SEC’nin geçtiğimiz hafta başında Binance ve Coinbase’e açtığı davaların ardından birçok yatırımcı emtia ve menkul kıymetin ne olduğunu araştırmaya başladı. Bu yazımızda, emtia ve menkul kıymet tanımlarının ne anlama geldiğini birlikte inceleyeceğiz.
SEC’nin Binance ve Coinbase’e dava açtığı bu süreçte, birçok kripto para birimi de menkul kıymet olmakla suçlandı. Böylece menkul kıymet olarak nitelendirilen kripto para birimlerinin sayısı 13 tokenize hisse senedi hariç 55’e yükseldi
Menkul Kıymet Nedir?
Menkul kıymet kelimesi, taşınabilmesi mümkün olan malları ifade etmek için kullanılır. Menkul kıymetler ise taşınabilen ve yatırım aracı olarak kullanılabilen değerli kağıtları ifade eder.
Bu değerli evrakların düzenlenmesi, belirli kanunlar ve kurallara bağlanmıştır. Şirketler ve kişiler bu belgeleri rastgele çıkaramazlar. Kıymetli evrakların hazırlanabilmesi için Sermaye ve Piyasalar Kurumu’ndan izin alınması gerekir. Düzenleyici kurumlardan izin alınmaması durumunda bu konuda herhangi bir işlem gerçekleştirmek mümkün değildir.
Kısacası varlığa dayalı menkul kıymet, değiş tokuş edilebilir, devredilebilir finansal değer taşıyan enstrümanlara verilen genel isimdir.
Menkul Kıymetler Nelerdir?
Hisse Senetleri
Tahviller
İntifa Senetleri
Kar ve Zarar Ortaklığı Belgeleri
Banka Bonoları
Finansman Bonoları
Borç ve İrat Senetleri
Varlığa Dayalı Menkul Kıymetler
Hisse Senetleri ile Değiştirilebilir Tahvil
Katılma intifa Senetleri
Emtia Nedir?
Emtia, ticarete konu olan altın, gümüş, petrol, doğal gaz, bakır, pamuk, mısır, buğday, şeker ve kahve gibi malların tümüne verilen isimdir. Bu malların alım ve satım işleminin gerçekleştirildiği piyasalara ise Emtia Borsası denir ve Türkiye’de Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’ne bağlı 133 adet emtia borsası bulunmaktadır.
Emtia fiyatlarını etkileyen faktörler arasında mevsimsel değişiklikler, doğal afetler, ekonomik faaliyetler ve arz-talep gibi unsurlar yer alır.
Emtia ve Menkul Kıymet Arasındaki Fark Nedir?
En basit şekilde anlatmak gerekirse menkul kıymet, finansal bir enstrüman olarak işlem görür. Hem menkul kıymetler hem de emtiaların piyasada parasal bir karşılığı bulunsa da menkul kıymetler, iki kişi arasında değil birden fazla taraf arasında alınıp satılabilir. Yukarıda da örneklendirdiğimiz gibi hisse senetleri birer menkul kıymettir ve birden fazla kişi arasında alınıp satılabilir.
Kripto Paraların Menkul Kıymet Olarak Sayılması Ne Anlama Geliyor?
Bir kripto para biriminin menkul kıymet olarak sayılması durumunda, o varlık için kripto para ihraççılarının ve borsaların menkul kıymetler düzenleyicilerinden gerekli lisansları alması gerekir. Ancak takdir edersiniz ki bu gerekli lisansları almak o kadar da kolay olmuyor. Bu yüzden kripto para sektörü, kripto para birimleri satışlarının ve geliştirmelerinin menkul kıymet yasalarından kaçınmasını sağlamak için büyük çabalar harcıyor.
Kripto para birimi ihraççılarının menkul kıymet yasalarından kaçınmaya çalışırken izledikleri başlıca yol ise projeleri merkeziyetsizleştirmekten geçiyor. Bir kripto para bir menkul kıymetler düzenleyicisinin tokenin değerini belirlemek için merkezi ve koordineli bir grup kuramayacağı şekilde geliştirilirse varlığın bir menkul kıymet olarak kabul edilme ihtimali de oldukça azalır. DeFi projelerinin gelişimini tek bir merkezden uzaklaştırmak, yönetimi merkeziyetsiz otonom organizasyonlara (DAO) devretmek ve proof-of-stake gibi konsensüs algoritmalarını kullanmak projelerin menkul kıymet olarak nitelendirilmesinin önüne geçer.
Bitcoin ve Ethereum Menkul Kıymet mi?
ABD Emtia Vadeli İşlemler Komisyonu (CFTC) Başkanı Rostin Benham, 2022’nin sonunda verdiği bir röportajda Bitcoin ve Ethereum’un emtia olarak sınıflandırılması gerektiğine inandığını söyledi. Benham yaptığı açıklamada: “Ethereum’un bir emtia olduğunu öne sürdüm ancak Başkan Gensler aksini düşünüyor” ifadelerini kullandı.
Benham’a göre SEC Başkanı Gary Gensler, Bitcoin’i bir emtia olarak adlandırmaya istekli olsa da Ethereum ve XRP gibi diğer varlıklara karşı aynı düşünceye sahip değil.
Birçok yatırım ve yönetim uzmanı ise Bitcoin’i bir emtia olarak değerlendiriyor. Uzmanlar Bitcoin’i, altın ve gümüş gibi emtialar arasında görüyor ve bir ticari mal olarak kabul ediyor.
NOT : Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Burada yer alan ve hiçbir şekilde yönlendirici nitelikte olmayan içerik, yorum ve tavsiyeler genel niteliktedir. Bu tavsiyeler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir.