Có lúc tôi mặc định rằng Succinct Attestation chỉ là một cái tên mới giữa vô số narrative về consensus. Thị trường blockchain vốn luôn giỏi tạo ra những thuật ngữ nghe có vẻ khác biệt và còn bản chất phía dưới thường chỉ là một cách khác để các máy tính đồng ý với nhau.

Nhưng khi đọc kỹ hơn về Dusk tôi lại dừng ở một chi tiết khá nhỏ. Những provisioner không cùng làm mọi việc. Chúng được lựa chọn ngẫu nhiên vào những committee khác nhau để đề xuất, kiểm tra rồi xác nhận một block. Chính sự phân chia vai trò ấy khiến tôi nghĩ nhiều hơn về coordination thay vì hiệu năng.

Có điều gì đó khiến tôi bận tâm khi chúng ta thường xem consensus như một thuật toán toán học, trong khi nó cũng là một cấu trúc tổ chức. Một mạng lưới không tồn tại nhờ mọi người đều biết mọi thứ mà nhờ mỗi thành phần đóng góp đúng thời điểm, đúng trách nhiệm và để lại một quyết định có khả năng persistence.

Dần dần tôi nhận ra điều thú vị nhất không nằm ở công nghệ mà nó nằm ở cách internet đang học cách phối hợp những cá thể xa lạ thông qua những hạ tầng gần như vô hình.

Có lẽ tương lai của blockchain cũng sẽ ít giống một cuộc đua phần mềm hơn và giống sự tiến hóa âm thầm của collective intelligence hơn.
#dusk $DUSK @Dusk $BTC