiền điện tử giả. Các loại tiền điện tử này thường tự nhận mình là các tùy chọn thay thế cho các loại tiền điện tử lớn hơn. Ví dụ: một loại tiền điện tử có thể tuyên bố là một fork sắp tới của một loại tiền điện tử đã được thành lập, chẳng hạn như Ethereum (ETH) hoặc đơn giản là một loại tiền điện tử mới từ công ty mẹ của Ethereum. Họ thu hút bạn quan tâm đến nó vì một loại crypto như Ethereum đang thành công, nhưng đồng thời có thể hơi muộn để đầu tư vào ETH để thu được lợi nhuận lớn.

Nhiều người không thực sự biết về cách thức hoạt động của tiền điện tử, nhưng họ sẵn sàng đầu tư do “sợ bị bỏ lỡ” (FOMO). Một khi những người đứng sau loại tiền điện tử giả mạo này cảm thấy họ đã lấy đủ tiền, họ có thể chuyển tất cả các khoản đầu tư vào tài khoản ngân hàng và nhanh chóng đóng cửa dự án lừa đảo, để lại các “nhà đầu tư” với cái ví rỗng. Một ví dụ có liên quan là My Big Coin, một loại tiền điện tử giả đã đánh cắp 6 triệu USD từ các nhà đầu tư tin rằng đó là tiền điện tử thực.

Trao Đổi Giả Mạo

Một trò lừa đảo crypto phổ biến khác là các sàn giao dịch giả mạo. Tương tự như tiền điện tử giả, các sàn giao dịch giả tạo danh tiếng giữa các cộng đồng tiền điện tử bằng cách tuyên bố rằng các sàn này hợp pháp cũng như cung cấp các tùy chọn có vẻ tốt hơn so với các sàn giao dịch hợp pháp. Mọi người cố gắng mua tiền điện tử thông qua các sàn giao dịch này, nhưng không bao giờ thực sự nắm giữ được những đồng tiền không tồn tại. Và sàn giao dịch giả đánh cắp tiền của họ.

Vì các giao dịch tiền điện tử không thể hoàn lại nên các nhà đầu tư không thể lấy lại tiền của họ. Một ví dụ minh họa về sàn giao dịch giả mạo tên là BitKRX đã thuyết phục nhiều người rằng họ là một trong những sàn giao dịch tiền điện tử lớn nhất trong thập kỷ, họ đã đánh cắp tiền của mọi người trên quy mô lớn. Việc giao dịch này đã bị chính phủ Hàn Quốc đình chỉ vào năm 2017.

Pump-and-Dump

Các mô hình Pump-and-Dump bắt nguồn từ thị trường chứng khoán. Ý tưởng chính đằng sau việc pump-and-dump là thổi phồng một tài sản sẽ tăng giá trong tương lai để mọi người tham gia đầu tư ở mức giá thấp. Điều này sẽ tự động đẩy giá sản phẩm tăng lên khi cầu bắt đầu vượt quá cung. Một khi cá nhân/nhóm đứng sau kế hoạch pump-and-dump kiếm đủ tiền, họ sẽ “pump” dự án.

Vậy điều này liên quan như thế nào đến tiền điện tử? Lấy cảm hứng từ các loại tiền điện tử lớn như Bitcoin(BTC), mọi người thổi phồng và quảng bá các kế hoạch giả mạo về tiền điện tử để thu hút các nhà đầu tư. Kết quả là mọi người bắt đầu đầu tư vào tiền điện tử đó với niềm tin rằng giá của nó sẽ tăng, dựa trên các nguyên tắc cơ bản có vẻ mạnh mẽ. Tuy nhiên, một khi họ nhận ra rằng các kế hoạch “đổi mới” là một trò lừa bịp, tiền điện tử sẽ bị bán tháo, dẫn đến thiệt hại tài chính lớn cho tất cả những người có liên quan - ngoại trừ kẻ lừa đảo đằng sau kế hoạch.

Biểu diễn trực quan của pump-and-dump. Nguồn:The Wall Street Journal

Phần Mềm Độc Hại

Phần mềm độc hại là một trong những lỗ hổng lớn nhất trên thế giới internet. Nếu một thiết bị thông minh truy cập internet bị nhiễm phần mềm độc hại thì dữ liệu trong thiết bị thông minh đó có thể bị thao túng hoặc bị đánh cắp bởi những tin tặc. Điều tương tự cũng có thể xảy ra với tài sản tiền điện tử của bạn, đặc biệt nếu bạn đang sử dụng ví trực tuyến. Ví “nóng” hoặc ví trực tuyếnlà phương tiện được sử dụng để lưu trữ tiền điện tử.

Tuy nhiên, nếu thiết bị của bạn bị tác động bởi phần mềm độc hại và bạn sử dụng thiết bị đó để truy cập ví của mình, thì tin tặc có thể đánh cắp mã khóa riêng tư và chuyển tài sản của bạn đến địa chỉ của chúng. Ngay cả hành động đơn giản là gõ cụm từ khóa của ví vào thiết bị cũng được coi là nguy hiểm. Phần mềm độc hại có thể được tải xuống không chủ ý bằng cách nhấp vào các quảng cáo hoặc liên kết không an toàn trên internet. Và vì bạn không thể biết quảng cáo hoặc liên kết nào không an toàn, bạn nên có thói quen bỏ qua và xóa chúng.

Ứng Dụng Giả Mạo

Dù bạn đang làm việc với ứng dụng trên máy tính hay thiết bị di động, vẫn tồn tại các ứng dụng giả mạo liên quan đến tiền điện tử. Cũng giống như các sàn giao dịch giả mạo, các ứng dụng crypto giả mạo trông có vẻ hợp pháp để thuyết phục mọi người tải xuống. Các ứng dụng này thường dựa trên các ứng dụng thực tế và có thể chỉ một chữ cái khác nhau trong tên khiến mọi người bị lừa và nghĩ rằng chúng là ứng dụng chính hãng. Sau khi các ứng dụng này được tải xuống, chúng có thể đưa phần mềm độc hại vào thiết bị hoặc chỉ đơn giản là lấy cắp dữ liệu của bạn sau khi bạn nhập thông tin cá nhân của mình.

Mô Hình Ponzi

Các mô hình Ponzi là một trong những tiêu cực lâu đời nhất trên thế giới. Ý tưởng đằng sau mô hình Ponzi về cơ bản là một người gây quỹ tìm thấy hai nhà đầu tư và thu hút họ đưa tiền cho anh ta để họ có thể “nhân đôi” khoản đầu tư của mình. Để làm như vậy, kẻ lừa đảo tìm bốn nhà đầu tư khác lần lượt đưa số tiền tương tự, cho phép kẻ lừa đảo “thực hiện tốt” lời hứa của mình với hai nhà đầu tư đầu tiên. Và để trả lại tiền cho cả bốn nhà đầu tư, kẻ lừa đảo đã lừa tám người khác, rồi mười sáu người khác,...

Kẻ đứng sau mô hình Ponzi không thực sự đầu tư số tiền mà hắn ta lấy từ các nhà đầu tư, mà là đánh cắp nó bằng cách sử dụng tiền của các nhà đầu tư tiếp theo để trả lại cho các nhà đầu tư trước, đi trước các ánh mắt dò xét một bước. Có lẽ ví dụ nổi tiếng nhất gần đây về mô hình này là của nhà tài chính người Mỹ vừa qua đời, Bernie Madoff. Theo cách tương tự, mọi người có thể bị lừa trong tiền điện tử. Ví dụ: Mạng BitClub là một trong những mô hình Ponzi lớn nhất trong thế giới crypto, trong đó ba người đã quản lý để điều hành một mô hình trị giá hơn 700 triệu USD. Rất may, những người liên quan đã bị các Nhà Chức Trách phát hiện và bắt giữ. Tuy nhiên, các nhà đầu tư tham gia đã không bao giờ nhận được lợi tức đầu tư (ROI)

Biểu diễn trực quan của Mô Hình Ponzi. Nguồn: Bí quyết kinh doanh

Lừa Đảo Thoát Lệnh

Hầu hết các loại tiền điện tử đều huy động vốn để phát triển các dự án của họ thông qua đợt phát hành coin đầu (ICO). ICO có thể là riêng tư hoặc công khai, tùy thuộc vào đội ngũ đứng sau dự án. Với ICO, giá của token hoặc coin thấp hơn giá dự đoán của nó khi nó được phát hành chính thức vào thị trường crypto. Do đó, các nhà đầu tư sử dụng cơ hội này để mua rất nhiều coin thông qua ICO, đồng thời huy động vốn cho dự án.

Tuy nhiên, có trường hợp sau khi các ICO này được tổ chức, những người đứng sau dự án có thể đóng cửa dự án và giữ tiền cho riêng mình. Đây được gọi là một trò lừa đảo thoát lệnh. Vì tính chất của tiền điện tử là ẩn danh, nên khó có thể lần ra những kẻ lừa đảo đằng sau ICO. Điều này làm cho các trò lừa đảo thoát lệnh trở thành một trong những trò lừa đảo trực tuyến nguy hiểm nhất.

Lừa Đảo DeFi

Tài Chính Phi Tập Trung (DeFi) là một trong những dịch vụ lớn nhất được cung cấp bởi tiền điện tử như Ethereum, sử dụng smart contractsđể làm cho các dịch vụ này trở nên khả thi. Một cách sử dụng phổ biến của DeFi là farm lợi suất. Tương tự như đặt cược, farm lợi suất cho phép bạn cho vay một số coin mà bạn sở hữu để kiếm được nhiều coin hơn thông qua lãi suất.

Tuy nhiên, vì bất kỳ ai cũng có thể khởi chạy dự án DeFi của riêng mình, nên các trò lừa đảo DeFi cũng có thể được tạo ra. Những tiện ích này dường như cung cấp cho bạn lãi suất cao hơn nếu bạn cho vay một số tiền - nhưng thực tế, người đứng sau dự án không bao giờ trả lại tiền cho bạn. Điều này có thể thực hiện được dựa trên cách hình thành các smart contract cho dự án. Hãy nhớ rằng điều này cũng có thể xảy ra ngoài ý muốn nếu có sai sót trong smart contract.

Tấn Công Giả Mạo

Chắc chắn một trong những trò lừa đảo trên internet phổ biến nhất là tấn công giả mạo. Tấn công giả mạo có nghĩa là gửi email lừa đảo đến mọi người với mục đích khiến họ cung cấp thông tin cá nhân như số điện thoại, Số An Sinh Xã Hội và số tài khoản ngân hàng. Thật không may, tấn công giả mạo cũng xảy ra trong thế giới tiền điện tử. Ví dụ: những người tự xưng là từ công ty sản xuất ví Ledger gửi cho bạn một email khẳng định rằng có một số vấn đề với tài sản của bạn và cách duy nhất để giải quyết những vấn đề là cho những người này biết cụm từ khóa và mật khẩu của bạn. Mặc dù phần lớn mọi người có thể không rơi vào những trò lừa đảo này, nhưng một số người khác vẫn bị lừa dẫn đến thiệt hại tài chính đáng kể cho họ.

Cách Phát Hiện Lừa Đảo Crypto

Cùng xem xét một số dấu hiệu đỏ đáng ngờ cho thấy một vụ lừa đảo crypto đang diễn ra.

Quá Tốt Để Trở Thành Sự Thật?

Nếu điều gì đó nghe có vẻ quá tốt để trở thành sự thật, thì có lẽ nó là lừa đảo. Điều này thường xảy ra với các trò lừa pump-and-dump, nhưng nó không giới hạn ở trong những trường hợp này. Các dự án DeFi có thể cung cấp cho bạn tỷ lệ farm lợi suất cao hơn nhiều so với các dự án thông thường. Tỷ lệ cao thường là dấu hiệu đỏ - bởi vì dự án có thể là một trò lừa đảo và người đứng sau dự án chỉ đơn giản là tìm cách thuyết phục bạn đầu tư thêm tiền. Một dấu hiệu đỏ khác là các từ như "đảm bảo" vì không có gì được đảm bảo khi nói đến đầu tư đặc biệt là các khoản đầu tư dễ bay hơi như tiền điện tử.

Tính Hợp Pháp Của Dự Án

Có rất nhiều khía cạnh cho thấy tính hợp pháp của một dự án. Đầu tiên là những người sáng lập của nó. Nếu những người sáng lập được biết đến rõ ràng, ít có khả năng dự án là giả mạo. Tất nhiên, Satoshi Nakamotocủa Bitcoin là một ngoại lệ (chỉ trên danh nghĩa), nhưng phần lớn các loại tiền điện tử đều có người sáng lập hoặc công ty mẹ được biết đến rõ ràng.

Điều thứ hai cần ghi nhớ là liệu dự án có một trang web hợp pháp, bảo mật và nền tảng truyền thông xã hội hay không. Nếu câu trả lời là có, bạn nên kiểm tra xem họ tương tác với cộng đồng của mình như thế nào và tìm kiếm những phản hồi đáng ngờ, bất thường.

Cuối cùng, bạn nên tìm kiếm mục tiêu chính của dự án. Thông thường, các dự án mới dựa trên blockchain tìm cách thêm các dịch vụ mới hoặc tốt hơn cho mọi người. Nếu dự án có một mục tiêu đích thực, xác thực có thể đạt được (tức là không quá tốt để trở thành sự thật), thì ít có khả năng dự án là lừa đảo.

Whitepaper

Whitepaper là một trong những khía cạnh quan trọng nhất của tiền điện tử. Whitepaper không chỉ ngụ ý rằng dự án là hợp pháp, nó còn cho phép mọi người hiểu trực tiếp cách thức hoạt động của dự án. Khi kiểm tra tính hợp pháp của whitepaper, cũng hãy xem xét các tính năng chính của dự án - chẳng hạn như tổng nguồn cung ước tính, cơ chế đồng thuận, thuật toán hoặc các thành phần khác, để xem liệu dự án có thực sự hoạt động như đề xuất hay không.

Lưu ý rằng whitepaper không nhất thiết phải chứng minh rằng tiền điện tử là hợp pháp. Những kẻ lừa đảo có thể xây dựng một tờ whitepaper đơn giản, trông chuyên nghiệp và hoàn toàn không có thật để lấy tiền của bạn.

Họ Có Yêu Cầu Bạn Gửi Tiền Không?

Yêu cầu một người gửi tiền là một trong những dấu hiệu đỏ lớn nhất cho thấy một trò lừa đảo đang diễn ra. Các dự án dựa trên crypto hợp pháp không bao giờ yêu cầu bất kỳ ai cung cấp tiền trực tiếp. Mặt khác, những kẻ lừa đảo có kỹ năng tìm kiếm để trực tiếp đe dọa bạn gửi tiền hoặc quyền truy cập vào ví của bạn.

Tên Có Được Viết Chính Xác Không?

Khi nói đến các ứng dụng hoặc sàn giao dịch giả mạo là các ứng dụng khác lớn hơn, bạn nên luôn kiểm tra cách viết của trang web (URL). Ví dụ: Với nhiều người, “ledger.com” với chữ “L” viết thường có thể trông giống như “Iedger.com” với chữ hoa “i” hoặc chữ “O” có thể được gõ là “0”. Luôn kiểm tra cẩn thận xem ứng dụng hoặc trang web có được bảo mật hay không - URL sẽ bắt đầu bằng “https: //” - và tên của nó có giống với trang web gốc hay không để tránh trở thành nạn nhân của những trò lừa đảo. Hơn nữa, hãy kiểm tra các tài khoản mạng xã hội của họ. Nếu không có tài khoản hoặc chỉ có tài khoản mới tinh trên mạng xã hội, thì rất có thể dự án là một trò lừa đảo. Ngoài ra, dù bạn không bao giờ nhấp vào quảng cáo hoặc liên kết từ các nguồn không xác định hoặc tải xuống tệp đính kèm của chúng, nhưng chỉ cần nhấp vào "trả lời" cho một email trông đáng ngờ để xem địa chỉ email của họ, địa chỉ này thường dễ nhận ra là địa chỉ giả mạo. Hãy xóa email ngay lập tức.

Kết luận

Kết luận, có rất nhiều trò lừa đảo crypto trực tuyến. Chúng đang trở thành một vấn đề lớn hơn đối với các nhà đầu tư muốn đầu tư một cách an toàn vào tiền điện tử. Tuy nhiên, hầu hết những trò lừa đảo này có thể bị phát hiện nếu bạn đủ cẩn thận và học cách phát hiện ra những dấu hiệu đỏ. Do đó, hãy luôn nhớ rằng bạn có thể dễ bị lừa đảo crypto và cần thực hiện các biện pháp thích hợp được nêu trong bài viết này để tránh trở thành con mồi của những kẻ lừa đảo.