Əsas məqamlar
MACD (Hərəkətli Ortalamaların Yaxınlaşması/Uzaqlaşması) texniki analizdə trend istiqamətini, gücünü və potensial dönüş nöqtələrini müəyyən etmək üçün istifadə olunan impuls osillyatorudur.
O, üç komponentdən ibarətdir: MACD xətti (12 dövr EMA-sı çıxılsın 26 dövr EMA-sı), siqnal xətti (MACD xəttinin 9 dövr EMA-sı) və histoqram (iki xətt arasındakı fərq).
MACD xətti ilə siqnal xətti və ya MACD xətti ilə sıfır xətti arasındakı kəsişmələr indikatorun əsas ticarət siqnallarıdır, lakin hər iki növ qeyri-sabit bazarlarda yanlış siqnallar yarada bilər.
Adi MACD divergensiyaları trendin dönə biləcəyinə, gizli divergensiyalar isə trendin davam edə biləcəyinə işarə edə bilər.
MACD geridə qalan indikator olduğuna görə treyderlərin çoxu ondan təcrid olunmuş şəkildə deyil, RSI və ya Bollinqer zolaqları kimi tamamlayıcı alətlərlə birlikdə istifadə edir.
Giriş
Hərəkətli Ortalamaların Yaxınlaşması/Uzaqlaşması (MACD) texniki analizdə ən geniş istifadə olunan indikatorlardan biridir. 1970-ci illərin sonlarında Cerald Appel tərəfindən hazırlanmış bu indikator artıq baş vermiş qiymət hadisələrini izlədiyinə görə geridə qalan indikatorlar kateqoriyasına daxildir. MACD impulsu qiymətləndirmək və potensial giriş-çıxış nöqtələrini müəyyən etmək üçün ənənəvi maliyyə bazarlarında və kriptovalyuta ticarətində istifadə olunur.
Hərəkətli ortalamaları anlamaq
MACD eksponensial hərəkətli ortalamalar (EMA) əsasında qurulduğuna görə hərəkətli ortalamaları anlamaq onun istifadəsi üçün ilkin şərtdir. Hərəkətli ortalama aktivin müəyyən sayda dövr ərzindəki orta bağlanış qiymətini göstərən xətdir. Ticarətdə istifadə olunan iki əsas növü var:
Sadə hərəkətli ortalamalar (SMA): SMA-lar müəyyən edilmiş dövr ərzində hər bir qiymət məlumat nöqtəsinə bərabər çəki verir.
Eksponensial hərəkətli ortalamalar (EMA): EMA-lar daha yeni qiymət məlumatlarına daha çox çəki verir. Buna görə də eyni uzunluqlu SMA-larla müqayisədə qısamüddətli qiymət dəyişikliklərinə daha tez reaksiya verir.
EMA-lar son qiymət hərəkətlərinə daha tez reaksiya verdiyindən impulsu izləmək üçün daha uyğundur. Buna görə də MACD yalnız EMA-lardan istifadə edir.
MACD indikatoru necə işləyir
MACD indikatorunun sıfır xətti (mərkəz xətti də adlanır) ətrafında dəyişən üç komponenti var:
1. MACD xətti
MACD xətti indikatorun əsasını təşkil edir. O, daha sürətli 12 dövr EMA-sından daha yavaş 26 dövr EMA-sı çıxılmaqla hesablanır. Müsbət nəticə 12 dövr EMA-sının 26 dövr EMA-sından yuxarı olduğunu göstərir ki, bu da ümumiyyətlə qiymət artımı impulsu ilə əlaqələndirilir. Mənfi nəticə isə uzunmüddətli ortalamanın üstün olduğunu və eniş impulsuna işarə etdiyini göstərir.
2. Siqnal xətti
Siqnal xətti MACD xəttinin özünə tətbiq olunan 9 dövr EMA-sıdır. MACD xəttinin hamarlanmış versiyası olduğuna görə siqnal xətti daha yavaş hərəkət edir. Treyderlər potensial ticarət siqnalları kimi MACD xəttinin siqnal xəttini yuxarı və ya aşağı kəsməsini izləyirlər.
3. MACD histoqramı
Histoqram hər zaman nöqtəsində MACD xətti ilə siqnal xətti arasındakı fərqi göstərən sütun qrafikidir. MACD xətti siqnal xəttindən yuxarı olduqda histoqram sütunları müsbət, aşağı olduqda isə mənfi olur. Histoqram iki xətt arasındakı fərqin genişləndiyini və ya daraldığını vizual olaraq asanlıqla görməyə imkan verir. Qeyd edək ki, histoqram sütunları iki xətt arasındakı əlaqəni əks etdirir və aktivin ticarət həcmi ilə əlaqəli deyil.
MACD xətti | 12 dövr EMA − 26 dövr EMA |
Siqnal xətti | MACD xəttinin 9 dövr EMA-sı |
Histoqram | MACD xətti − Siqnal xətti |
MACD parametrləri
MACD üçün standart parametrlər (12, 26, 9)-dur. Bu, 12 dövr EMA-sına, 26 dövr EMA-sına və 9 dövr siqnal xətti EMA-sına aiddir. Bu parametrlər adətən gündəlik qrafiklərdə tətbiq olunur. Ənənəvi bazarlardakı bəzi treyderlər daha uzunmüddətli həftəlik və ya aylıq qrafiklər üçün (5, 35, 5) parametrlərindən istifadə edirlər.
Kriptovalyuta bazarlarında daha həssas indikator yaratmaq üçün daha qısa dövrlərə keçmək adətən aydınlığı artırmaq əvəzinə səs-küyü artırır. Kriptoaktivlər ənənəvi bazarlarda rast gəlinən gecə və həftəsonu fasilələri olmadan fasiləsiz ticarət olunur. Üstəlik, onların daha yüksək volatilliyi qısa EMA parametrlərinin daha çox yanlış siqnal yaratmasına səbəb olur. Kripto treyderlərinin çoxu standart (12, 26, 9) parametrlərini saxlayır və bunun əvəzinə qrafikin zaman intervalını dəyişərək ticarət müddətinə uyğun olaraq 4 saatlıq, gündəlik və ya həftəlik görünüş seçir.
MACD qrafiklərini necə oxumalı
Mərkəz xəttinin kəsişmələri
MACD xətti sıfır xəttini kəsdikdə mərkəz xəttinin kəsişməsi baş verir. MACD xətti sıfırdan yuxarı qalxdıqda, 12 dövr EMA-sı 26 dövr EMA-sını yuxarı kəsmiş olur. Bu, ümumiyyətlə yüksələn impulsun güclənməsi ilə əlaqələndirilir. MACD xətti sıfırdan aşağı düşdükdə isə eniş impulsu güclənə bilər. Mərkəz xəttinin kəsişmələri trend istiqamətini təsdiqləməyə kömək edir, lakin adətən qiymətin faktiki dönüşündən xeyli sonra baş verir.
Siqnal xəttinin kəsişmələri
MACD xətti siqnal xəttini kəsdikdə siqnal xəttinin kəsişməsi baş verir. Yuxarı istiqamətdə kəsişmə çox vaxt potensial giriş siqnalı kimi şərh olunur, aşağı istiqamətdə kəsişmə isə potensial çıxış siqnalı sayıla bilər.
Kəsişmənin mərkəz xəttinə nəzərən mövqeyi əlavə kontekst yaradır. MACD xətti hələ də sıfırdan aşağı olarkən baş verən yüksəliş yönlü siqnal xətti kəsişməsi daha geniş trendin hələ də eniş yönlü ola biləcəyini göstərir. MACD xətti sıfırdan yuxarı olarkən baş verən eniş yönlü kəsişmə isə tam dönüşdən çox, daha geniş yüksəliş trendi daxilində qısamüddətli geriləmə ola bilər. Yan və ya müəyyən diapazonda hərəkət edən bazarlarda siqnal xəttinin kəsişmələri daha az etibarlıdır, çünki tez-tez baş verən kəsişmələr çoxlu sayda yanlış siqnal yarada bilər.
MACD divergensiyası
MACD-nin istiqaməti ilə aktivin qiymətinin hərəkət istiqaməti fərqli olduqda divergensiya yaranır. MACD divergensiyasının fərqli nəticələrə işarə edən iki növü var:
Adi divergensiyalar
Adi divergensiyalar cari trendin impulsunu itirdiyini və dönüşün mümkün olduğunu göstərə bilər.
Adi eniş yönlü divergensiya: qiymət daha yüksək zirvə yaradır, MACD isə daha aşağı zirvə yaradır. Bu, qiymət artmaqda davam etsə də, yüksəliş yönlü alıcı təzyiqinin zəiflədiyini göstərə bilər.
Adi yüksəliş yönlü divergensiya: qiymət daha aşağı dib yaradır, MACD isə daha yüksək dib yaradır. Bu, qiymət düşməkdə davam etsə də, eniş impulsunun zəiflədiyini göstərə bilər.
Gizli divergensiyalar
Gizli divergensiyalar adətən trendin əksinə dönməkdənsə davam edə biləcəyinə işarə edir.
Gizli yüksəliş yönlü divergensiya: qiymət daha yüksək dib yaradır, MACD isə daha aşağı dib yaradır. Bu, müvəqqəti geriləməyə baxmayaraq, əsas yüksəliş trendinin qüvvədə qaldığını göstərə bilər.
Gizli eniş yönlü divergensiya: qiymət daha aşağı zirvə yaradır, MACD isə daha yüksək zirvə yaradır. Bu, indikator qısa müddətə yüksəlsə belə, daha geniş eniş trendinin davam etdiyini göstərə bilər.
Növ | Qiymət hərəkəti | MACD xətti | Şərh |
Adi yüksəliş yönlü | Daha aşağı dib | Daha yüksək dib | Yuxarı istiqamətdə mümkün dönüş |
Adi eniş yönlü | Daha yüksək zirvə | Daha aşağı zirvə | Aşağı istiqamətdə mümkün dönüş |
Gizli yüksəliş yönlü | Daha yüksək dib | Daha aşağı dib | Yuxarı istiqamətdə mümkün trend davamı |
Gizli eniş yönlü | Daha aşağı zirvə | Daha yüksək zirvə | Aşağı istiqamətdə mümkün trend davamı |
Dörd divergensiya növünün hamısında, xüsusilə də sürətlə dəyişən və ya yüksək dərəcədə volatil bazarlarda yanlış siqnal ehtimalı mövcuddur. Divergensiyalar daha uzun zaman intervallarında formalaşdıqda və ya şam qrafiki modelləri, yaxud klassik qrafik modelləri kimi digər alətlərlə müəyyən edilmiş əsas dəstək və müqavimət səviyyələri ilə üst-üstə düşdükdə adətən daha əhəmiyyətli sayılır.
MACD indikatorunun məhdudiyyətləri
Tarixi qiymət məlumatlarına əsaslanan geridə qalan indikator kimi MACD həmişə cari bazar şərtlərindən geri qalır. Sürətlə dəyişən bazarlarda siqnallar qiymət hərəkətinin əhəmiyyətli hissəsi artıq baş verdikdən sonra gələ bilər.
MACD diapazonda hərəkət edən və ya yan bazarlarda da zəif işləyir. Belə bazarlarda MACD və siqnal xətləri mənalı trendi təsdiqləmədən tez-tez kəsişə bilər. Xüsusilə kriptovalyuta bazarlarında gecə-gündüz ticarət və nisbətən yüksək volatillik MACD siqnalındakı səs-küyü artıra bilər, xüsusilə də qısa zaman intervallarında.
Bu səbəblərə görə MACD-dən ən çox tamamlayıcı indikatorlarla birlikdə istifadə olunur. Onu RSI ilə birləşdirmək impulsun həddindən artıq alınma və ya satılma şərtləri ilə uyğun olub-olmadığını təsdiqləməyə kömək edə bilər. Bollinqer zolaqları isə kəsişmənin baş verdiyi volatillik mühiti barədə faydalı kontekst verir. Stoxastik RSI də impuls siqnallarını çarpaz təsdiqləmək üçün tez-tez istifadə olunan alətlərdəndir.
Tez-tez verilən suallar
MACD nə deməkdir?
MACD, Moving Average Convergence Divergence ifadəsinin qısaltmasıdır. Adı bazar impulsu dəyişdikcə bir-birinə yaxınlaşan və uzaqlaşan daha sürətli 12 dövr EMA-sı ilə daha yavaş 26 dövr EMA-sı arasındakı əlaqəni ifadə edir.
MACD kəsişməsi nədir?
MACD kəsişməsi siqnal xəttinin kəsişməsini (MACD xəttinin siqnal xəttini yuxarı və ya aşağı kəsməsi) və ya mərkəz xəttinin kəsişməsini (MACD xəttinin sıfırı yuxarı və ya aşağı kəsməsi) ifadə edir. Hər ikisi potensial istiqamət siqnalları kimi istifadə olunur, lakin volatil və ya yan bazarlarda yanlış göstəricilər verə bilər.
MACD ilə RSI arasındakı fərq nədir?
MACD trend istiqamətini və impulsu izləmək üçün iki EMA arasındakı əlaqəni ölçür. RSI aktivin həddindən artıq alınmış və ya satılmış ola biləcəyini qiymətləndirmək üçün son qiymət dəyişikliklərinin sürətini və miqyasını ölçür. Hər ikisi impuls indikatorudur, lakin qiymət davranışının fərqli cəhətlərini ölçür. Onları birlikdə istifadə etmək yalnız bir indikatorun aydın göstərə bilmədiyi siqnalları süzgəcdən keçirməyə kömək edə bilər.
Kriptovalyuta üçün yaxşı MACD parametri hansıdır?
Kriptovalyuta bazarlarında ən geniş istifadə olunan parametr standart (12, 26, 9) parametridir. Qısa dövrlər həssaslığı artırır, lakin kriptovalyutaların daha yüksək volatilliyinə görə daha çox yanlış siqnal yarada bilər. Treyderlərin çoxu standart parametrləri saxlayır və bunun əvəzinə ticarət müddətinə uyğunlaşdırmaq üçün qrafikin zaman intervalını (4 saatlıq, gündəlik və ya həftəlik) dəyişir.
MACD divergensiyası nə deməkdir?
MACD xətti ilə aktivin qiymət hərəkəti fərqli istiqamətlərdə hərəkət etdikdə MACD divergensiyası yaranır. Adi divergensiyalar (qiymət MACD-nin təsdiqləmədiyi yeni ekstremum yaradır) potensial trend dönüşünə işarə edə bilər. Gizli divergensiyalar (MACD qiymətin təsdiqləmədiyi yeni ekstremum yaradır) mövcud trendin davam etmə ehtimalına işarə edə bilər.
Yekun fikirlər
MACD praktik və geniş istifadə olunan impuls indikatorudur. O, treyderlərə trend istiqamətini və impulsu nisbətən sadə formatda vizuallaşdırmağa kömək edə bilər. MACD xəttini, siqnal xəttini və histoqramı birləşdirərək bazar davranışını kəsişmələrdən tutmuş divergensiyalara və mərkəz xəttindəki dəyişikliklərə qədər müxtəlif yollarla şərh etmək imkanı verir.
Bununla belə, MACD qərar qəbul etmək üçün müstəqil vasitə deyil. Hərəkətli ortalamalara əsaslandığı üçün qiyməti proqnozlaşdırmır, ona reaksiya verir. Buna görə də siqnallar gecikə, qeyri-sabit və ya inamın zəif olduğu bazar şəraitində isə yanlış göstəricilər yarana bilər.
Əlavə oxu
Texniki analiz nədir?
RSI indikatorunun izahı
Stoxastik RSI indikatorunun izahı
Klassik qrafik modellərinə yeni başlayanlar üçün bələdçi
Bollinqer zolaqları
İmtina bəyanatı: Bu məzmun sizə hər hansı növ bəyanat və ya zəmanət verilmədən, yalnız ümumi məlumat və/və ya təhsil məqsədləri üçün “olduğu kimi” təqdim olunur. O, maliyyə, hüquqi və ya digər peşəkar məsləhət kimi qəbul edilməməli və hər hansı konkret məhsul və ya xidmətin alınmasını tövsiyə etmək məqsədi daşımır. Müvafiq peşəkar məsləhətçilərdən özünüzə uyğun məsləhət almalısınız. Məzmun üçüncü tərəf müəllifi tərəfindən təqdim edildikdə, bildiririk ki, ifadə olunan fikirlər həmin müəllifə aiddir və Binance Academy-nin fikirlərini mütləq əks etdirmir. Rəqəmsal aktivlərin qiymətləri volatil ola bilər. İnvestisiyanızın dəyəri azala və ya arta bilər və yatırdığınız məbləği geri almaya bilərsiniz. İnvestisiya qərarlarına görə yalnız özünüz məsuliyyət daşıyırsınız və Binance Academy üzləşə biləcəyiniz zərərlərə görə məsuliyyət daşımır. Ətraflı məlumat üçün İstifadə şərtlərimizə, Risk xəbərdarlığına və Binance Academy Şərtlərinə baxın.
