Əsas nəticələr
Hərəkətli ortalamalar qrafikdəki qiymət məlumatlarını hamarlayır, qısa müddətli “səs-küyü” süzgəcdən keçirərək treyderlərə tendensiyaları müəyyən etməyə kömək edir. Onlar texniki analizdə (TA) əsas alətdir.
Əsas iki növ sadə hərəkətli ortalama (SMA) — bütün məlumatlara bərabər çəki verir — və eksponensial hərəkətli ortalama (EMA) — son qiymətlərə daha çox çəki verir.
Qızıl krossover qısa müddətli MA uzun müddətli MA-nın üzərinə çıxdıqda baş verir və yüksələn tendensiyanın başlanğıcını siqnal verə bilər. Ölüm krossoveri bunun əksidir və enən tendensiyanı göstərə bilər.
MA-lar keçmiş məlumatlara əsaslandığı üçün gecikən indikatorlardır. Siqnallar artıq bir hərəkət başlamışdan sonra görünə bilər; buna görə də əksər treyderlər MA-ları təkcə onlara güvənməkdənsə, digər indikatorlarla birlikdə istifadə edir.
Giriş
Hərəkətli ortalamalar (MA) treydinq və investisiyada ən çox istifadə olunan alətlərdən biridir. İstər səhmləri, istər forex-i, istərsə də Bitcoin və Ethereum kimi kriptovalyutaları analiz etməyinizdən asılı olmayaraq, MA-lar gündəlik qiymət dalğalanmalarının “səs-küyünü” azaldıb daha aydın şəkildə ümumi tendensiyanı görməyə kömək edə bilər. Onlar müəyyən bir dövr üzrə aktivin orta qiymətini hesablayıb, bu göstəricini qrafikdə təsvir etməklə işləyir.
Hərəkətli ortalamalar keçmiş qiymətlərdən istifadə etdiyi üçün onlara gecikən indikatorlar deyilir. Bu o deməkdir ki, onlar tendensiyaları proqnozlaşdırmaqdan çox təsdiqləyir. Bu məhdudiyyətə baxmayaraq, onlar başa düşmək və tətbiq etmək asan olduğu üçün yenə də populyardır və müxtəlif zaman kəsimlərində və aktiv siniflərində işləyir.
Hərəkətli ortamaların növləri
Sadə hərəkətli ortalama (SMA)
Sadə hərəkətli ortalama aktivin bağlanış qiymətlərini müəyyən sayda dövr üzrə götürüb orta qiymətini hesablayır. Məsələn, 10 günlük SMA son 10 günün bağlanış qiymətlərini toplayıb 10-a bölür. Hər gün ən qədim qiymət çıxır və ən yeni qiymət əlavə olunur, beləliklə ortalama fasiləsiz yenilənir.
SMA-nın bir xüsusiyyəti hər bir məlumat nöqtəsinə bərabər çəki verməsidir. Doqquz gün əvvəlki qiymətin təsiri dünənki qiymətlə tam eynidir. Bəzi treyderlər bunu SMA-nın son dəyişikliklərə reaksiya verməsinin daha yavaş olmasına gətirdiyini düşünür; məhz bu səbəbdən eksponensial hərəkətli ortalama meydana çıxır.
Eksponensial hərəkətli ortalama (EMA)
Eksponensial hərəkətli ortalama da keçmiş qiymətlərdən istifadə edir, amma son məlumatlara daha çox çəki verən bir əmsal tətbiq edir. Nəticə SMA-dan daha tez yeni qiymət məlumatına reaksiya verən bir ortalama olur.
Bu həssaslığa görə EMA-lar qısamüddətli treyderlər və alqoritmik və ya avtomatlaşdırılmış sistemlərdən istifadə edənlər tərəfindən daha çox seçilir. Daha uzunmüddətli investorlar bəzən daha hamar siqnal təqdim edən, qısa qiymət yellənmələri zamanı yanlış siqnal vermə ehtimalı daha az olan SMA-nı üstün tuturlar.
Həcmə görə çəkili hərəkətli ortalama (VWMA)
Daha az yayılmış, amma faydalı bir variant həcmə görə çəkili hərəkətli ortalama (VWMA)dır. Bu tip qiymətlə yanaşı ticarət həcmindən də istifadə edir; yəni ticarət aktivliyinin yüksək olduğu dövrlər ortalamaya daha çox təsir göstərir. Treyderlər VWMA-dan qiymət hərəkətinin mənalı iştirakla dəstəklənib-dəsdəklənmədiyini və ya az həcmli şəraitdə süründüyünü qiymətləndirmək üçün istifadə edir.
Hərəkətli ortalamalardan necə istifadə etməli
Hərəkətli ortalamalar birbaşa qiymət qrafiklərinə tətbiq edilir; o cümlədən şamdan qrafiklərinə. Onlar qiymətin ümumi istiqamətinə uyğun gələn hamar xətt kimi görünür və aktivin yüksələn, enən və ya yan-yanə trenddə olub-olmadığını görməyi asanlaşdırır.
Seçdiyiniz zaman dövrü önəmlidir. 10 günlük MA qiymət dəyişikliklərinə tez reaksiya verir və bu, qısamüddətli ticarət üçün yararlı edir. 200 günlük MA isə yavaş hərəkət edir və daha çox uzunmüddətli tendensiyaları müəyyən etmək üçün istifadə olunur. Ənənəvi bazarlarda 50 günlük və 200 günlük SMA-lar yaxından izlənir; bu səviyyələrdən yuxarı və ya aşağı qırılmalar çox vaxt mənalı siqnallar kimi qəbul edilir.
Kripto bazarlarında da eyni məntiq tətbiq olunur, amma 24/7 ticarət mühiti səbəbilə treyderlər tez-tez daha qısa dövrlərdən istifadə edirlər. Səhmlərdə formalaşması həftələr çəkə bilən bir hərəkət kriptoda günlər və ya saatlar ərzində baş verə bilər.
Binance Spot ticarət interfeysində siz interaktiv qiymət qrafiki interfeysi üzərindən aktivin hərəkətli ortalamasını birbaşa yoxlaya bilərsiniz.
Həmçinin, hər bir indikatorun zaman dövrünü seçimlərinizə uyğun olaraq dəyişə bilərsiniz.
Krossover siqnalları
Treyderlərin MA-lardan istifadə etdiyi ən yayğın üsullardan biri krossoverləri izləməkdir. Krossover iki müxtəlif zaman dövrü olan MA-nın qrafik üzərində kəsişməsi zamanı baş verir. Bir çox treyder MACD indikatorundan da istifadə edir; bu indikator tamamilə EMA-lardan qurulub və krossover siqnallarını avtomatik olaraq vurğulamaq üçün nəzərdə tutulub.
Qızıl krossover
Qızıl krossover qısa müddətli MA uzun müddətli MA-nın üzərinə çıxdıqda baş verir. Məsələn, 50 günlük MA 200 günlük MA-nın yüksəlib üstünə keçəndə. Bu, yaxın dövrdə qiymət dinamikasının yuxarıya doğru dəyişdiyini göstərə bilər və yüksələn tendensiyanın başlanğıcını işarə edə bilər; lakin hərəkətə keçməzdən əvvəl digər indikatorlardan təsdiq tövsiyə olunur.
Ölüm krossoveri
Ölüm krossoveri bunun tərsidir: qısa müddətli MA uzun müddətli MA-nın altına düşəndə. Bu, enən tendensiyanın başlanğıcını göstərə bilər. Qızıl krossoverdə olduğu kimi, siqnal digər indikatorlarla uyğunlaşdıqda daha mənalı olur; yalnız baş verdiyi halda isə dəyəri azalır.
Məhdudiyyətlər və nəzərə alınmalı digər faktorlar
Hərəkətli ortalamaların əsas məhdudiyyəti gecikmədir. Çünki onlar keçmiş qiymətlərdən hesablanır, krossover və ya tendensiya siqnalı artıq hərəkətin əhəmiyyətli bir hissəsi baş verdikdən sonra görünə bilər. Qızıl krossover yalnız aktiv artıq xeyli yüksəldikdən sonra görünə bilər və bu da siqnalın praktiki dəyərini azalda bilər. RSI kimi impuls (momentum) indikatorları ilə MA-ları birləşdirmək treyderlərə zəif siqnalları süzgəcdən keçirməyə kömək edə bilər.
Yanlış siqnallar da riskdir. Bull trap qiymətin qısa müddətdə yüksəlib qızıl krossoveri işə salması, amma qısa müddət sonra geri dönərək dəyişməsi zamanı yaranır. Heç bir tək indikator bunu etibarlı şəkildə önləyə bilməz; buna görə də treyderlərin çoxu MA-ları təkbaşına strategiya kimi deyil, daha geniş bir alətlər dəstinin hissəsi kimi istifadə edir.
Zaman kəsiyinin seçilməsi də nəticələrə təsir edir. Gündəlik qrafikdə yaxşı işləyən eyni MA parametrləri 5 dəqiqəlik qrafikdə yanıltıcı siqnallar verə bilər. Treyderlər etibar etməzdən əvvəl parametrləri seçdikləri zaman kəsiyi və ticarət yanaşması ilə test etməlidirlər.
FAQ
Treyddə hərəkətli ortalama (moving average) nədir?
Hərəkətli ortalama müəyyən sayda dövr üzrə aktivin orta qiymətini hesablayan və bunu qrafikdə xətt kimi göstərən bir hesablamadır. O, treyderlərə əsas tendensiyanın istiqamətini görməyə kömək etmək üçün qısamüddətli qiymət dalğalanmalarını hamarlayır.
SMA və EMA arasındakı fərq nədir?
Sadə hərəkətli ortalama (SMA) seçilmiş dövrdəki bütün məlumat nöqtələrinə bərabər çəki verir. Eksponensial hərəkətli ortalama (EMA) isə son qiymətlərə daha çox çəki ayırır, bu da onu yeni məlumatlara daha həssas edir. EMA-lar qiymət dəyişikliklərinə daha tez reaksiya verməyə meyllidir; bu, qısa müddətli ticarət üçün faydalı ola bilər, amma eyni zamanda daha çox yanlış siqnal da yarada bilər.
Hərəkətli ortalamalar qiymət hərəkətlərini proqnozlaşdıra bilərmi?
Hərəkətli ortalamalar gecikən (lagging) göstəricilərdir; yəni onlar gələcəkdəki qiymətlərə yox, keçmiş qiymətlərə əsaslanır. Onlar mövcud tendensiyaları və potensial dönüşləri müəyyən etməyə kömək edə bilər, amma təkbaşına qiymət hərəkətlərini etibarlı şəkildə proqnozlaşdıra bilməz. Əksər treyderlər daha dolğun mənzərə üçün onları həcm analizi, RSI və ya MACD kimi digər alətlərlə birlikdə istifadə edir.
Yekun fikirlər
Hərəkətli ortalamalar texniki analizdə (TA) ən əlçatan və ən çox istifadə olunan alətlərdən biridir. Onlar mürəkkəb qiymət qrafiklərini sadələşdirməyə və bazar tendensiyalarına dair aydın görünüş təqdim etməyə kömək edir. Bununla belə unutmayın ki, heç bir indikator təkbaşına istifadə edilməməlidir.
Əlavə oxunuş
Texniki Analiz Nədir?
Şamdan qrafikləri üçün Başlanğıc Bələdçisi
MACD indikatorunun izahı
RSI indikatoru nədir?
Dəstək və müqavimətin əsasları izah edildi
İmtina: Bu məzmun sizə yalnız “mövcud olduğu kimi” (as is) formatında ümumi məlumat və təhsil məqsədləri üçün təqdim olunur; heç bir şəkildə hər hansı zəmanət və ya təqdimat olmadan. Bu, maliyyə, hüquqi və ya digər peşəkar məsləhət kimi şərh edilməməlidir və hər hansı konkret məhsulun və ya xidmətin alınmasını tövsiyə etmək niyyətində deyil. Siz uyğun peşəkar məsləhətçilərdən öz müstəqil məsləhətinizi almalısınız. Məzmun üçüncü tərəf tərəfindən təqdim edilibsə, xahiş edirik nəzərə alın ki, ifadə olunmuş həmin fikirlər həmin üçüncü tərəfin fikirləridir və Binance Academy-nin fikirlərini mütləq əks etdirməyə bilər. Rəqəmsal aktiv qiymətləri dəyişkən ola bilər. İnvestisiyanızın dəyəri azala da, arta da bilər və qoyduğunuz məbləği tam geri ala bilməyəcəksiniz. Siz investisiya qərarlarınıza görə təkbaşına məsuliyyət daşıyırsınız və Binance Academy çəkə biləcəyiniz hər hansı zərərə görə məsuliyyət daşımır. Daha ətraflı məlumat üçün İstifadə Şərtlərimizə, Risk Xəbərdarlığına və Binance Academy-nin Şərtlərinə baxın.