Trước đây tôi thường nghĩ privacy trên blockchain đồng nghĩa với việc che giấu toàn bộ giao dịch. Càng ít dữ liệu lộ ra tôi càng xem đó là một thiết kế tốt.
Nhưng khi đọc sâu hơn về Dusk Network thì giả định ấy bắt đầu thay đổi. Có một chi tiết trong Phoenix khiến tôi phải đọc lại vài lần đó là: mạng vẫn phải xác minh giao dịch nhưng không nhất thiết phải nhìn thấy toàn bộ giá trị bên trong.
Ban đầu tôi cho rằng Confidential Transaction chỉ đơn giản là mã hóa số tiền sau đó tôi nhận ra cách hiểu đó chưa đủ. Phoenix sử dụng shielded notes và nullifiers. Zero-knowledge proofs cho phép chứng minh quyền chi tiêu, tính hợp lệ và chống double spend mà không công khai các dữ liệu nhạy cảm của giao dịch.
Cách tôi nhìn nó hiện tại là khác biệt nằm ở ranh giới giữa “được xác minh” và “được nhìn thấy”. Blockchain vẫn cần biết giao dịch hợp lệ nhưng không nhất thiết biết số tiền và các bên tham gia.
Phoenix 2.0 còn đẩy suy nghĩ này xa hơn. Người nhận có thể xác định người gửi trong khi thông tin đó không trở thành dữ liệu công khai cho toàn mạng.
Điều khiến tôi thấy đáng chú ý không còn là tính năng privacy. Đó là cách thiết kế này thay đổi mô hình trust: thay vì buộc mọi người phải nhìn thấy dữ liệu để tin nó, hệ thống dùng bằng chứng mật mã để thay thế một phần sự quan sát.
Và có lẽ đây mới là câu hỏi khó hơn đó là: trong một blockchain dành cho tài chính được quản lý chúng ta thực sự muốn giấu điều gì và muốn chứng minh điều gì?
#dusk $DUSK @Dusk $BTC