Zərərə uğramaq, hər bir investor üçün davamlıdır, lakin risk idarəçiliyi ilə bir investorun mənfəəti zərərlərini üstələyəcək. Kripto ticarətində investorlar üçün qızıl qayda, sərmayələrini hər hansı bir qiymətə qorumaqdır. Biz bir izahat verəcəyik, amma əvvəlcə hər şeyi parçalayaq.
Ticarət nədir??
Ticarət, sadəcə olaraq hər hansı bir malların alışı və ya satışı deməkdir və bu halda, biz kriptovalyutaları alırıq və satırıq (adətən mənfəət əldə etmək üçün). Hər bir əməliyyatda mütləq müəyyən bir risk mövcuddur, belə ki, tamamilə risksiz bir ticarət və ya əməliyyat yoxdur. Ancaq, məqbul bir insanın standartları daxilində, birisi şübhə etmədən razılaşacaq ki, müxtəlif risklərə müxtəlif dərəcə səviyyələri əlavə olunur. Onda milyon dollarlıq sual belədir: "birisi necə effektiv şəkildə risklərini idarə edə bilər?" İnvestorlar razılaşmalıdırlar ki, kripto bazarı onlara heç nə vəd etmir, buna görə də biz yaxşı, pis və çirkin olanı gözləməliyik.
Ticarət zamanı risklərin idarə edilməsi ilə bağlı bəzi məsləhətlər
İtirməyə imkanın olan qədər risk et: İnvestorlar ticarət üçün borc götürülmüş vəsaitdən istifadə etməməlidirlər, eyni zamanda gündəlik xərclərə ayrılmış pulu da ticarətə yönəltməməlidirlər. Həmçinin də ağlın başında olması üçün heç vaxt hər şeyini “hamısını” (all in) etmə səhvinə yol verməməlidirlər. Vəsaitlərimizi qorumaq üçün onları müxtəlif layihələrə bölərək portfeli diversifikasiya etməyi öyrənməliyik.
Emosiyalarını idarə et: Hər ticarətdən sonra investor bazarın “işini görməsinə” və planlaşdırıldığı kimi nəticələnməsinə imkan verəcək qədər intizamlı olmalıdır. Nə görürüksə, onu götürürük. Mənfəət səviyyələrinə çatanda investor qazancı qəbul etməyə hazır və qadir olmalıdır ki, onun tamahkarlığı onu fəlakətə aparmasın.
DYOR: Bütün investorlar portfellərini effektiv idarə etmək üçün öz araşdırmalarını etməlidirlər. DYOR-un vacibliyi barədə daha əvvəl məzmun hazırlamışdım. Hər hansı layihə barədə məlumatlı olan investor asanlıqla nə vaxt almaq və nə vaxt satmaq lazım olduğunu bilər.
Vaxtlama: Şübhəsiz ki, kripto bazarı erkən girən və bəzən uzun müddət qalan investorlara mükafat vermək üçün qurulub. Bu, yalnız investor araşdırmasını etmiş olduqdan sonra faydalı ola bilər.
Kapitalını hər şeydən üstün qoruyun: Yadda saxlayın ki, bu, ticarətlə bağlı bütün investorlar üçün qızıl qaydadır. Ticarət yalnız kapital olduqda mümkündür. Kapital daha çox və ya başqa bir sərvət yaratmaq üçün ayrılmış zənginlikdir. Bəs investor öz kapitalını itirsə, ticarəti necə həyata keçirəcək? Mən trader olduğum üçün bu məsləhətə xüsusi olaraq toxunmaq istəyirəm. Elə hallar olur ki, bəzi treydlərdə zərər var, amma çox emosional olduğuna görə treydi bağlamaq istəmirlər. 40% zərərlə treydi bağlamaq psixi güc tələb edir. Bu, mütləq şəkildə formalaşdırılmalıdır; çünki bunun əhəmiyyəti əvəzsizdir. Qalanı qoruyub zərəri götürsəniz, başqa fürsətlər olacaq. Hamınızı zirvədə görək.
Bazar qeyri-müəyyənliyi: Bütün kripto dünyası ehtimal miqyası üzərində qurulub, yəni yeganə həqiqət bazardakı qeyri-müəyyənlikdir. Bu biliklə investor qərarlarında həddən artıq əmin olmayacaq, çünki bazarda həmişə sürpriz elementi var.
Trendi izləyin: Hər maliyyə bazarında zamanlar və mövsümlər olur. Çoxları həyatını dəyişən böyük qazanc əldə edib, təəssüf ki, eyni şəkildə çox böyük zərərlər də olub. Həm öküz bazarı (bull market), həm də ayı bazarı (bear market) var.
Ayı bazarı = müəyyən zaman ərzində ümumilikdə yaşıl şamların sayından daha çox qırmızı şam olur.
Öküz bazarı = müəyyən zaman ərzində ümumilikdə qırmızı şamların sayından daha çox yaşıl şam olur.
Lazım olanda təhlükəsizliyə çəkilin və bacardığınız qədər maksimumundan yararlanın. Bazar hər zaman buradadır—vaxtınızı ayırın.
Trey planı və strategiya: İnvestorlar treyd planlarını qurmağa və ona uyğun şəkildə izləməyə kifayət qədər intizamlı olmalıdırlar. Hər treyd üçün giriş səviyyəsi, mənfəət götürmə səviyyəsi və çıxış (exit) səviyyəsi tələsmədən strategiya kimi əvvəlcədən planlanmalıdır.
Qeyd: Risklərin idarə edilməsi proseslərini kor-koranə, çox da sərt şəkildə izləməkdə həddən artıq sərt davranmamalıyıq, çünki ironik şəkildə bunun özünə də risk daxildir. Əgər investor treydlərini idarə etməkdə çox sərtdirsə, bu risk ondan ibarət olur ki, o yalnız az mənfəət gətirən treydləri götürəcək. Həmçinin elə bir şey də var: “degen-trading və ya degen-trader-lər” — onlar treydlərə əlavə “premium risklər” olduğunu qəbul edir, amma buna baxmayaraq, lazımi araşdırma və ehtiyat tədbirləri görmədən onları yenə də edirlər.