btcblockchain

2008-ci ildə dünya maliyyə böhranından keçərkən, anonim bir şəxs və ya qrup, Satoshi Nakamoto, 9-səhifəlik bir sənəd yayımladı: Bitcoin Whitepaper. Bu whitepaper-in əsas ideyası sadə, lakin güclü idi: ödəniş etmək üçün bank, ödəniş şirkəti və ya etibarlı bir üçüncü tərəfin tələb olunmadığı bir rəqəmsal pul sistemi yaratmaq.
Ənənəvi maliyyə sistemində biz pul köçürmələri üçün banklara arxalanırıq. Əgər siz kimsəyə onlayn ödəniş göndərirsinizsə, bank sizin hesabınızda balansın olub-olmadığını təsdiqləyir.

Bitcoin-in ən böyük ideyası yalnız “rəqəmsal sikkə” yaratmaq deyildi. Onun əsl məqsədi iki insanın birbaşa bir-birinə ödəniş edə biləcəyi bir elektron pul sistemi yaratmaq idi, bank, ödəniş şirkəti və ya hər hansı bir üçüncü tərəf vasitəçisi olmadan.
Bu konseptə peer-to-peer elektron pul deyilir. Peer-to-peer-in sadə mənası: bir şəxs birbaşa digər şəxsə tranzaksiya edir, mərkəzi bir orqan olmadan.
Ənənəvi maliyyə sistemində kiməsə pul göndərdiyimizdə, adətən bank və ya ödəniş prosessoru arada olur. Bank, göndərənin hesabında balansın olub olmadığını, tranzaksiyanın etibarlı olub olmadığını və alıcıya məbləği kredit etməli olub olmadığını təsdiqləyir.

Bitkoinin hekayəsi sadəcə bir rəqəmsal valyuta hekayəsi deyil. Bu, etimadın bank, şirkət və ya hökumətə deyil, riyaziyyat, kompüter gücü və şəbəkə qaydalarına əsaslandığı bir sistemin hekayəsidir.
İnternetlə pul ödəmək əvvəldən mümkün idi, amma problem odur ki, həmişə arada etibarlı üçüncü tərəf olurdu — bank, ödəniş prosessoru və ya maliyyə qurumu. Əgər birinə onlayn pul göndərirsinizsə, əslində birbaşa həmin şəxsə pul köçürmürsünüz. Arada bir sistem olur ki, ödənişin etibarlı olduğunu, balansın olduğunu və eyni pulun iki dəfə xərclənmədiyini təsdiqləyir.