Ba ngày sau vụ hack khoảng $6,3B, Binance báo đã bù khoảng 95% tài sản bị mất và mở lại rút tiền theo từng đợt từ chiều 1/11. Proof of Reserves (PoR) mới nhất cho thấy 10 tài sản lớn được back từ 100% trở lên.
Bài cuối của series này trả lời ba câu: ai đang trả tiền, PoR chứng minh được điều gì, và user nên đọc tình hình hiện tại thế nào.
Phần chặn được: đến từ các bên phát hành stablecoin
Khoảng $3B tài sản bị hack đã bị khóa trên chain, phần lớn là stablecoin. Tether khóa hơn 1,5 tỷ USDT, Circle khóa 823 triệu USDC. Ripple, World Liberty Financial và First Digital khóa phần RLUSD, USD1, FDUSD liên quan. Arbitrum Security Council khóa thêm một phần ETH và ARB.
Gần một nửa giá trị vụ hack bị chặn lại nhờ những bên có quyền đóng băng token do chính họ phát hành. BTC và ETH không có cơ chế này. FBI cho biết hacker đã đổi phần lớn số tiền sang ETH, còn Chainalysis ghi nhận tiền đang được rải qua hàng nghìn địa chỉ và dự kiến lên hàng chục nghìn trong vài tuần tới.
Mình thấy đây là một nghịch lý đáng nhớ. Phần chặn được là phần tập trung nhất, phần khó đòi nhất là phần phi tập trung nhất.
Phần bù cho user: Binance tự trả
Binance cam kết user không chịu thiệt hại và không chờ phần bị khóa được trả lại. Hơn $6,34B được tách riêng, trong đó khoảng $5B là token cùng loại có sẵn. Phần thiếu được mua trên thị trường và qua OTC.
Nguồn tiền gồm quỹ của công ty, một phần quỹ bảo hiểm futures, và một phần SAFU. Binance nói chỉ dùng phần SAFU vượt mức tối thiểu và cam kết nạp lại quỹ này về khoảng $1B.
Tỷ lệ bù tăng từ 80% lên 90% (31/10) rồi 95% (1/11). Phần còn lại là token kém thanh khoản, nằm ngoài nhóm 10 tài sản chính.
PoR 100%: đọc đúng con số
Snapshot PoR lúc 00:00 UTC ngày 31/10 cho thấy BTC, ETH, USDT, BNB, SOL, USDC, XRP, USD1, RLUSD và ZEC đều được back từ 100% trở lên.
PoR trả lời một câu hỏi: tổng tài sản sàn đang giữ có đủ bằng tổng số dư của user hay không. Câu hỏi đó quan trọng, và con số hiện tại là tín hiệu tốt.
Nhưng có ba điều PoR không nói:
PoR không cho biết ai đang giữ quyền ký số tài sản đó. CoinDesk soát lại và thấy các ví bị rút đêm 29/10 nằm trong danh sách ví Binance dùng để chứng minh dự trữ. Trước vụ hack, chính số tiền đó vẫn được tính là đủ.
snapshot là một thời điểm. Nó cho biết trạng thái lúc 00:00 UTC 31/10, không cho biết trạng thái hôm nay.
bằng chứng mật mã đầy đủ, cho phép từng user tự kiểm số dư của mình có nằm trong tổng nợ hay không, dự kiến ra khoảng 3/11. Trước mốc đó, con số 100% vẫn là số Binance công bố.
Tình hình rút tiền (cập nhật 1/11)
Đợt 1 mở trong khung 06:00-09:00 UTC ngày 1/11. Theo thông báo mới nhất của Binance, các mạng và tài sản đã mở rút:
BTC: BTC
ETH: ETH, USDT, USDC
BSC: BNB, USDT, USDC
XRP: XRP
Base: ETH, USDC
DOGE: DOGE
Optimism: ETH, USDT, USDC
Arbitrum: ARB, ETH, USDT, USDC
TRX: TRX, USDT
SOL: SOL, USDT, USDC
Polygon: POL, USDT, USDC (mới mở)
AVAX C-Chain: AVAX, USDT, USDC (mới mở)
Theo Yi He, ví của các đồng còn lại vẫn đang được kiểm tra bảo mật nhiều vòng và chưa có lịch cụ thể. Binance ưu tiên theo vốn hóa, lượng tiền đang giữ và mức độ user sử dụng.
Rủi ro và ý nghĩa cho user
Thứ nhất, nạp tiền vẫn hoạt động bình thường, nhưng rút thì chưa mở cho mọi đồng. Trước khi nạp một đồng nào, nên xem đồng đó trên đúng mạng đó đã mở rút chưa, để tránh tiền vào được mà chưa ra được.
Thứ hai, khi bằng chứng mật mã đầy đủ ra khoảng 3/11, đó là lúc từng user tự kiểm được số dư của mình. Đây là bước đáng làm hơn đọc con số tổng.
Thứ ba, nguyên nhân gốc vẫn chưa được công bố. Ba câu hỏi ở kì 2 vẫn để ngỏ: 50 chữ ký được tạo ra bằng cách nào, các điểm xâm nhập khác là gì, hạ tầng ký trên các chain kia bị chiếm theo đường nào. Rút tiền mở lại không đồng nghĩa những câu đó đã có lời đáp.
Takeaway: câu "your assets are safe" hiện đúng với user, nhờ Binance đủ vốn để tự trám khoảng $6B. Đó là sức mạnh của bảng cân đối, chưa phải bằng chứng hệ thống đã chặn được lần sau.
Bằng chứng ngày 3/11 sẽ trả lời câu "có đủ tiền không". Còn câu "ai đang được quyền ký", ai sẽ trả lời?
Bài phân tích sự cố dựa trên dữ liệu công khai, không phải lời khuyên đầu tư.
