Viewing key của Dusk khiến mình nghĩ nhiều hơn về “quyền được xem”

Khi đọc về Phoenix, ban đầu mình chú ý đến phần giao dịch được che khỏi người quan sát công khai nhưng thứ khiến mình thấy khó hơn lại nằm ở selective disclosure.
Phoenix cho phép chủ sở hữu chia sẻ viewing key để một bên khác nhận diện những output thuộc về họ và với dữ liệu được che, đọc phần giá trị tương ứng. Điều này phù hợp với kiểm toán hoặc báo cáo vì người cần kiểm tra có thể thấy đủ thông tin mà không biến cả giao dịch thành dữ liệu công khai.
Nhưng từ đây xuất hiện một câu hỏi ít được nói đến: quyền xem nên tồn tại bao lâu?
Một cuộc kiểm toán có thời điểm bắt đầu và kết thúc. Còn viewing key là một quyền truy cập mật mã. Nếu doanh nghiệp chia sẻ nó cho auditor, điều quan trọng không chỉ là ai được xem mà còn là họ nhìn thấy phạm vi dữ liệu nào, key được quản lý ra sao và điều gì xảy ra khi mục đích ban đầu đã hoàn tất.
Theo mình, đây là phần privacy thực tế hơn chuyện giấu số dư khỏi explorer.
Blockchain có thể ngăn công chúng nhìn thấy dữ liệu Phoenix nhưng một khi thông tin đã được tiết lộ hợp lệ, hệ thống không thể làm cho bản sao bên nhận đã lưu tự biến mất. Privacy vì thế không kết thúc ở cryptography, nó còn phụ thuộc vào quản trị quyền truy cập và quy trình ngoài chain.
Điều mình muốn theo dõi ở #dusk là cách viewing authority được giới hạn trong thực tế.
Ai được xem, xem phần nào và trong bao lâu?
Nếu selective disclosure trả lời được cả ba câu hỏi đó, privacy mới thật sự trở thành công cụ cho tài chính được quản lý.

@Dusk_Foundation $DUSK $Q $BASED